Ρωμαϊκός τάφος σαν αίθουσα συμποσίου

Βρέθηκε στην Εθνική Κορίνθου - Πατρών

Της ΝΙΝΕΤΤΑΣ ΚΟΝΤΡΑΡΟΥ- ΡΑΣΣΙΑ

Ενα τρικλίνιο (αίθουσα υποδοχής) -που μιμείται αρχαιοελληνικό ανδρώνα με υπέροχες τοιχογραφίες σε πολύ καλή κατάσταση διατήρησης- και δύο έξεργα ανάγλυφα συνιστούν έναν ρωμαϊκό τάφο (1ου-2ου αι. μ.Χ.) που βρέθηκε τελευταία στα έργα διάνοιξης της εθνικής οδού Κορίνθου-Πατρών.

Τρικλίνιο θυμίζει η διάταξη του ρωμαϊκού αυτού τάφου. Γύρω αψιδωτές κόγχες χρησίμευαν για την τοποθέτηση τεφροδόχων αγγείων Ο πλούσιος αυτός τάφος είναι υπόγειος κεραμοσκεπής, έχει διαστάσεις 3,30 Χ 2,63 μ. και φέρει είσοδο μέσω κλίμακας. Τις δύο όψεις της εισόδου κοσμούν δύο έξεργα ανάγλυφα που απεικονίζουν ένα τέθριππο άρμα το ένα και το δεύτερο ένα ακόμη άρμα που δεν το σέρνουν άλογα, αλλά δελφίνια. Η εικόνα συμπληρώνεται από ένα θαλάσσιο ον, που προβάλλει στο πλάι.
Οι δύο αυτές ανάγλυφες πλάκες θεωρούνται μοναδικές, σύμφωνα με τα μέλη του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου που εντυπωσιάστηκαν από το λαμπρό αυτό εύρημα, το οποίο όμως είχε την ατυχία να βρεθεί στη μέση του δρόμου. Αρα, δεν μπορεί να διατηρηθεί in sitou, ούτε βεβαίως και να καταχωθεί. Για την τύχη του, αν δηλαδή θα αποσπασθεί για να εκτεθεί κάποια στιγμή κάπου αλλού, όπως συνέβη με τον άλλο ρωμαϊκό τάφο του ίδιου ανασκαφικού πεδίου που είχε ζωγραφιστά κλινοσκεπάσματα και το πορτρέτο της νεκρής, δεν αποφασίστηκε τίποτα. Το θέμα αυτό θα κριθεί ύστερα από αυτοψία μιας επιτροπής που όρισε το ΚΑΣ. Προς το παρόν, εγκρίθηκε η μελέτη συντήρησης των τοιχογραφιών που εκπονήθηκε από τους συντηρητές της ΛΖ' Εφορείας Αρχαιοτήτων Κορίνθου, όπως επίσης η στερέωση, ο καθαρισμός και η αποκατάσταση τμημάτων του τάφου όπου αυτό κρίνεται ως απολύτως αναγκαίο.
Μία από τις ανδρικές μορφές που σώζονται στην τοιχογραφία Εσωτερικά ο τάφος αποτελείται από τρεις λάρνακες που σχηματίζουν ένα Π, εξ ου και θυμίζει ανδρώνα, όπως επισήμανε στο συμβούλιο ο καθηγητής Μανόλης Κορρές. Γύρω στους τοίχους μια σειρά από αψιδωτές κόγχες χρησίμευαν για την τοποθέτηση των τεφροδόχων αγγείων. Ωστόσο, μέσα στις λάρνακες βρέθηκαν πολλά οστά μαζί με λύχνους, χάλκινα νομίσματα και όστρακα αγγείων. Η καλυπτήρια πλάκα μιας από τις λάρνακες έφερε ζωγραφισμένη διακόσμηση κλινοσκεπασμάτων. Οι τοιχογραφίες σώζονται σε καλή κατάσταση, φέρουν ζωντανά χρώματα και απεικονίζουν ανθρώπινες μορφές, δύο ανδρικές και ένα γυναικείο πρόσωπο και διάφορα μοτίβα όπως γιρλάντες, άνθη και καρποί. «Είναι πιθανόν να πρόκειται για τάφο Ρωμαίου πολίτη, πιθανόν αξιωματούχου ή εκρωμαϊσμένου Ελληνα, που είχε στενή σχέση με τη Ρώμη», ανέφερε το μέλος του ΚΑΣ αρχαιολόγος Αννα Καραπαναγιώτου.
Πρόκειται για ένα μνημείο εξαιρετικής τέχνης, συμφώνησαν όλοι στο ΚΑΣ, διακρίνοντας πολλές ομοιότητες με τον άλλο ρωμαϊκό τάφο που βρέθηκε στην ίδια περιοχή το 2012, ο οποίος έχει ήδη αποσπαστεί και αναμένεται να επανασυναρμολογηθεί και να εκτεθεί στον αρχαιολογικό χώρο της Κορίνθου. Είναι προφανές ότι οι δύο αυτοί τάφοι ανήκουν στο ίδιο νεκροταφείο ρωμαϊκών χρόνων, το οποίο φαίνεται πως χωροθετήθηκε πάνω σε παλαιότερη νεκρόπολη των αρχαϊκών χρόνων. Οι αρχαϊκές ταφές ήταν μάλιστα ασύλητες.
Ανάμεσα στις ταφές εντοπίστηκαν αύλακες προσφορών που θεωρούνται ιδιαίτερης σημασίας, καθώς δεν υπάρχουν πουθενά αλλού, παρά μόνον στον Κεραμεικό, αλλά καταχωμένες, όπως τόνισε ο κ. Κορρές. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι αποθέτες που έχουν βρεθεί σε ορύγματα με πλήθος κεραμικών θραυσμάτων από τα γεωμετρικά και μυκηναϊκά ακόμη χρόνια. Η έρευνα αυτή βρίσκεται σε εξέλιξη.
Ενα από τα δύο ανάγλυφα στην είσοδο του τάφου απεικονίζει τον Ποσειδώνα σε άρμα που σέρνουν δελφίνια

Σώζεται το ενετικό γεφύρι στον Ασσο Κορινθίας

Σώζεται το ενετικό γεφύρι στον Ασσο Κορινθίας

Ξεκινά το έργο αποκατάστασής του έπειτα και από έγκριση του ΚΑΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ:  23/01/2013 17:04

Λίθινη, πολύτοξη και με μήκος περί τα 27 μέτρα, κατασκευασμένη κατά την περίοδο της Β΄ Ενετοκρατίας (1687 - 1715) στην Πελοπόννησο η γέφυρα-υδραγωγείο κοντά στο χωριό Ασσος της Κορίνθου πρόκειται επιτέλους να αποκατασταθεί και να γλιτώσει από την απειλούμενη κατάρρευση. Διότι, παρά το γεγονός, ότι είναι κηρυγμένο ιστορικό διατηρητέο μνημείο από το 1995 λόγω των εξαιρετικών χαρακτηριστικών της αλλά και της εποχής που κτίσθηκε, είχε αφεθεί στην τύχη της ελλείψει χρημάτων.
Ηδη όμως γίνεται το πρώτο βήμα χάρη στην Δημοτική Ενότητα Ασσου-Λεχαίου Κορινθίας, η οποία χρηματοδότησε τη μελέτη αποκατάστασης της ενετικής γέφυρας, που είναι κόσμημα της περιοχής και το έργο πρόκειται να υλοποιηθεί, αφού εγκρίθηκε και από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο. Τη μελέτη συνέταξε το γραφείο αρχιτεκτονικών μελετών Ελένης Ρούσσου με συνεργάτες, τους Ιωάννη Σταυρόπουλο και Κωνσταντίνο Πετράκο.
Η γέφυρα βρίσκεται πάνω από τον χείμαρρο Ράχιανι ή Λογγοπόταμο, ο οποίος διασχίζει την κοιλάδα των Κλεωνών και εκβάλλει στον Κορινθιακό κόλπο. Οπως ανέφερε στο ΚΑΣ ο αν. προϊστάμενος της Διεύθυνσης Αναστήλωσης Βυζαντινών Μεταβυζαντινών Μνημείων Θέμης Βλαχούλης η γέφυρα, με ύψος 8,50 μέτρα αναπτύσσεται σε δύο διαζώματα.
Στο πρώτο - το κάτω - υπάρχει ένα μεγάλων διαστάσεων τόξο που καταλήγει, ένθεν και ένθεν, σε δύο ακρόβαθρα, τα οποία είναι τοποθετημένα μέσα στην κοίτη του χειμάρρου και σε απόσταση από τις όχθες. Στα ακρόβαθρα μάλιστα διακρίνονται ακόμη οι διαμπερείς οπές στήριξης των ξύλινων ικριωμάτων, που είχαν χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή της.
Το δεύτερο διάζωμα - το άνω - είναι μία τοξωτή πεσσοστοιχία που διατηρεί και ένα τόξο στη μία πλευρά, καθώς το δεύτερο της άλλης καταστράφηκε πρόσφατα έπειτα από ανθρώπινη παρέμβαση. Στη θέση του, έχει κατασκευαστεί σήμερα από οπλισμένο σκυρόδεμα που στηρίζεται στη γέφυρα. Πάνω από το δεύτερο διάζωμα εξάλλου, διαμορφώνεται το επίπεδο τμήμα του υδραύλακα.

Ανάχωμα για τον Δίολκο

Δρομολογούνται επιτέλους, έπειτα από 15 χρόνων συζητήσεις, η διάσωση και η ανάδειξη του αρχαίου μνημείου

Της ΝΙΝΕΤΤΑΣ ΚΟΝΤΡΑΡΟΥ-ΡΑΣΣΙΑ

Επειτα από δεκαπέντε χρόνων κωλυσιεργία, δρομολογήθηκαν επιτέλους η διάσωση και η ανάδειξη του αρχαίου Διόλκου, τμήματα του οποίου σώζονται στην περιοχή της Ποσειδωνίας στον Ισθμό της Κορίνθου. Ενός έργου της αρχαιότητας μοναδικού, που κατασκευάστηκε πιθανότατα επί Περιάνδρου τον 6ο αι. π.Χ., για τη μεταφορά εμπορευμάτων και πολεμικών πλοίων από τον Σαρωνικό στον Κορινθιακό Κόλπο.

Το μνημείο αυτό επί δεκαετίες είχε εγκαταλειφθεί και καταστρεφόταν. Τα προβλήματά του ξεκίνησαν αμέσως μετά τη διάνοιξη της διώρυγας της Κορίνθου, καθώς τμήμα του Διόλκου βρέθηκε πρώτη φορά στην ιστορία του στα πρανή του καναλιού. Κυματισμοί, αιολική διάβρωση, μετέβαλαν την ακτογραμμή και το μνημείο (στο νότιο πρανές) βρέθηκε στο θαλάσσιο μέτωπο, με αποτέλεσμα να κατακλυσθεί με νερό και από εκεί και πέρα άρχισε να καταρρέει. Αεροφωτογραφίες δείχνουν πως από το 1960 η εικόνα του Διόλκου συνεχώς αλλοιώνεται. «Μια μεγάλη έκταση ήδη από τότε είχε πλήρως διαβρωθεί και κατακλυσθεί από τα θαλάσσια νερά, με αποτέλεσμα μεγάλο τμήμα του μνημείου να έχει καταρρεύσει και να βρίσκεται εντός της θάλασσας» είπε ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων Δημοσθένης Σβολόπουλος, παρουσιάζοντας προχθές στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο την οριστική μελέτη για την «Προστασία όδευσης του αρχαίου Διόλκου». Ο κ. Σβολόπουλος θεωρεί πολύ σοβαρή αυτή τη μελέτη, που εκπονήθηκε σε συνεργασία με το υπουργείο Περιβάλλοντος και την «Εγνατία Οδό Α.Ε.». Η υλοποίησή της θα γίνει με την υπογραφή Προγραμματικής Σύμβασης με την Περιφέρεια και το κόστος του έργου υπολογίζεται στα 2,5 εκατ. ευρώ.
Σύμφωνα με τη μελέτη, θα κατασκευαστεί ένα είδος αναχώματος κατά μήκος του Διόλκου. Το ανάχωμα θα γίνει με προκατασκευασμένα κιβώτια από οπλισμένο σκυρόδεμα (4χ4,70χ5,5 μ.). Θα είναι ουσιαστικά ένας βραχίονας στη θάλασσα, πολύ κοντά στην ακτή κι έτσι θα προστατεύει στο διηνεκές το αρχαίο. θα προηγηθεί εκσκαφή σε βάθος από 2 έως 5 μέτρα σε διάφορα τμήματα. Τα κιβώτια αυτά θα έχουν ανοίγματα για την είσοδο και έξοδο του θαλασσινού νερού. Επειτα θα κατασκευασθούν πλευρικά πρανή με λίθους. Βεβαίως, πριν από την υλοποίηση του έργου, θα ανελκυσθούν τα βυθισμένα μέλη του μνημείου και θα τεθούν στο εργοτάξιο που θα κατασκευαστεί (έκτασης 6 στρεμμάτων) προκειμένου να συντηρηθούν. Επίσης θα δημιουργηθεί μια χερσαία όδευση για τους επισκέπτες.
Τα τελευταία χρόνια η Διεύθυνση Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων και η αρμόδια ΛΖ' Εφορεία Αρχαιοτήτων, βλέποντας την κατάρρευση του αρχαίου και φοβούμενοι την πλήρη καταστροφή του, έκαναν κάποια προσωρινά έργα αντιστήριξης των πρανών και υποστύλωσης των ετοιμόρροπων λίθων του Διόλκου. Αρχικά, πίστευαν πως θα μπορούσε να δημιουργηθεί ένα ανάχωμα που θα εξασφάλιζε τη στεγάνωση της περιοχής αποκατάστασης του μνημείου, γι' αυτό είχε τεθεί στην προμελέτη ο όρος να μελετηθεί η δυνατότητα άντλησης των υδάτων. Από τη γεωλογική μελέτη όμως προέκυψε πως κάτι τέτοιο θα προϋπέθετε έργο μεγάλης κλίμακας εξαιρετικά δισχερές στην εκτέλεσή του, με μη ασφαλές αποτέλεσμα, όπως ειπώθηκε στο ΚΑΣ, το οποίο έδωσε το «πράσινο φως» για την υλοποίηση του έργου.
Ο αρχαίος Δίολκος είναι ένας λιθόστρωτος δρόμος με αυλακιές που ένωνε την παραλία του Σχοινούντα με το δυτικό πέρας του σημερινού καναλιού, μεταξύ της Νέας Κορίνθου και του Λουτρακίου. Εγινε για την αποφυγή του επικίνδυνου περίπλου της Πελοποννήσου (περίπου 190 μίλια). Από τη μία ακτή ώς την άλλη είχε μήκος περί τα 8 χλμ., εκ των οποίων σήμερα γνωρίζουμε την ακριβή πορεία μόνο των 1.100 μέτρων.
Σώζονται ορατά τμήματά του στο δυτικό άκρο της σημερινής διώρυγας από την πλευρά της Πελοποννήσου και στην πλευρά της Στερεάς. Το πέρασμα των πλοίων γινόταν πάνω σε λιθόστρωτη οδό πλάτους 3,50-4 μέτρων. Στο μέσον του πλακόστρωτου υπάρχουν δύο βαθιές παράλληλες αυλακώσεις, που απέχουν μεταξύ τους περίπου 1,50 μ. για την ασφαλή καθοδήγηση του «όλκου» -του ξύλινου τροχοφόρου οχήματος- επί του οποίου γινόταν η μεταφορά των πλοίων. Ο δρόμος δεν ήταν χαραγμένος σε ευθεία γραμμή. Προσαρμόστηκε στο φυσικό ανάγλυφο, παρακάμπτοντας τα ανωφερή και κατωφερή σημεία. Εχει αποκαλυφθεί και τμήμα κεκλιμένης λιθόστρωτης προβλήτας (10χ8 μ.) στο δυτικό άκρο. Τα πλοία σύρονταν πάνω σε ξύλινους κυλίνδρους πριν επιβιβαστούν στο τροχοφόρο όχημα και όταν αποβιβάζονταν από αυτό. Στις αρχές του 4ου αιώνα π.Χ. φαίνεται πως εγκαταστάθηκε μια ξύλινη μηχανή ανύψωσης, για την τοποθέτηση των πλοίων επί του τροχοφόρου.