Ιστορία, μυθοπλασία, απόσπασμα

Απ’ τη μια υπάρχει ένα τεράστιο, χαώδες παρελθόν, και από την άλλη οι μικρούτσικες αναπαραστάσεις του, οι μόνες με τις οποίες μπορούμε να αντιληφθούμε κάτι από αυτό. Από τη στιγμή λοιπόν που αποφασίζουμε να δημιουργήσουμε μια σφήνα ανάμεσα στο εξιστορούμενο αντικείμενο και στο ιστορούν υποκείμενο, πρέπει να απαντήσουμε στο ερώτημα με ποιους τρόπους, με ποια εργαλεία, με ποιες συνήθειες, με ποια τέχνη οι λέξεις αγκαλιάζουν και ενδύουν αυτό το φευγαλέο παρελθόν. Πώς το μετατρέπουν σε φθεγγόμενο παρελθόν; Αυτό είναι το πρόβλημά μας. Αυτό που σήμερα αναγνωρίζουμε ως Ιστορία, έχει χαρακτηριστικά συγκεκριμένα: Έχει τη μορφή γραπτού κειμένου και όχι προφορικών ιστοριών· γράφεται σε πεζό και όχι σε έμμετρο λόγο· ο χρόνος της είναι γραμμικός και όχι κυκλικός· ο στόχος της είναι αυτό που μοιάζει πραγματικό και όχι ο μύθος· χρησιμοποιεί υποσημειώσεις και παραπέμπει στις πηγές που χρησιμοποιεί· ακολουθεί τους κανόνες και τη μεθοδολογία της έρευνας, δηλαδή εμπειρική επαλήθευση, συλλογισμοί, επαγωγή - απαγωγή κ.ο.κ. Αυτό τον τρόπο μαθαίνουν οι επίδοξοι ιστορικοί. Αλλά δεν τελειώσαμε εδώ....
Ιστορία και μυθοπλασία βλέπε εδώ.

Lord Byron and Einstein

Δεν συναντήθηκαν ποτέ πραγματικά, αφού ο λόρδος Βύρων γεννήθηκε το 1788 και πέθανε το 1824, ενώ ο Αϊνστάιν γεννήθηκε το 1879 και πέθανε το 1955. Η ημέρα θανάτου και των δύο ήταν σχεδόν ίδια, 18 Απριλίου για τον κορυφαίο επιστήμονα του 20ού αιώνα, 19 Απριλίου για τον κορυφαίο των φιλελλήνων. Ωστόσο, ο εορτασμός της Ημέρας Φιλελληνισμού και Διεθνούς Αλληλεγγύης (19 Απριλίου), που συμπίπτει με την ημέρα θανάτου του Μπάιρον, έδωσε τη δυνατότητα να συναντηθούν οι ιδέες και τα οράματά τους για την κοινωνία και τον κόσμο.

Μιλώντας για τις ιδέες του Μπάιρον και του Αϊνστάιν, αυτές είχαν υπόβαθρο το τρίπτυχο ελευθερία - ισότητα - αδελφότητα της Γαλλικής Επανάστασης. Ο Μπάιρον, παρότι Βρετανός, εμπνεύστηκε από τα χρόνια της εφηβείας του από αυτές τις ιδέες. Το ίδιο και ο Αϊνστάιν. Υπήρξαν και οι δύο υπέρμαχοι της κοινωνικής δικαιοσύνης, ο πρώτος τασσόμενος υπέρ των εξεγερμένων κλωστοϋφαντουργών του Νότιγχαμ (1812), ο δεύτερος υπέρ του σοσιαλισμού, με άρθρο του στο αμερικανικό περιοδικό “Monthly Review” (1949). Αυτοεξορίστηκαν και οι δύο για τις ιδέες και τη δράση τους, με τον Μπάιρον να αναζητεί πεδία επαναστατικής δράσης στην Ευρώπη από το 1816 έως 1824 και τον Αϊνστάιν να ζητά πολιτικό άσυλο στην Αμερική μετά την άνοδο του Χίτλερ.

Αντιρατσιστής ο Μπάιρον, είχε καταγγείλει στην Βουλή των Λόρδων (1812) τις διακρίσεις εις βάρος των καθολικών, που το βρετανικό κατεστημένο δεν επέτρεπε την είσοδό τους στα περίφημα πανεπιστήμια της Οξφόρδης και του Κέμπριτζ. Αντιρατσιστής και ο Αϊνστάιν, που βρέθηκε αντιμέτωπος με την ιδεολογία και την πρακτική του εθνικοσοσιαλισμού στη Γερμανία.

Άγνωστες πτυχές των δράσεων του Μπάιρον, εκείνες υπέρ της προστασίας προσφύγων και απελευθέρωσης αιχμαλώτων, Ελλήνων και Τούρκων, του πολέμου της ελληνικής ανεξαρτησίας, που συνοδεύτηκαν με μηνύματα κατά της σκληρότητας του πολέμου. Έγραφε στον διοικητή της Πάτρας Γιουσούφ πασά: «Θα παρακαλέσω την Υψηλότητά Σας να μεταχειριστεί με ανθρωπισμό κάθε Έλληνα που θα πέσει στα χέρια των μουσουλμάνων, και το ίδιο έχω ζητήσει από τους Έλληνες για τους μουσουλμάνους, αφού η φρίκη του πολέμου είναι αρκετή από μόνη της, χωρίς να προστεθεί η εν ψυχρώ σκληρότητα από τη μία ή την άλλη πλευρά» (23 Ιανουαρίου 1824).

Αγιος Κωνσταντίνος, Εθνικό Θέατρο

Του Αγγελου Μανταδάκη*

Ημέρες που είναι, υποκύπτω πάντα στον πειρασμό να βολτάρω στην παλιά μου ενορία, τον Άγιο Κωνσταντίνο Ομονοίας. Εκεί, στη μικρή πλατεία μπροστά στην εκκλησία, κάναμε σχεδόν κάθε χρόνο την Ανάσταση. Συναντιόμαστε με άλλες οικογένειες της γειτονιάς, κάναμε την πρώτη ανταλλαγή Αγίου Φωτός και δίναμε τις πρώτες ευχές. «Χριστός Ανέστη». «Αληθώς ο Κύριος». Ύστερα από λίγο ο κόσμος μπροστά στην εκκλησία, αφού είχε βομβαρδιστεί η περιοχή από βεγγαλικά, άρχιζε να κινείται προς τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα. Στα περισσότερα σπίτια περίμενε η νόστιμη αθηναϊκή μαγειρίτσα.

Σιγά - σιγά, με το πέρασμα των χρόνων, οι συναντήσεις μας στην πλατεία του Αγίων Κωνσταντίνου με τις άλλες οικογένειες της γειτονιάς γίνονταν όλο και πιο αραιές. Πλέον κάναμε Ανάσταση με τους πολυάριθμους αλλοδαπούς και πρόσφυγες που έρχονταν στην Ελλάδα και κατέφευγαν, όπως είναι φυσικό, στις πιο υποβαθμισμένες συνοικίες.

Σήμερα οι κάτοικοι της ενορίας που θα προσέλθουν στην Ανάσταση είναι ελάχιστοι. Έτσι κι εγώ, από πείσμα, είπα πως θα κάνω Ανάσταση μόνο στον Άγιο Κωνσταντίνο.

Η μητροπολιτικού μεγέθους εκκλησία των Αγίου Κωνσταντίνου και Ελένης κτίστηκε από τον αρχιτέκτονα Καυταντζόγλου, αγιογραφήθηκε από τον Αναστάσιο Λουκίδη και θεμελιώθηκε το 1905 από τη βασίλισσα Όλγα. Στο εσωτερικό της συναντάμε δύο βασιλικές, μια κωνσταντιανή με στοές και μια ιουστινιανή χωρίς στοές.

Λέγεται πως ο ναός ήταν ένα απλό εκκλησάκι στη συνοικία Γεράνι. Έτσι ονομαζόταν τότε η περιοχή ανάμεσα στην πλατεία Κουμουνδούρου, την Πειραιώς και την Αγίου Κωνσταντίνου.

Απέναντι ακριβώς από τον Άγιο Κωνσταντίνο είναι το Εθνικό Θέατρο, έργο του Γερμανού αρχιτέκτονα Ερνέστου Τσίλλερ, το οποίο εμπνεύστηκε από τον αναγεννησιακό ρυθμό. Το θέατρο άρχισε να χτίζεται ως βασιλικό από το 1891. Παραδόθηκε το 1900, έκλεισε το 1908 και ξαναλειτούργησε ως Εθνικό Θέατρο το 1932, επί υπουργού Παιδείας Γεωργίου Παπανδρέου και πρωθυπουργού Ελευθερίου Βενιζέλου.

Ο πρώτος σκηνοθέτης που προτάθηκε ήταν ο Γερμανός Μαξ Ράιχαρτ. Τον πρότειναν από κοινού η Κυβέλη και η Κοτοπούλη, μεταξύ των οποίων υπήρχε σκληρός ανταγωνισμός. Τα σχόλια της εποχής μιλούσαν για «ντρίπλα» των δύο κορυφαίων πρωταγωνιστριών, που γνώριζαν ότι ο Γερμανός δεν επρόκειτο να εγκαταλείψει το Βερολίνο! Από τότε γίνονταν αυτά και στον χώρο του πολιτισμού.

Επί της οδού Αγίου Κωνσταντίνου ήταν κάποτε και ο κινηματογράφος «Σταρ», ένας από τους πιο γνωστούς κινηματογράφους της Αθήνας, που, με την παρακμή των κινηματογραφικών αιθουσών, μετατράπηκε σε «πορνογραφικό σινεμά» μέχρι που έκλεισε.

Όσοι και όσες εξακολουθείτε να δίνετε τα ρέστα σας για έναν καλό, ξεροτηγανισμένο και γεμάτο ωραίο σορόπι, κανελλάτο λουκουμά... σε μέγεθος μικρού σφαιριδίου, τότε καλά διαβάζετε: Χανιώτικοι λουκουμάδες Κτιστάκη.

Ξεχάσαμε το πιο σημαντικό. Επί της Αγίου Κωνσταντίνου είναι τα γραφεία της δικής μας «Αυγής». Αυτό χωρίς κανένα άλλο σχόλιο.

Και τελευταίο, κάντε μια βόλτα από την Αγίου Κωνσταντίνου το βράδυ της Ανάστασης.

Αγίου Κωνσταντίνου

Του Αγγελου Μανταδάκη*
Ημέρες που είναι, υποκύπτω πάντα στον πειρασμό να βολτάρω στην παλιά μου ενορία, τον Άγιο Κωνσταντίνο Ομονοίας. Εκεί, στη μικρή πλατεία μπροστά στην εκκλησία, κάναμε σχεδόν κάθε χρόνο την Ανάσταση. Συναντιόμαστε με άλλες οικογένειες της γειτονιάς, κάναμε την πρώτη ανταλλαγή Αγίου Φωτός και δίναμε τις πρώτες ευχές. «Χριστός Ανέστη». «Αληθώς ο Κύριος». Ύστερα από λίγο ο κόσμος μπροστά στην εκκλησία, αφού είχε βομβαρδιστεί η περιοχή από βεγγαλικά, άρχιζε να κινείται προς τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα. Στα περισσότερα σπίτια περίμενε η νόστιμη αθηναϊκή μαγειρίτσα.
Σιγά - σιγά, με το πέρασμα των χρόνων, οι συναντήσεις μας στην πλατεία του Αγίων Κωνσταντίνου με τις άλλες οικογένειες της γειτονιάς γίνονταν όλο και πιο αραιές. Πλέον κάναμε Ανάσταση με τους πολυάριθμους αλλοδαπούς και πρόσφυγες που έρχονταν στην Ελλάδα και κατέφευγαν, όπως είναι φυσικό, στις πιο υποβαθμισμένες συνοικίες.

Τα τείχη των Αθηνών

Τα τείχη των Αθηνών

Η αρχαιότερη γνωστή οχύρωση της Αθήνας ανάγεται στους ώριμους προϊστορικούς χρόνους. Πρόκειται για το «Κυκλώπειον τείχος» και το «Πελαργικόν», που περιέβαλλαν τον ιερό βράχο της Ακροπόλεως κατά την Υστεροελλαδική ΙΙΙΒ Εποχή (τέλη 2ης χιλιετίας π.Χ.). Η ανέγερσή τους συνδέεται με τον λεγόμενο «συνοικισμό», την συνένωση δηλαδή προηγουμένως ανεξάρτητων περιοχών της Αττικής υπό την εξουσία ενός άρχοντος, πιθανώς του Θησέως.
Κομβικό σημείο για την περαιτέρω ανάπτυξη και διεύρυνση των τειχών της πόλης στάθηκε η ολοκλήρωση της ενοποίησης των αθηναϊκών δήμων και η παγίωση της αθηναϊκής δύναμης στο ελληνικό πολιτικό-οικονομικό γίγνεσθαι έως τις αρχές του 6ου αι. π.Χ., που οδήγησαν στον πολλαπλασιασμό του μεγέθους της και ακολούθως στην επέκταση των ορίων της μέσω της εφαρμογής νέων οικοδομικών προγραμμάτων κατ’ αρχάς από τον Σόλωνα και εν συνεχεία από τον Πεισίστρατο και τους διαδόχους του (Πεισιστρατίδες). Σύμφωνα με την μαρτυρία του Θουκυδίδου, η νέα, μεγαλύτερη πόλη των Αθηνών περιτριγυρίσθηκε από τείχος. Ωστόσο, κανένα ίχνος της αρχαϊκής περιμετρικής οχύρωσης δεν έχει αποκαλυφθεί μέχρι σήμερα και είναι ιδιαιτέρως δύσκολο να προσδιορίσουμε την ακριβή θέση του και την διαδρομή που ακολουθούσε. Παρ’ όλ’ αυτά, η ύπαρξή του θεωρείται σχεδόν βέβαιη. Η απουσία υλικών καταλοίπων δεν πρέπει να μας εκπλήσσει, αφού γνωρίζουμε ότι το εν λόγω τείχος καταστράφηκε από τους Πέρσες, ενώ τα ελάχιστα διασωθέντα τμήματά του κατεδαφίσθηκαν και χρησιμοποιήθηκαν για την ανέγερση ενός ευρύτερου περιβόλου μετά την αποχώρηση των Περσών. Άλλωστε, θα ήταν παράλογο να υποθέσει κανείς ότι οι Αθηναίοι, ενώ φρόντισαν για την τείχιση της Ελευσίνος και άλλων περιοχών κατά τον 6ο αι. π.Χ., θα άφηναν ατείχιστη την πρωτεύουσα του κράτους τους.

Εμπειρη στον τουρισμό, νεαρή, αναζητεί εργασία παρτ τάιμ σε ρεσεψιόν ξενοδοχείου ή μπαρ, 3 φορές την εβδομάδα. Πληροφορίες: τηλ.6955817829 από τον κ.Χρήστος

Εμπειρη στον τουρισμό, νεαρή, αναζητεί εργασία παρτ τάιμ σε ρεσεψιόν ξενοδοχείου ή μπαρ, 3 φορές την εβδομάδα. Πληροφορίες: τηλ.6955817829 από τον κ.Χρήστος
Experienced in tourism, young, looking for part time work at a hotel reception or bar, 3 times a week. Information: Tel. 6955817829 by Mr. Christos

Πάνω στην οδό Φαλήρου, μια ανάσα από τον σταθμό μετρό Συγγρού - Φιξ και πίσω από ένα καταπράσινο μικρό πάρκο, Φαλήρου 57, Κουκάκι

Πάνω στην οδό Φαλήρου, μια ανάσα από τον σταθμό μετρό Συγγρού - Φιξ και πίσω από ένα καταπράσινο μικρό πάρκο, βρίσκεται το συνεταιριστικό καφενείο «Το Συγγρουόμενο». Όνομα και πράγμα, καθώς πρόκειται για μια κοοπερατίβα που συγκρούεται με λογικές και σχέσεις εκμετάλλευσης «λειτουργώντας από κοινού, χωρίς υπαλλήλους και αφεντικά».
Προσφέρει προϊόντα από την ελληνική περιφέρεια και από συνεταιρισμούς σε πολύ προσιτές τιμές, όπως: ρακή από μικρούς παραγωγούς στην Κρήτη, τσίπουρο από τα Λεχώνια Πηλίου, κρασιά από τον Αγχίαλο Βόλου και την Ορεινή Κορινθία, τυριά από τη Μυτιλήνη και τον αγροτικό συνεταιρισμό Μανταμάδου, χειροποίητα κρεατοπαρασκευάσματα από τον Βόλο, γλυκίσματα από την Πορταριά. Για άλλες ώρες και διαθέσεις προσφέρει καφέ και τσάι σε έναν ζεστό και φιλικό χώρο με καλή διάθεσή, όπως θα αντιληφθείτε από την πρώτη στιγμή.
Πού θα το βρείτε: Φαλήρου 57, Κουκάκι
Τηλέφωνο: 2109227270

Archimedes Museum in Ancient Olympia

The Archimedes Museum in Ancient Olympia, dedicated to Archimedes of Syracuse and his works, is included in the Top 10 of “Europe’s Best Kept Secret Museums”,  recently released by FlightNetwork, a leading travel guide in Canada.
Archimedes was a physicist, engineer, inventor and astronomer. The museum hosts copies of some of his inventions, which have been reconstructed in full detail, including audiovisual material, photographs, book references and many interactive exhibits.
The Greek museum ranked second after the War Museum Overloon in the Netherlands, which topped the list. The Casa-Museu Medeiros e Almeida in Lisbon, Portugal, ranked third, followed by the Whitby Museum in North Yorkshire, UK, in fourth place and the Matterhorn Museum-Zermatlantis in Zermatt, Switzerland, in fifth.
The Top 10 also includes museums in Norway, Lithuania, Russia and Sweden, as well as the Cretan Open-Air Museum on Crete in 10th place.
The Archimedes Museum was founded by Kostas Kotsanas, also founder of the Ancient Greek Technology – Kostas Kotsanas Museums in Athens and Katakolo in Ilia.
“The three museums constitute a panorama of the unique technology miracles of antiquity,” an announcement said.
For more information visit the website https://archimedesmuseum.gr.

Πάμε Γυψέλη, Κυψέλη

Ο πρώτος χρονολογικά και σημαντικότερος, μαζί με τον Δημήτριο Καμπούρογλου, ιστορικός της Αθήνας Διονύσιος Σουρμελής, αμέσως μετά την εθνική ανεξαρτησία, έγραψε στην καθαρεύουσα και δημοσίευσε το 1834 την "Ιστορία των Αθηνών κατά τον υπέρ ελευθερίας αγώνα". Ως Αθηναίος και αγωνιστής του 1821 έχει προσωπική γνώση όχι μόνο των γεγονότων που περιγράφει αλλά και της τοπογραφίας του λεκανοπεδίου και ειδικότερα της νέας πρωτεύουσας του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους. Ανάμεσα στα άλλα, περιγράφει με λεπτομέρειες όχι μόνο την Αθήνα αλλά και τα γύρω χωριά. Επιμένει δε στην προέλευση της ονομασίας τους.

Ειδικότερα, αναφερόμενος στην ονομασία της σημερινής "Κυψέλης", που τότε φυσικά ήταν ένα χωριουδάκι, γράφει: "η Γυψέλη… σημαίνουσα γυποφωλεάν εξ ης η Κυψέλη· εκλήθη δε το χωρίον τούτο Γυψέλη από τους εμφωλεύοντας εις τον χώρον αυτόν γύπας". Και παρακάτω, αναφερόμενος στα Τουρκοβούνια, προσθέτει: "Το βουνόν τούτο καλείται εις τα τουρκικά ταπία και χοτζέτια αετοφωλεά, ταυτόν τη Γυψέλη".
Απόστολος Κοκόλιας  δικηγόρος - συγγραφέας - Εφημ. Αυγή

Tεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου, Τεχνολογικό - Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου, Μουσείου Μεταλλείας - Μεταλλουργίας,

 Tεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου Του Γιώργου Ν. Δερμάτη*

Κατά την περίοδο 1990-1994 της πρόδρομης κρίσης με τη βιομηχανική κατάρρευση του Λαυρίου και της ταυτόχρονης αφετηρίας υπέρβασής της, η πάλαι ποτέ κραταιά Γαλλική Εταιρεία Μεταλλείων Λαυρίου είχε εκπνεύσει. Η απόλυτη σιγή του χώρου, ευτυχώς γρήγορα, έδωσε τη θέση της στις διακλαδώσεις, με τη μετεξέλιξή της στο Τεχνολογικό - Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου, που ήρθε να σηματοδοτήσει τη συνάντηση της ιστορικής μνήμης με τον σύγχρονο πολιτισμό και τις τεχνολογικές καινοτομίες.

Η ευόδωση αυτού του εγχειρήματος έγινε με την επιστημονική και οργανωτική πρωτοπορία του Ε.Μ. Πολυτεχνείου, κυρίως της Σχολής των Μεταλλειολόγων -που είχε και την έμπνευση του έργου- με τις αποκαταστάσεις των εδαφών και των αρχιτεκτόνων με τις αποκαταστάσεις των κτηρίων, παράγοντας νέα έργα και νέα γνώση διεθνούς ενδιαφέροντος. Σταθερός σύμμαχος ήταν η λαυρεωτική κοινωνία και η πολιτική ηγεσία της, που ήρθη στο ύψος των περιστάσεων, με τον Δήμο Λαυρεωτικής τότε στην πρώτη γραμμή.

Ανάλατος

Αγγελου Μανταδάκη.

Βαδίζοντας προς την παραλία της Αθήνας, περνάμε μέσα από τις γειτονιές που αποτελούν τον σημερινό Νέο Κόσμο και τις διασχίζει το σύγχρονο τραμ. Κάποια στάση του ονομάζεται «Μάχη Αναλάτου». Ο «Ανάλατος» είναι μια περιοχή στα όρια του Νέου Κόσμου με τον Δήμο της Νέας Σμύρνης στο ύψος περίπου του Αγίου Σώστη στη λεωφόρο Συγγρού.
Ο μύθος λέει πως πήρε το όνομά της από ένα πηγάδι, το μοναδικό της περιοχής που είχε γλυκό νερό. Με δεδομένη τη θέση του πηγαδιού κοντά στην παραλία θεωρήθηκε περίεργο που το νερό του δεν ήταν γλυφό. Έτσι με τα χρόνια η μοναδικότητα αυτή καθιέρωσε και το όνομα ανάλατος.

Μετς

Του Άγγελου Μανταδάκη*

Όταν κάποτε ο αείμνηστος Άγγελος Ελεφάντης ήθελε να πειράξει κάποιους φίλους του, που τους συναντούσε στην αγαπημένη του γειτονιά, το Μετς, τους ζητούσε... διαβατήριο.

Όποιος ή όποια περνούσε τα σύνορα του Μετς προερχόμενος από άλλη γειτονιά ή προάστιο όφειλε να έχει μαζί του τη σχετική... άδεια. “Το Μετς δεν είναι ό,τι κι ό,τι” έλεγε και ξαναέλεγε ο Άγγελος Ελεφάντης και το πρόσωπό του φωτιζόταν.

Αφήσαμε τον περίπατό μας στη συνοικία αυτή έπειτα από αρκετές άλλες όχι για λόγους υποβάθμισης, μάλλον το αντίθετο. Η ονομασία της περιοχής οφείλεται στην πρώτη μπιραρία που άνοιξε στα 1870, στην έρημη από σπίτια τότε πλαγιά του Αρδηττού, ένας Βαυαρός και την ονόμασε Μετς. Η εν λόγω μπιραρία αργότερα μετατράπηκε σε καφέ αμάν με βιολιά, σαντούρια, κιθάρες και βιολοντσέλα. Παράλληλα, άρχισαν να φυτρώνουν στην περιοχή κέντρα διασκέδασης και θέατρα που συγκέντρωναν οικογένειες από όλες τις γειτονιές της πρωτεύουσας. Οι ολίγον παντρεμένοι και οι ελεύθεροι και ελεύθερες εκείνης της εποχής βρίσκουν χώρο διασκέδασης στη συνοικία που γι’ αυτό τον λόγο ονομάστηκε αργότερα «Παντρεμενάδικα».

Τα βουνά του κόσμου

Του Γιάννη Σχίζα

Στη Γαλλία, οι τουρίστες ξεπέρασαν τον παραδοσιακό αριθμό των 89 εκατομμυρίων και οδεύουν προς το νούμερο των 100 εκατομμυρίων - όπως αναγγέλλει η κυβέρνηση για το έτος 2020...Ο αριθμός είναι συγκλονιστικός εάν συγκριθεί με δεδομένα παρελθουσών εποχών και ιδιαίτερα με αυτό της δεκαετίας του '80, όταν το σύνολο των ξένων επισκεπτών προς τη Μεσόγειο μόλις έφτανε τον αριθμό των 100 εκατομμυρίων...

Ο παλιός τουρισμός εμπεριείχε ικανή δόση περιηγητισμού και μεγάλο αριθμό ανθρώπων της περιπέτειας. Τώρα φαίνεται πως τα ποσοστά αυτά έχουν τροποποιηθεί, οι «συνετοί οικογενειάρχες» παίζουν τον ρόλο τους αλλά και οι οπαδοί του «εξτρέμ τουρισμού» δεν απουσιάζουν από τη γοητευτική επίδειξη προσόντων. Το πνεύμα αυτό της συναρπαστικής συνάντησης με τον κίνδυνο θα εκφράσει -προκειμένου για τα επικίνδυνα ορεινά σπορ- ο Denis Bertrand, ο οποίος και θα σκιαγραφήσει τον Βert Lenar*, μια «αδελφή ψυχή» της ορειβασίας: «Ονειρεύεται επικίνδυνα σχέδια. Το πρόβλημα είναι ότι έξι μήνες αργότερα τα πραγματοποιεί... Πετάει με ελικόπτερο. Πηδάει με αλεξίπτωτο. Παίρνει θέση και κατεβαίνει με snowboard. Ξανακατεβαίνει στον αέρα. Κάθε εργαλείο είναι ένα άγνωστο, αλλά ελκυστικό αντικείμενο... Τα εξαρτήματά του ανήκουν στην τελευταία υψηλή τεχνολογία. Το βουνό δεν είναι παρά μια πρόφαση για περιπέτεια».

Πετράλωνα.

Άγγελος Μανταδάκης
Είναι η μοναδική περιοχή του Δήμου Αθηναίων που τον Φεβρουάριο του 1925 η Βουλή των Ελλήνων απαγόρευσε διά νόμου την κυκλοφορία κατσικιών στους δρόμους της. Πριν από αυτό, τα κατσίκια κυκλοφορούσαν ελεύθερα και ανενόχλητα σε όλη τη συνοικία καταστρέφοντας τα πάντα, ακόμη και τις αποθήκες αλατιού του κρατικού μονοπωλίου. Για να εφαρμοστεί ο νόμος που ψηφίστηκε, ο πρώτος στην Ιστορία ίσως σε ολόκληρη την Ευρώπη, έπρεπε να πειστούν τα… κατσίκια, δηλαδή οι ιδιοκτήτες τους, ότι ο νόμος του κράτους πρέπει να εφαρμόζεται. Έτσι η γειτονιά «αποκατσικοποιήθηκε» και πήρε τη σημερινή της ονομασία Πετράλωνα, λόγω της ύπαρξης αλωνιών όπου οι Αθηναίοι επεξεργάζονταν τα σιτηρά.

Πολιτισμός, τουρισμός, Αρχαιολογικό Μουσείο Ανδριανός, Μύθοι, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο (τηλ. επικοινωνίας 213214 4891) λειτουργεί Δευτέρα 13:00-20:00, Τρίτη-Κυριακή 09:00-16:00. Κλειστό 25-26 Δεκεμβρίου και 1 Ιανουαρίου, πολιτισμός τουρισμός, ΣΕΤΕ, Ρέτσος

Μάνια Ζούση
Λίγο πριν την έλευση του 2018, χρονιά κατά την οποία η Αθήνα στέφεται Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου, ο δήμος της πόλης δημοσιοποιεί μια φιλόδοξη έρευνα σχετικά με τις πολιτιστικές προτιμήσεις των Αθηναίων, που διεξήγαγε η εταιρεία Public Issue για λογαριασμό του Δικτύου Πολιτισμού.
Σύμφωνα με τον διευθυντή της εταιρείας κ. Γιάννη Μαυρή, η γενική αυτή έρευνα “επιβεβαιώνει την εκτίμηση περί αλλαγής του χαρακτήρα της πόλης”, χωρίς ωστόσο συγκριτικά στοιχεία.
“Ένα ζήτημα όπως ο πολιτισμός, περίπλοκο και πολυπαραγοντικό δεν αντιμετωπίζεται μόνο από μια έρευνα”, όπως εξήγησε. «Ωστόσο μπορεί να μας δώσει τη χαρτογράφηση κι ένα περίγραμμα των θεμάτων». Η έρευνα, που έχει 7 άξονες, έγινε σε δείγμα χιλίων ατόμων.
Αναφορικά με τις επισκεψιμότητες στους χώρους πολιτισμού, πρώτο έρχεται το Μουσείο της Ακρόπολης με 39% των ερωτηθέντων να το έχουν επισκεφθεί τον τελευταίο χρόνο. Ακολουθεί το Κέντρο Πολιτισμού Σταύρος Νιάρχος με 26%, η Τεχνόπολη με 24%, το Μέγαρο με 22%, το Μουσείο Μπενάκη με 19%, το Εθνικό Αρχαιολογικό με 17%, το Φεστιβάλ Αθηνών με 14%, το Βυζαντινό Μουσείο με 12%, το Κυκλαδικής με 12% και το Εθνικό Θέατρο με 10%.
Προκύπτει πως το 65%, δηλαδή τα 2/3, των Αθηναίων έχουν επισκεφθεί έστω και μία φορά, έστω έναν από τους 44 φορείς του Δικτύου.

Εξάρχεια, Πλάκα

Παναγόπουλος Θάνος.

Όταν ήρθε ο Όθων, Αθήνα ήταν μόνο η Πλάκα. Ονομασία αρβανίτικη που θα πει «παλιά πόλη». Σταδιακά, η νέα πρωτεύουσα άρχισε να αναπτύσσεται και πρώτη γειτονιά που δημιουργήθηκε ήταν η ευρύτερη περιοχή της σημερινής Νεάπολης (δηλαδή «Νέα Πόλη» κατ' αντιδιαστολή με την Παλιά Πόλη της Πλάκας) που απλώθηκε ως τα Πιθαράδικα, τα μετέπειτα Εξάρχεια. Η περιοχή Νεάπολης - Εξαρχείων έγινε στις επόμενες δεκαετίες κάτι σαν το «Quartier Latin της Αθήνας» όπου διέμεναν και εργάζονταν ανοιχτόμυαλοι διανοούμενοι, καλλιτέχνες, μποέμ, φιλόσοφοι, αλλά και φοιτητές.
Παρά τους πολέμους, την κατοχή και την αστυφιλία, τα Εξάρχεια παρέμεναν «γειτονιά σκέψης και αμφισβήτησης».

Κυψέλη, Φωκίωνος Νέγρη, έκθεση ζωγραφικής, ζωγραφίαν ποίησιν σιωπώσαν, την δε ποίησιν ζωγραφίαν λαλούσαν, Σιμωνίδης, Κέα, 1-23 Δεκεμβρίου Ώρες λειτουργίας: Τρ.-Παρ.: 16.30-21.30, Σαβ. 11.30-14.00.

Της Λήδας Καζαντζάκη

«Είναι συνοδοιπόροι σε δύσβατους, παράλληλους δρόμους» ο λόγος και η εικόνα γράφει σε ένα από τα δοκίμιά του για την τέχνη ο Γιάννης Ψυχοπαίδης, ο ζωγράφος που έχει αποτυπώσει στο έργο του με ενδελέχεια τους διαχρονικά άρρηκτους δεσμούς των δύο αυτών μορφών της έκφρασης. Μοιάζει να ασπάζεται το επίγραμμα του λυρικού ποιητή της κλασικής αρχαιότητας Σιμωνίδη από την Κέα, όπου χαρακτηρίζει «την μεν ζωγραφίαν ποίησιν σιωπώσαν, την δε ποίησιν ζωγραφίαν λαλούσαν».

Το πρώτο του κομμάτι αποτελεί και τον τίτλο μιας έκθεσης που γίνεται τις ημέρες αυτές στην blank wall gallery, στη Φωκίωνος Νέγρη. 43 καλλιτέχνες παρουσιάζουν εκεί έργα που αναδίνουν την υποδόρια σχέση της ποίησης με τη ζωγραφική. Δείχνουν πρόσωπα πλασμένα με έντονες ή αχνές γραμμές από κάρβουνο και μολύβι ή μεγάλες κηλίδες συμπληρωματικών χρωμάτων. Πρόσωπα που φανερώνουν, μέσα στην ίδια την παραμόρφωσή τους, τον κερματισμό τους αλλά και την τρυφερή ή καθαρή διατύπωσή τους, την απορία και την απόγνωσή τους σε μια πραγματικότητα ξένη προς την εσωτερική τους σύνθεση. Προβάλλουν σώματα ακέφαλα, σαν αρχαία, σπασμένα αγάλματα, που αναπτύσσονται μέσα στους ρυθμούς της πλαστικότητάς τους και συγκρατούν μέσα στη λιτή σχηματοποίησή τους ή τη σουρεαλιστική απίσχνασή τους το πνεύμα που τα διακατέχει. Καταγράφουν τοπία εκρηκτικά, ομιχλώδη, εφιαλτικά, με φόρμες που διεισδύουν το ασυνείδητό μας και ανατρέπουν την κλασική, πλατωνική άποψη για την ποίηση ως ενδημούσα στον κόσμο του απεικάσματος και όχι του αρχετύπου.

Μοναστηράκι

Γράφει ο Άγγελος Μανταδάκης.

Στην καρδιά της Αθήνας, σε όποιο σημείο κι αν βρεθείς, όποιο δρόμο κι αν διαλέξεις, θα φτάσεις στο Μοναστηράκι. Πουθενά αλλού δεν θα βρεις ανακατεμένες τόσες διαφορετικές εποχές, τόσους πολιτισμούς, τόσους ρυθμούς όσο εκεί. Σε αυτή τη γωνιά του αθηναϊκού κέντρου θα μπορούσε να φανταστεί κανείς τον ναό του Ερμή, του θεού του εμπορίου. Αλλά το Μοναστηράκι είναι ταυτόχρονα χώρος για κάθε είδους συναντήσεις Αθηναίων και μη: για δουλειές, βόλτα, καφέ, ψώνια μαζί με καφέ και πολλά άλλα. Στα λίγα τετραγωνικά μέτρα της πλατείας απεικονίζεται ολόκληρη η ιστορία της Αθήνας.

Αυστρία η κίνηση για το 2018

Μετά τις σημαντικές αυξήσεις στις φετινές κρατήσεις τους για διακοπές στην Ελλάδα, οι μεγαλύτερες ταξιδιωτικές επιχειρήσεις της Αυστρίας αυξάνουν εκ νέου τις προσφερόμενες δυνατότητές τους για την Ελλάδα, ως κορυφαίου τουριστικού προορισμού τους, όπως ανακοινώθηκε σήμερα από τους δύο μεγαλύτερους τουριστικούς ομίλους της χώρας, «TUI Austria» και «Rewe Austria Touristik».

Σύμφωνα με τον διευθυντή του «Rewe Austria Touristik», Μάρτιν Φαστ, για την Ελλάδα έχει αυξηθεί για το 2018 κατά 30% ο αριθμός των εγγυημένων θέσεων σε αεροπορικές πτήσεις, ενώ από τον «Tui Austria» αναφέρεται αντίστοιχα μία αύξηση κατά 20% στον αριθμό των θέσεων, σε σχέση με εφέτος.

Ταυτόχρονα από τον «Tui Austria» επισημαίνεται πως η Ελλάδα υπήρξε εφέτος το καλοκαίρι ο τουριστικός προορισμός με τις περισσότερες κρατήσεις γι' αυτόν τον μεγαλύτερο αυστριακό τουριστικό όμιλο, του οποίου ο κύκλος εργασιών με την Ελλάδα παρουσίασε αύξηση 25% σε σχέση με το 2016, ενώ συνολικά ο διεθνής τουριστικός όμιλος TUI έφερε μέσα στο 2017 στην Ελλάδα 2,5 εκατομμύρια τουρίστες.

Χαλκίδα νέο μουσείο Αρεθούσα

Τα εγκαίνια του νέου αρχαιολογικού μουσείου Χαλκίδας «Αρέθουσα» (α' φάση), της «οικίας» του Ενετού βαΐλου και του ρωμαϊκού γυμνασίου, θα πραγματοποιήσει το υπουργείο Πολιτισμού & Αθλητισμού και η Εφορεία Αρχαιοτήτων Εύβοιας το Σάββατο 2 Δεκεμβρίου στις 18:00 στο νέο Μουσείο «Αρέθουσα».

Πρόκειται για τα έργα που εκτελέστηκαν στη Χαλκίδα με αυτεπιστασία από την Εφορεία Αρχαιοτήτων (ΕΦΑ) Εύβοιας και συγχρηματοδοτήθηκαν στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ από το ΠΕΠ Στερεάς Ελλάδας (2007-2013). Συγκεκριμένα, όπως ενημερώνει με ανακοίνωσή του το ΥΠΠΟΑ, πρόκειται για:


« 1. Την «οικία» του Ενετού βαΐλου, κτήριο διοικητικού χαρακτήρα με τρεις βασικές οικοδομικές φάσεις. Η παλαιότερη ανάγεται στον 13ο/14ο αιώνα και αποτελεί το μόνο δείγμα κοσμικής αρχιτεκτονικής του Negrοponte. Αργότερα κατά την οθωμανική περίοδο το κτήριο μετασκευάζεται σε αρχοντική κατοικία, ενώ στα τέλη πλέον του 19ου αιώνα αποκτά νεοκλασικά χαρακτηριστικά.

2. Το γυμνάσιο ρωμαϊκών χρόνων, τη λεγόμενη «παλαίστρα», όπου αποκαλύφθηκε ένα συγκρότημα κτηρίων, που μπορεί να ταυτιστεί με γυμνάσιο και λουτρό. Ανάγεται στον 4ο μ.Χ. αιώνα και διατηρεί σε πολύ καλή κατάσταση ψηφιδωτά δάπεδα, που απεικονίζουν αθλήματα.