Ανοιχτή πόλη, πολιτισμός, Αθήνα, αυτοδιοίκηση, Δήμος Αθηναίων

Η δημοτική κίνηση Ανοιχτή Πόλη προτείνει μια σειρά δράσεων για την αντιμετώπιση της πανδημίας και της οικονομικής ύφεσης στο δήμο Αθηναίων όσον αφορά το χώρο του σύγχρονου πολιτισμού
Ο πολιτισμός αποτελεί την κατεξοχήν ταυτότητα μιας πόλης και ταυτοχρόνως γίνεται πόλος έλξης για τους επισκέπτες της και σημείο συνάντησης, συνύπαρξης και αλληλεπίδρασης μεταξύ των κατοίκων της. Η Αθήνα, προικισμένη με τα πλούσια και μοναδικά ίχνη του παρελθόντος της, είναι επίσης μια ζωντανή πόλη όσον αφορά τον σύγχρονο πολιτισμό και την καλλιτεχνική δημιουργία σε όλες τις μορφές και τις εκφάνσεις της. Εδώ συγκεντρώνεται άλλωστε και το μεγαλύτερο ίσως μέρος του καλλιτεχνικού δυναμικού της χώρας. Είναι επίσης ο πολιτισμός μια ιδιαίτερα δυναμική οικονομική δραστηριότητα που συμβάλλει σημαντικά στην οικονομία της χώρας. Πλάι στους καλλιτέχνες, αναπτύσσονται πολλά άλλα επαγγέλματα, άνθρωποι που ζουν από την οργάνωση, την υλικοτεχνική υποστήριξη, την επικοινωνία κτλ. των πολιτιστικών δραστηριοτήτων. Η παρούσα υγειονομική κρίση έπληξε στον μέγιστο βαθμό το χώρο αυτό, αφού το lockdown εφαρμόστηκε καθολικά σε όλους τους χώρους πολιτισμού, και ακόμη και σήμερα που προσπαθούμε δειλά δειλά να επανέλθουμε στην κανονικότητα, οι υγειονομικοί κανόνες, αναγκαίοι για την ασφάλεια όλων μας, είτε απαγορεύουν είτε θέτουν αυστηρές προϋποθέσεις για τις πολιτιστικές δραστηριότητες.

Πολιτισμός, Αθήνα, Πειραιάς

Στο Πεδίον του Άρεως, το κτίριο Οικονομίδη, ανακαινίστηκε και εγκαινιάστηκε με σταθερό και πλούσιο πρόγραμμα (Σαββόπουλος, Νικολακοπούλου, παιδικό πρόγραμμα, Καραγκιόζης κ.ά.).
Το θέατρο του Μάνου Κατράκη, οι παρλάτες του Γιώργου Οικονομίδη, η θερινή σκηνή της Ρένας Βλαχοπούλου και πλήθος αξιόλογων μορφών του εικοστού αιώνα ξαναζωντανεύουν...
Σε συνδυασμό με τις καθιερωμένες καλλιτεχνικές εκδηλώσεις πολιτισμού και το μεγάλο μπαζάρ στα τέλη Δεκεμβρίου και την περίοδο του Πάσχα, τις αθλητικές εκδηλώσεις για μεγάλους (ΟΠΑ run) και μικρούς (athletic kids), σε συνεργασία με όλους τους φορείς (ΣΕΓΑΣ, Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Επαγγελματιών Πωλητών Υπαίθριων Αγορών, Κρατική Ορχήστρα Αθηνών κ.ά.) που διοργανώνει κάθε χρόνο η Περιφέρεια, πλέον το Πεδίο του Άρεως αλλάζει το πρόσωπο της πόλης.

Το Μουσείο της Ακρόπολης. Εκεί ο επισκέπτης θα μπορεί να προγραμματίσει την επίσκεψή του σύμφωνα με τα ενδιαφέροντά του, να δημιουργήσει μια «προσωπική συλλογή» από αγαπημένα εκθέματα ή να αλληλεπιδράσει με μια από τις διαδραστικές multimedia εφαρμογές που θα δημιουργηθούν για χρήση τόσο στον φυσικό χώρο του μουσείου όσο και εικονικά στο Διαδίκτυο.
Πρόκειται για το πρώτο ψηφιακό μουσείο στη χώρα μας με χρηματοδότηση από το ΠΕΠ Αττικής, συνολικού προϋπολογισμού 1,74 εκατ. ευρώ, με παρουσίαση της μοναδικής συλλογής 10.000 αντικειμένων του μουσείου, 24 διαδραστικές και διαδικτυακές ψηφιακές εφαρμογές σε δύο γλώσσες (ελληνικά και αγγλικά) και έναν ξεχωριστό ιστοχώρο για την Παιδική Λέσχη, μέσω του οποίου τα παιδιά θα μπορούν να περιηγηθούν στο Μουσείο και να γνωρίσουν τον αρχαίο πολιτισμό παίζοντας διαδραστικά και ψυχαγωγικά παιχνίδια.

Στη περιοχή των Λιπασμάτων Δραπετσώνας, κάτι καινούργιο γεννιέται. Στο λόφο “Καστράκι”, συνολικού εμβαδού 21.000 τ.μ., ο χώρος από την εγκατάλειψη περνά στην αναγέννηση και σταδιακά μεταμορφώνεται στο “μπαλκόνι” της Δραπετσώνας.
Προχωρά η ανάπλαση της περιοχής. Οι παρεμβάσεις, προϋπολογισμού 4 εκατ. ευρώ, δημιουργούν ένα πρότυπο αστικής ανάπλασης στον λόφο “Καστράκι” και μαζί με την ολοκληρωμένη πλέον αναστήλωση των οχυρώσεων της Ηετιώνειας Πύλης διαμορφώνουν έναν ελεύθερο χώρο 40 στρεμμάτων στην είσοδο της Δραπετσώνας.
Αρχαία μνημεία που μπορούν και τώρα να φιλοξενήσουν καλλιτεχνικές παραστάσεις αρχαίου δράματος, ένας εντυπωσιακός δημόσιος χώρος με πολύ πράσινο, χώροι εστίασης και άλλο ένα μικρό σύγχρονο θεατράκι για το κοινό, συνολικά ένα έργο που μεταμορφώνει την περιοχή του Πειραιά.

Mια ωδή στην Αθήνα

Mια ωδή στην Αθήνα, η οποία επιστρέφει στο επίκεντρο, παρά την οικονομική κρίση και το μεταναστευτικό, με τη βοήθεια των δημιουργών και καλλιτεχνών της στο πλαίσιο της Documenta, αποτελεί αφιέρωμα του Conde Nast Traveller για την ελληνική πρωτεύουσα στο τεύχος Ιουλίου/Αυγούστου 2017.
Στο αφιέρωμα γίνεται αναφορά στο άνοιγμα του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, στο Πολιτιστικό Κέντρο Ωνάση και το Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.
Στην πόλη, εγκαταλειμμένοι χώροι αξιοποιούνται και δημιουργική ενέργεια αναζωογονεί περιοχές όπως ο Κεραμικός και το Κουκάκι με καλλιτέχνες και την Airbnb να καταλαμβάνουν φθηνά διαμερίσματα και νεοκλασικά σπίτια.
Ακόμα και η Ομόνοια πήρε άλλο αέρα με τη δημιουργία 2 ξενοδοχείων. Σχεδιαστές έχουν ήδη μεταφερθεί στα στούντιο του Ρομάντσο.
Ο Κεραμικός έχει μετατραπεί στην καρδιά του μποέμικου στυλ στην πόλη. Το περιοδικό αναφέρει χώρους όπως η Rebecca Camhi Gallery, το Bios κ.α.
Οι σύγχρονοι αθηναίοι καλλιτέχνες έχουν πετάξει από τις βαλίτσες τους το βάρος της εθνικής τους κληρονομιάς και πλέον σημαντικά μνημεία όπως η Ακρόπολη αποτελούν απλώς μέρος της πόλης, επισημαίνει το δημοσίευμα.
Οι προτάσεις διαμονής περιλαμβάνουν το Alice Inn στην Πλάκα, το AthensWas στην Αρεοπαγίτου, το Electra Metropolis στη Μητροπόλεως, το Coco-mat Athens στο Κολωνάκι, το City Circus, το The Zillers.
Για φαγητό το περιοδικό προτείνει το Nolan, το Paleo και το Vezene ενώ από μπαρ και καφέ γίνεται αναφορά στο Gin Joint, το Baba au Rum, το Ipitou, το Galaxy Bar, το Zonars, το Bel Ray, το Bios και το Handlebar.
Τα καλύτερα καταστήματα, σύμφωνα με το άρθρο, είναι το κατάστημα στο Μουσείο Μπενάκη, το I-D, το Ανάμεσα, το Paraphernalia και το Temporary Showroom.
Last Minute Offer at New Hotel in Athens  Aug 01, 2017
Take advantage of this special accommodation offer and book your stay at the New Hotel in Athens at the best available rate....

Κέντρο Αθήνας, Αναπαλαίωση, ανάπλαση και αξιοποίηση παλαιών κτιρίων

Παπαντωνίου Κώστας Φανταστείτε την Αθήνα όπως ήταν παλιά. Θα περπατούσατε σε δρόμους που τα νεοκλασικά της δεν θα περιβάλλονταν από σκαλωσιές και οι τοίχοι τους δεν θα είχαν ξεφλουδίσει. Οι κεραμοσκεπές τους θα ήταν διατηρημένες, όπως και τα μικρά, αλλά γεμάτα χάρη μπαλκόνια. Αν τυχόν σάς προσκαλούσαν να τα επισκεφτείτε ή αν τύχαινε, ακόμη καλύτερα, να ζείτε σε αυτά, θα βλέπατε περιποιημένες αυλές, αλλά όχι τυποποιημένες, τοιχογραφίες που θα εξέπεμπαν ζωή και αρχιτεκτονικά στολίδια σε τοίχους και οροφές σχεδιασμένα με λεπτομέρεια.
1.126 κτήρια

Ο χρόνος βέβαια, όσο κι αν το θέλουμε, πίσω δεν γυρνά. Σίγουρα όμως, η σημερινή παραπαίουσα όψη της Ιστορίας της Αθήνας, μπορεί να βελτιωθεί. Σε αυτή την κατεύθυνση, το υπουργείο Εργασίας βάζει μπρος σχέδιο το οποίο σε πρώτη φάση αφορά την ανακαίνιση 24 παλιών κτισμάτων σε περιοχές του ιστορικού κέντρου της πόλης και θα αποτελέσει τον οδηγό για την ανακαίνιση και εκ νέου χρησιμοποίηση συνολικά 1.126 κτηρίων σε όλη την Ελλάδα που, επιτέλους, καταγράφηκαν.
Πρόκειται για ένα τεράστιο κτηριακό απόθεμα που ανήκει στους φορείς κοινωνικής ασφάλισης και η επιδιωκόμενη αξιοποίησή του αναμένεται να φέρει, πέρα από την ενίσχυση των φορέων με την ενεργοποίηση και ενοικίαση των κτηρίων, και ακόμη πολλά παράπλευρα οφέλη.
«Θέλουμε μια πολιτική αξιοποίησης των κτηρίων με όρους κοινωνικής ανταπόδοσης και όχι εκποίησης», υπογράμμισε κατά τη χθεσινή συνέντευξή Τύπου, στη Σταδίου 29, η υπουργός Εργασίας Έφη Αχτσιόγλου. Τον λόγο πήραν ακόμη η αναπληρώτρια υπουργός Θεανώ Φωτίου, που μίλησε για αντίστοιχο κτηριακό απόθεμα στην Πρόνοια και την αντίστοιχη δουλειά που έχει γίνει εκεί, ο Δημήτρης Ησαΐας, κοσμήτορας της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, που χαιρέτισε την πρωτοβουλία, και ο Νίκος Μπελαβίλας, αναπληρωτής καθηγητής Πολεοδομίας και Ιστορίας της Πόλης της Σχολής Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ και διευθυντής του Εργαστηρίου Αστικού Περιβάλλοντος, που ανέλυσε το σχέδιο το οποίο θα υλοποιηθεί σε συνεργασία με το ΕΜΠ.
Σε όλο το κέντρο

Τα κτήρια στα οποία θα γίνουν οι παρεμβάσεις αφορούν τις χωρικές ενότητες Πειραιώς, Ομόνοιας - Βάθης, Πανεπιστημίου - Χαυτείων, Συντάγματος, Πλατείας Κλαυθμώνος - Βουλής. Όπως ανέφερε ο Ν. Μπελαβίλας, ο σχετικός διαγωνισμός θα ανακοινωθεί στις αρχές του 2018, ώστε να προετοιμαστούν οι σχετικοί -πρωτόγνωροι για την Ελλάδα- όροι του και προς το τέλος του ίδιου χρόνου ή στις αρχές του 2019 θα ξεκινήσουν τα πρώτα έργα.

Ενδεικτικά κτήρια που θα επισκευαστούν ή πρόκειται να παραδοθούν σύντομα προς χρήση είναι το διώροφο διατηρητέο του Ερνέστου Τσίλλερ επί των Κανάρη 1 και Ακαδημίας, το πάλε ποτέ επιβλητικό ξενοδοχείο Ambassadeur στην οδό Σωκράτους 65-67, που φτιάχτηκε το 1958, το κτήριο που χρονολογείται από τη δεκαετία του 1880 στην οδό Πανεπιστημίου 46 και παραμένει για 17 χρόνια κλειστό στο μεγαλύτερο τμήμα του, το συγκρότημα δύο διατηρητέων κτηρίων στην οδό Βουλής 6 και το Μέγαρο του Ταμείου Εμπόρων, που χτίστηκε το διάστημα 1949-1953 επίσης στην οδό Βουλής (8-10).

Ιστορικό Κέντρο, αναβίωση

Μπελαβίλας Νίκος: Στην Αθήνα έχουμε ένα ιστορικό κέντρο. Η «παλιά πόλη», το αμερικανικό down town, το ιταλικό centro storico• παντού τα ιστορικά κέντρα είναι οι πλέον ελκυστικοί προορισμοί του αστικού τουρισμού.
Παρίσι πρώτο, Λονδίνο δεύτερο, Ρώμη τρίτη, Βερολίνο πέμπτο, Μόσχα έκτη, Αθήνα εικοστή τέταρτη ως προς την ελκυστικότητα. Τι μας λείπει και δεν είμαστε ψηλότερα, παρ’ ότι έχουμε τον Παρθενώνα; Όχι τα ξενοδοχεία, ούτε τα καζίνο. Λείπουν οι νεοκλασικές συνοικίες που καταστρέψαμε, τα μουσεία και οι δομές πολιτισμού που δεν φτιάξαμε, τα πάρκα, η ποιότητα του δημόσιου χώρου. Οι περισσότεροι έρχονται για την Ακρόπολη, όχι για την Αθήνα.
Λένε: Μία πόλη δεν μπορεί να ζει για τον τουρισμό, μόνο από τον τουρισμό. Δεν μπορεί να ζει μέσα σε μνημεία και να μην αναπτύσσεται. Πρέπει να έχει επενδύσεις. Βεβαίως, έτσι είναι. Καμία από τις παραπάνω πόλεις, το Παρίσι, η Ρώμη, το Λονδίνο, η Βαρκελώνη, δεν υποφέρουν απ’ αυτό. Αντιθέτως! Οι πόλεις αυτές αναπτύσσονται μέσα στο ιστορικό τους περιβάλλον, ο τουρισμός δεν είναι ο μοναδικός μοχλός της οικονομίας τους. Αλλά οι ιστορικές συνοικίες δεν αγγίζονται.
Ό,τι σώθηκε από το ιστορικό κέντρο και τους αρχαιολογικούς χώρους της Αθήνας, ό,τι φέρνει σήμερα τουρισμό το χρωστάμε στην αρχαιολογική υπηρεσία. Αυτή εμπόδισε την επέλαση της αντιπαροχής στο βάθος της παλιάς πόλης, τη δόμηση στους λόφους της Πνύκας, του Φιλοπάππου, στο Ολυμπείο. Οι αρχαιολόγοι ανέδειξαν μετά τον πόλεμο τις μεγάλες ενότητες αρχαίων και πρασίνου, ό,τι αργότερα αποτέλεσε τους ενοποιημένους αρχαιολογικούς χώρους της Αθήνας.
Ας φανταστούμε να είχαν επιτρέψει τότε τις «επενδύσεις»: Οι ταβέρνες θα βρίσκονταν στα Προπύλαια, οι πολυκατοικίες μεσοτοιχία με το Ηρώδειο. Να το θυμόμαστε όταν τους οικτίρουμε για την επιμονή να σώζουν μνημεία και αρχαιότητες.

Από το κέντρο έως τον Ελαιώνα, Αθήνα, Ανάπλαση Πότε επιτέλους;

Από το κέντρο έως τον Ελαιώνα
Οι παρεμβάσεις στο κέντρο της πόλης, το οποίο περικλείεται μεταξύ των οδών Σταδίου, Πειραιώς και Ερμού. Η περιοχή θα χωριστεί σε τρεις ενότητες: “Γεράνι”, “Εμπορικό Τρίγωνο” και “Ψυρρή - Πλατεία Κουμουνδούρου”. Τα σημεία, αν και διαφορετικού χαρακτήρα, θα αναπτυχθούν διατηρώντας την ετερόκλητη φυσιογνωμία τους.
Οι πρώτες επεμβάσεις θα ξεκινήσουν με άξονα την οδό Αθηνάς. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει ανάπτυξη πρασίνου στα πεζοδρόμια και πεζοδρομήσεις στους κάθετους δρόμους, όπως π.χ. στην οδό Βλαχάβα, στην Καΐρη, στη Βύσσης κλπ.
Για την Πλατεία Θεάτρου προβλέπεται η υλοποίηση της υφιστάμενης από το 2010 μελέτης για τον ανασχεδιασμό τόσο της πλατείας όσο και των κάθετων στην οδό Μενάνδρου δρόμων έως και τη Βαρβάκειο Αγορά.
Η δημιουργία ενός μικρού κρυμμένου κήπου, ανάμεσα στη στενωπό των πολυκατοικιών, είναι ένα από τα ενδιαφέρονται στοιχεία της μελέτης. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει ακόμη και επεμβάσεις στις όψεις των εμβληματικών κτιρίων στη συγκεκριμένη γειτονιά.

Νέα έργα στην Αθήνα, περιφέρεια, σε 7 δημοτικές κοινότητες του δήμου Αθηναίων

Σειρά έργων στο κέντρο της Αθήνας, τόσο σε υποδομές όσο και για την ανάδειξη ιστορικών κτισμάτων, δρομολογεί η Περιφερειακή Ενότητα Κεντρικού Τομέα Αθηνών. Πρόκειται για συνολικά 38 νέα έργα, προϋπολογισμού 46.162.852 ευρώ, που περιλαμβάνει για την περιοχή το πρόσφατα εγκεκριμένο από το Περιφερειακό Συμβούλιο πρόγραμμα εκτελεστέων έργων 2017 της Περιφέρειας Αττικής.

Με αφορμή τη δρομολόγηση των συγκεκριμένων έργων στο κέντρο της πρωτεύουσας, η αρμόδια αντιπεριφερειάρχης, Ερμίνα Κυπριανίδου, επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι πλέον «διαμορφώνεται σαφέστερα ο οδικός χάρτης που υπηρετεί το στρατηγικό σχέδιο της Περιφέρειας, αποσαφηνίζοντας ενέργειες και στόχους, όπως είναι οι υποδομές, η ανάδειξη και αξιοποίηση του ιστορικού κέντρου, αλλά και άλλων ιστορικών κτισμάτων που ενισχύουν την κοινωνική συνοχή, εξυπηρετούν τους πολίτες και πάνω από όλα δικαιώνουν χρόνια αιτήματα τους».

Όπως ανέφερε η κ. Κυπριανίδου, στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται μελέτες για σημαντικά έργα όπως :

-Η ανακαίνιση των κτιρίων του διατηρητέου συγκροτήματος των Προσφυγικών της Λ. Αλεξάνδρας, αμέσως μετά τη μεταβίβαση της κυριότητας 177 διαμερισμάτων από το δημόσιο, στην Περιφέρεια Αττικής. «Κοινός στόχος», σημειώνει, είναι «η διατήρηση και αξιοποίηση των ιστορικών αυτών κτισμάτων, με άξονες την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, την κοινωνική χρησιμότητα και την ισορροπημένη ένταξή τους στις ανάγκες της ευρύτερης περιοχής». Στις προτάσεις χρήσεων και λειτουργιών περιλαμβάνονται: Μουσείο Μικρασιατικής Μνήμης, ξενώνας συγγενών ασθενών Αγίου Σάββα, διαμερίσματα για κοινωνική στέγη ή χρήση για συλλογικότητες.

-Η ανακαίνιση κτιρίων ΕΑΤ-ΕΣΑ στο Πάρκο Ελευθερίας, για τη δημιουργία Μουσείου Αντιδικτατορικής Δράσης, (μετά από πρόταση του ΣΦΕΑ) και στόχο την ανάδειξη της ιστορικής ταυτότητας, την προστασία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

-Η ανάδειξη της ευρύτερης περιοχής του Υμηττού και η διασύνδεση του με τον αστικό ιστό, μέσα από συγκεκριμένα έργα και σε συνεργασία με το ΣΠΑΥ, ώστε να αναδειχθούν τα οικολογικά και πολιτιστικά γνωρίσματα της περιοχής και οι κάτοικοι των όμορων δήμων αλλά και της ευρύτερης Αθήνας να γνωρίσουν τις αξίες οικολογικές και πολιτιστικές του Υμηττού.

Στο μεταξύ, συμπληρώνει η κ Κυπριανίδου, βρίσκονται σε εξέλιξη ή δρομολογούνται έργα για τα οποία έχουν υπογραφεί, ήδη, προγραμματικές συμβάσεις με τους δήμους και αφορούν στην ενίσχυση σχολικών και αθλητικών υποδομών για νέους, αντιπλημμυρικών και αποχετευτικών έργω καθώς και άλλες κοινωνικές δράσεις. Ενδεικτικά η αντιπεριφερειάρχης αναφέρει δράσεις κατά τομείς όπως συντήρηση υποδομών για τη νεότητα αναφέρει τις κατασκευές νέων και επισκευές ή ανακαινίσεις παιδικών σταθμών και αύλειων σχολικών χώρων στους δήμους Ηλιούπολης (2.860.000 ευρώ), του πρώην ΠΙΚΠΑ, (1.660.000 ευρώ), Καισαριανής (127.188 ευρώ), Βύρωνα (120.000 ευρώ), Γαλατσίου (11.601.000 ευρώ) Ν.Φιλαδέλφειας – Χαλκηδόνος, αναβάθμιση των χώρων άθλησης με παρεμβάσεις σε καίρια σημεία όπως το Ιλίσσιο κολυμβητήριο (600.000 ευρώ), στην «ΕΡΓΑΝΗ» Βύρωνα (580.000 ευρώ), στο αθλητικό κέντρο Γαλατσίου (1.254.128 ευρώ), στο γήπεδο «Μ. ΚΡΗΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ» Καισαριανής, σε επτά γήπεδα 5x5 του δήμου Αθηναίων (600.000,00 ευρώ), με κατασκευή γηπέδου 8x8 στο Γεωπονικό πανεπιστήμιο και ανακατασκευή των αθλητικών εγκαταστάσεων του Ε.Μ.Π. (1.060.000 ευρώ).

Η κ. Κυπριανίδου υπογραμμίζει, επίσης, τη σημασία που έχει για την Περιφέρεια Αττικής η ανάδειξη του ιστορικού – εμπορικού κέντρου της Αθήνας και τις συνεχείς παρεμβάσεις της Περιφέρειας όπως είναι και η ένταξη στο Π.Ε.Ε. του έργου των ασφαλτοστρώσεων σε όλους τους κεντρικούς δρόμους της Αθήνας (Ακαδημίας, Αριστείδου, Ασκληπιού, Ευριπίδους, Ζωοδόχου Πηγής, Σωκράτους, Σοφοκλέους, Σόλωνος, Πατησίων κ.α.) ποσού 4.940.000 ευρώ. «Στόχος μας», αναφέρει μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, «δεν είναι να κόβουμε κορδέλες, αλλά να δίνουμε προτεραιότητα σε έργα που επιλύουν προβλήματα, που απειλούν την δημόσια υγεία όπως η κατασκευή αποχετευτικών δικτύων ακαθάρτων και σύνδεση των ακινήτων και στις 7 δημοτικές κοινότητες του δήμου Αθηναίων (7.750.000 ευρώ) αλλά και η ολοκλήρωση του δικτύου αποχέτευσης ακαθάρτων στο δήμο Καισαριανής (3.281.212 ευρώ).
Αναδημοσίεσυη από εφημερίδα Αυγή.

Περιβάλλον Αθηνών, τι πρέπει να γίνει; σκέψεις ειδικού κ. Μπελαβίλα

Τι σημαίνει κλιματική αλλαγή μόλις το μαθαίνουμε, με τις πλημμύρες, τους καύσωνες, τις επιπτώσεις στην ποιότητα της καθημερινής μας ζωής. Σε μια πόλη που ήδη υποφέρει, με ένα περιβάλλον λεηλατημένο, χωρίς πράσινο, χωρίς ποτάμια, χωρίς δάση, χωρίς ανοιχτές ακτές.

Διασχίσαμε έναν χρόνο δύσκολο, πολύ δύσκολο! Κάθε συζήτηση για το περιβάλλον αντιμετωπιζόταν με ένα στραβό χαμόγελο: «Τι λες τώρα! Εδώ κινδυνεύουμε με χρεωκοπία, στενάζουμε από τη φτώχεια και την ανεργία. Μ' αυτά θα ασχολούμαστε;». Κι όμως, ο χρόνος πέρασε. Σαν να εξομαλύνονται πολλά, να μειώνεται ο βραχνάς των απολύσεων, να φεύγει η αγχόνη των προαπαιτούμενων.

Έχουμε τα πρώτα σημάδια αναστροφής. Στη Δραπετσώνα, στο Φάληρο, στην Καισαριανή. Στην Καλλιθέα, με το νέο πάρκο δίπλα στη Λυρική. Κάτι κινείται γύρω από το Γουδί και το Πάρκο Αντώνης Τρίτσης. Τέλος, κι ας ξενίσει πολλούς, στο Ελληνικό, είτε το θέλουμε είτε όχι, προσκυρώνεται πλέον η ιδιωτικοποίησή του, αλλά και τα 3.000 στρέμματα ανοιχτού δημόσιου πάρκου και κοινόχρηστων χώρων και ακτής. Δεν είναι όσα θέλαμε, αλλά δεν είναι και λίγα!

Είναι ώρα να ξαναπιάσουμε το νήμα εκεί που το αφήσαμε: Όταν διεκδικούσαμε το αστικό και περιαστικό πράσινο, τις ακτές και τους ελεύθερους χώρους της Αθήνας. Είναι ώρα πλέον να αναβιώσουμε αυτούς τους χώρους όπου ρημάζουν και να τους δημιουργήσουμε όπου δεν υπάρχουν.

Τρεις ενότητες, διακριτές, διαφορετικές, εξίσου πολύτιμες, βρίσκονται στην κορυφή των προτεραιοτήτων.

Αστικές αναπλάσεις

Αστικές αναπλάσεις; Ναι, αλλά για ποιους; 02.06.2013
Ειδήσεις από το κέντρο της Αθήνας διαδέχονται η µια την άλλη, πλέκοντας µια µυθολογία που σχεδόν έχει αυτονοµηθεί από την πραγµατικότητα. Κάποιες περιοχές σηµατοδοτούνται ως επικίνδυνα γκέτο, ως άντρα εγκληµατικότητας µε ύποπτους ξένους που καταλαµβάνουν το δηµόσιο χώρο και εκτοπίζουν τους ντόπιους. Άλλες πάλι ανυψώνονται σε συµβολικές σφαίρες, γίνονται αντικείµενα πολεοδοµικών φαντασιώσεων και υπερφίαλων παρεµβάσεων. Ο ισοπεδωτικός λόγος που τονίζει την παραβατικότητα και την εξαθλίωση, την υποβάθµιση και ερήµωση, που γενικεύει το εντοπισµένο, που συγχέει αιτία και αποτέλεσµα, πιέζει συνεχώς προς εύρεση δυναµικών λύσεων.

Η ανακούφιση της κοινής γνώµης, όπως τουλάχιστον τη µεταδίδουν και τη διαµορφώνουν τα ΜΜΕ, είναι έντονα αισθητή κάθε φορά που ανακοινώνεται ένα ακόµη µεγαλόπνοο έργο πολεοδοµικών παρεµβάσεων. Έγινε µε το Rethink Athens, έγινε και πιο τελευταία µε τις αναπλάσεις στην περιοχή του Μεταξουργείου. Με την οικονοµική, πολιτιστική και κοινωνική κρίση να βαθαίνει µέρα µε τη µέρα, και µε έναν ολοένα και πιο αποδεκτό ξενοφοβικό δηµόσιο λόγο, είναι πάρα πολύ δύσκολο να µιλήσει κανείς µε ψυχραιµία για το τι συµβαίνει στον αστικό σχεδιασµό στην Αθήνα. Όλοι και όλες µας καταφεύγουµε σε υποθέσεις, πιστεύοντας πως µπορούµε να µαντέψουµε τις κρυφές προθέσεις των άλλων. Όµως οι αστικές αναπλάσεις είναι συνήθως πιο σύνθετες και δεν επιτρέπουν µονοσήµαντες ερµηνείες.

Η αστική ανάπλαση αναφέρεται συνήθως στην αναβάθµιση του κτιριακού αποθέµατος ή της υποδοµής µιας περιοχής. Μπορεί να έχει (εκφρασµένο ή µη) στόχο και µια παρέµβαση στην κοινωνική της σύνθεση ή αντίστροφα να στοχεύει στη διατήρησή της. Στην Ευρώπη του κράτους-πρόνοιας οι αναπλάσεις είναι αντικείµενο κεντρικού πολεοδοµικού σχεδιασµού. Προϋποθέτουν σηµαντικό κρατικό προϋπολογισµό κυρίως για την κάλυψη νέων υποδοµών ή για την προσφορά εξισορροπητικών κοινωνικών µέτρων. Συµπεριλαµβάνει όµως και πόρους για αποζηµιώσεις από επεµβάσεις στην ιδιοκτησία, για οικονοµικά κίνητρα (κυρίως φορολογικές ελαφρύνσεις) σε επενδυτές, ιδιοκτήτες κ.λπ. Αντίστροφα, κι αυτό είναι σηµαντικό, όσοι εµπλέκονται στις αναπλάσεις δεσµεύονται και από αυστηρούς κανόνες: περιορισµοί τιµών ακινήτων ή ύψους ενοικίων, προσφορά κοινωνικών ή τεχνικών υποδοµών, φροντίδα του δηµόσιου χώρου κ.λπ. Και κράτος και ιδιώτες επενδύουν, κι ενώ οι δεύτεροι προσβλέπουν στο κέρδος, το πρώτο στοχεύει σε βελτίωση της περιοχής. Σε αυτή την ισορροπία βασίζεται η λογική των µέτρων αστικής ανάπλασης. Με ένα συρρικνωµένο κράτος η εξάρτηση από τον ιδιώτη θα είναι πολύ µεγαλύτερη, κάνοντας τη ζυγαριά να κλίνει πολύ επικίνδυνα προς τη µια µερά. Αξίζει τον κόπο όµως να κοιτάξει κανείς πόσες δυνατότητες έχει ακόµη το κράτος (κυρίως µέσα από την πολεοδοµική νοµοθεσία και τη διαδικασία αδειοδότησης) να θέσει τους όρους της ιδιωτικής επένδυσης. Το ότι τo κράτος «δεν µπορεί» είναι περισσότερο ιδεολογική τοποθέτηση παρά ερµηνεία της πραγµατικότητας.

Από τις αναπλάσεις επωφελούνται πολλοί και µε διάφορους τρόπους: Αυξάνει η αξία των ακινήτων, αναβαθµίζεται ο δηµόσιος χώρος, τονώνεται το αίσθηµα (πραγµατικής ή φανταστικής) ασφάλειας, βελτιώνεται η ποιότητα ζωής στο άµεσο περιβάλλον, αναβαθµίζεται αισθητικά αλλά και συµβολικά η περιοχή και πολλά άλλα.

Όµως διαβάζοντας τα παραπάνω θα έλεγε κανείς πως οι αναπλάσεις παράγουν µόνον κερδισµένους. Κάθε άλλο. Και η διαδικασία της ανάπλασης, αλλά και το αποτέλεσµά της είναι σε θέση να εκτοπίσουν σηµαντικά τµήµατα των πιο ευάλωτων κατοίκων. Σε πόλεις όπως η Αθήνα που ένα µεγάλο κοµµάτι του πληθυσµού έχει καταφύγει σε ηµιπαράνοµες ή εντελώς παράνοµες µορφές κατοικίες (καταλήψεις άδειων κτιρίων, υπόγεια, αποθήκες κ.λπ.) µια διαδικασία αναβάθµισης σηµαίνει γι' αυτούς συνήθως, όχι βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης, αλλά βίαιο εκτοπισµό. Η δε αύξηση των τιµών ακινήτων παράγει γρήγορα θύµατα ανάµεσα σε όλους όσους πληρώνουν ενοίκιο, κατοίκους και τοπικές επιχειρήσεις. Γι' αυτό και συνήθως εκεί που γίνονται αναπλάσεις υπάρχει και νοµικός περιορισµός των ενοικίων ή και πρόβλεψη για κατασκευή εναλλακτικών κατοικιών µε χαµηλά ενοίκια (π.χ. κοινωνικές κατοικίες) µέσα στην ίδια περιοχή. Συχνά σε περιπτώσεις που το κράτος δεν είναι σε θέση να κάνει αυτήν την επένδυση, η υποχρέωση αυτή µεταφέρεται στους ιδιώτες, µε απρόβλεπτες επιπτώσεις.

Όταν οι αστικές αναπλάσεις δεν συµπεριλαµβάνονται σε έναν ευρύτερο πολεοδοµικό σχεδιασµό, συνήθως είναι προϊόντα πίεσης ιδιωτών που έχουν επενδύσει το κεφάλαιό τους σε ακίνητα. Αυτό επηρεάζει και την όλη διαδικασία λήψης αποφάσεων καθώς και τις διαπραγµατεύσεις κράτους-ιδιώτη. Οι περιπτώσεις που κάτοικοι και τοπικές επιχειρήσεις συµµετέχουν σε αυτήν τη διαδικασία δεν είναι σπάνιες, παραµένουν όµως πολύ άνισες. Εκτός από λίγες εξαιρέσεις (εκεί που ο επενδυτής χρειάζεται ένα µέρος των κατοίκων µε το µέρος του για την αναβάθµιση της περιοχής), συνήθως οι συµµετοχικές διαδικασίες δυσκολεύουν τον ιδιώτη καθώς οι τοπικές φωνές είναι ένας µη προβλέψιµος παράγοντας. Γι' αυτό και η συµµετοχή συνήθως είναι περιορισµένη σε τόπους µε ισχυρά κοινωνικά κινήµατα ή µε µια σηµαντική προϊστορία συµµετοχικών διαδικασιών στον αστικό σχεδιασµό. Όµως κι εδώ ισχύει ένας σηµαντικός περιορισµός: η πρόσβαση στο δηµόσιο λόγο (κύρια προϋπόθεση για τη συµµετοχή) είναι πολύ άνιση. Αυτή η ανισότητα έχει φύλο, τάξη, προέλευση, ηλικία και γλωσσική ικανότητα. Δεν είναι τυχαίο πως δηµόσιες διαβουλεύσεις συνήθως κυριαρχούνται από νέους ντόπιους άντρες. Η συµµετοχή είναι (σχεδόν πάντα) συµµετοχή των λίγων ικανών.

Τίποτα από τα παραπάνω δεν αναιρεί την ανάγκη να βελτιωθούν γειτονιές της πόλης, απλώς περιπλέκουν σηµαντικά τις φαινοµενικά εύκολες απαντήσεις. Βάζοντας τους κατοίκους (και τις τοπικές επιχειρήσεις) και την καθηµερινότητά τους στο κέντρο της σκέψης µας για τις πολεοδοµικές παρεµβάσεις, αναδεικνύονται πολύ διαφορετικά θέµατα από αυτά που απασχολούν τη δηµόσια συζήτηση για την πόλη. Κύριο ζητούµενο παραµένει το ερώτηµα «σε ποιον ανήκει η πόλη» µε τα πολλά του παρακλάδια: Ποιος ελέγχει το δηµόσιο λόγο και ποιος είναι ο ρόλος του στον αστικό σχεδιασµό; Ποιος αποφασίζει για τις παρεµβάσεις και µε τι στόχο; Ποιος κερδίζει τελικά και ποιος χάνει; Είναι ανάγκη να προσεγγιστούν προσεκτικά αυτά τα ερωτήµατα αν είναι να βρεθούν λύσεις. Αντίθετα µια συζήτηση που µιλάει για ένα αφηρηµένο «κοινό καλό» κουκουλώνει τα ζητήµατα της άνισης πρόσβασης στην κατοικία, στην εργασία και στις υπηρεσίες – στην πόλη και στη δηµόσια σφαίρα.

Αρης ΚαλαντΙδης/ Δρ. Πολεοδόµος

Μεταβάσεις στον τόπο και στον χρόνο / Owl Art Space / Θέσπιδος 10, Ακρόπολη, ώρες λειτουργίας: 17.30-20.30 καθημερινά εκτός Τετάρτης, Σάββατο/Κυριακή:14.30-18.30

Η πόλη έχει τη δική της ιστορία της Λήδας Καζαντζάκη 09.12.2015
Καζαντζάκη Λήδα
Η ιστορία της πόλης μας καθορίζει και την πορεία της ζωής μας. Είτε το θέλουμε είτε όχι. Το βλέπουμε στην Αθήνα αλλά και στους δορυφόρους-αντίγραφά της στους διάφορους νομούς της χώρας. Το νιώθουμε όσοι την αντιμετωπίζουμε ως πολίτες της και όχι ως περιστασιακοί επισκέπτες της, οι λίγοι, είναι αλήθεια, που την περιδιαβαίνουμε ακόμα προσπαθώντας με δυσκολία να αναπλάσουμε τις εικόνες από τα παιδικά, τα εφηβικά, τα νεανικά μας χρόνια. Πλανημένοι πλάνητες μέσα στον ίδιο μας τον τόπο, αδυνατούμε να πληρώσουμε τα κενά της μνήμης που δημιουργούν συνειδητά, πιστεύω, οι εκάστοτε μεταπράτες και μεταποιητές του άλλοτε κλεινού άστεως από το τέλος του 2ου Μεγάλου Πολέμου και ένθεν, που το αγοράζουν και το πουλούν λες και πρόκειται για δικό τους εμπόρευμα. Τα ίχνη της διάλυσης καθρεφτίζονται όχι μόνο στον μοναδικά -σε πανευρωπαϊκή κλίμακα- κακοποιημένο ιστορικό ιστό του σώματος της πόλης αλλά και στον κοινωνικό της ιστό και στη χείριστη έως ανύπαρκτη σχέση μας με τον χώρο που μας περιβάλλει και εκτείνεται από τα κατεστραμμένα δημόσια και ιδιωτικά κτήρια μέχρι τον εκχωρημένο εν λευκώ Εθνικό Κήπο από την Αρχή του Δήμου Αθηναίων στον μεγαλοεπιχειρηματία-συλλέκτη Δημήτρη Δασκαλόπουλο, ιδρυτή του πολιτιστικού Οργανισμού "Νέον".
Η έκθεση που επιμελούνται και στην οποία συμμετέχουν οι εικαστικοί καλλιτέχνες Αλεξάνδρα Νασιούλα και Άγγελος Σκούρτης στον χώρο τέχνης Owl Art Space στις παρυφές της Ακρόπολης έχει ως θέμα της αυτές ακριβώς τις «Μεταβάσεις στον τόπο και στον χρόνο» του ιστορικού κέντρου της Αθήνας που θέλουν να παρεμποδίσουν οι κρατούντες τα ηνία της. Πρόκειται για την προβολή της τεκμηρίωσης μιας σειράς δράσεων που βρίσκονται εν εξελίξει και αφορούν αυτήν καθαυτή τη σχέση μας με την ιστορία της πόλης, τη μνήμη της και τον επαναπροσδιορισμό μας με αυτήν.
Στιγμιότυπα από βίντεο καταγράφουν με δυναμικές κινήσεις του σώματος το συμβάν της «Γέννησης», στην πηγή της, στο αρχαίο υδραγωγείο του Ηρωδείου, δείχνουν ανθρώπους που δένονται με τις γνωστές ερυθρόλευκες ταινίες μπροστά στη λεγόμενη φυλακή του Σωκράτη και διαλέγονται για την έννοια της φύλαξης, διαδηλωτές που στέκονται κάτω από τον Ιερό Βράχο και καλύπτονται μέχρι το λαιμό από τα τεράστια, γραμμένα σαν ποιήματα χαρτιά. Ο κόκκινος μίτος της Αριάδνης απλώνεται πάνω στους πέτρινους τοίχους ως μια αχνή λωρίδα από σπρέι που κρύβει το πρόσωπο του θεατή-δράστη. Οι γκροτέσκες αναπαραγωγές αρχαίων προτομών των τουριστικών μαγαζιών της Αδριανού και της Πανδρόσου προβάλλονται παράλληλα με τις τρομαχτικές φιγούρες του αδέκαστου κριτή της ανθρώπινης βαρβαρότητας Φρανσίσκο Γκόγια. Η χυδαία, γραφική, αρχαιόπληκτη και άκρως εμπορική αντίληψη της Ιστορίας ανατρέπεται μέσα από τη διερεύνησή της ως διηνεκούς ζητήματος στον σημερινό τόπο και στον σημερινό χρόνο που όλους μάς αφορά.
«Μεταβάσεις, Τόπος-Χρόνος», Owl Art Space, Θέσπιδος 10, Ακρόπολη, ώρες λειτουργίας: 17.30-20.30 καθημερινά εκτός Τετάρτης, Σάββατο/Κυριακή:14.30-18.30

Οι 10 πιο όμορφοι πεζόδρομοι της Αθήνας, για υπαίθρια ποτάκια!

Σε ολόκληρη την Αθήνα θα βρείτε όμορφα πλακόστρωτα στενά, όπου η φασαρία από τα αυτοκίνητα μοιάζει μακρινός εφιάλτης. Με νικητή -κατά κράτος- το κέντρο της Αθήνας, το clickatlife.gr σας παρουσιάζει τους πεζόδρομους που αξίζει να περπατήσετε και να πιείτε το ποτό σας, τώρα που το καλοκαίρι μας χτύπησε την πόρτα.

Πανόρμου
Ο πεζόδρομος της Αλέξη Παυλή στην Πανόρμου κρατά μια πρωταγωνιστική θέση στη νυχτερινή ζωή της πόλης. Μικρός αλλά θαυματουργός, κάνει τους θαμώνες των παρακείμενων bars μια παρέα και προτείνει νόστιμα στέκια για ποτό. Ειδικά τώρα που άνοιξαν και οι ταράτσες, σίγουρα θα βρείτε ένα στέκι για το ποτό σας, όπως το Santa Botella, το Alegria και το πολύχρωμο Μπραφ.
Χάρητος
Αν και η νυχτερινή ζωή του Κολωνακίου πέρασε από 40 κύματα τελευταία, σήμερα έχει επανέλθει δυναμικά. Μέσα σε όλα, ο γνωστός πεζόδρομος της Χάρητος «ξανάνιωσε» και προτείνει μερικές αξιόλογες ιδέες για το ποτάκι σας. Δοκιμάστε ένα cocktail στο Argo bar, χορέψτε με κέφι στο Baila, πιείτε τα κρασάκια σας στο Para Siempre και αράξτε ακούγοντας jazz και soul στο Musa.
Χαλάνδρι
Το Χαλάνδρι διαθέτει αρκετά πεζοδρομημένα στενάκια στα οποία περπατώντας, θα ξετρυπώσετε ωραία μπαράκια, μικρά ή μεγαλύτερα. Στους διπλανούς πεζόδρομους της Ηρακλείου και της Θουκυδίδου θα βρείτε όμορφα στέκια, όπως το El Rey Alo Bar, το 9Βήτα, το Avant Garde, τη Μαϊμού, το Corte bar, αλλά και το Mona's για πιο... Νew York style καταστάσεις. Στον πεζόδρομο της Χαϊμαντά επίσης, θα βρείτε διάσπαρτα μπαράκια όπως το Unplugged, το Sun Telmo και στον κάθετο της Πλάτωνος το Theory με τον όμορφο κηπάκο του. Βολτάρετε με την παρέα και καθίστε σε όποιο σας γεμίζει το μάτι ή ταιριάζει στο δικό σας στιλ. Σίγουρα θα τα βρείτε όλα εδώ.
Κουκάκι
Οι δύο παράλληλοι πεζόδρομοι στο Κουκάκι, αυτός της Γεωργίου Ολυμπίου και αυτός της Δράκου, έχουν γεμίσει τα τελευταία χρόνια με καφενεία, φαγάδικα, ρακάδικα και μπαράκια. Στην Γ. Ολυμπίου θα βρείτε το Σπιρτόκουτο όπου θα γίνετε μια παρέα με τους θαμώνες του, το συνεργατικό Παγκάκι με χαμηλές τιμές και προϊόντα από έλληνες μικροπαραγωγούς, το διαχρονικό Κουκί με τη νόστιμη τοστάδα του και τον Κηφήνα για ρακή και μεζεδάκια. Στον πεζόδρομο της Δράκου θα βρείτε την Σβούρα για έθνικ ακούσματα και τη Βύνη για παντός είδους μπύρα, ενώ λίγο παραπάνω στην οδό Φαλήρου, ένα κομμάτι της έχει μεγάλο πεζοδρόμιο και συγκεντρώνει 2-3 ωραία μπαράκια, όπως τον Μπαμπά και το Συγγρουόμενο και πολύ πολύ κόσμο κάθε μέρα.

Η μυθολογία του τοπίου

ΠΟΛΗ 04.01.2015 : 16:40

Η μυθολογία του τοπίου

 http://www.kathimerini.gr/797826/article/politismos/polh/h-my8ologia-toy-topioy

ΝΙΚΟΣ ΒΑΤΟΠΟΥΛΟΣ

H Aκρόπολη ορίζει το τοπίο της φαντασίας. Αρχές 20ού αιώνα.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: ΠΤΥΧΕΣ

Η έκσταση μπροστά στη θέα της Ακρόπολης... Υπήρχε άραγε πάντα; Η εικόνα της την Πρωτοχρονιά, όταν εκπροσωπεί την πόλη, τη χώρα και όλο το εθνικό φαντασιακό, είναι σχεδόν αυτονόητη, αναπόσπαστη και ασάλευτη. Οπως και όταν η Αθήνα σκεπάζεται από χιόνι, όταν υποδέχεται έναν νέο αιώνα, όταν γιορτάζει την πανσέληνο ή μία εθνική επέτειο.

Βυθίστηκα σε έναν ωκεανό συνειρμών όταν περπατούσα κατά μήκος της Αποστόλου Παύλου και πάνω στους λόφους του Θησείου και έβλεπα την αλλαγή της οπτικής γωνίας προς την Ακρόπολη. Ναι, εκεί και σε ελάχιστα ακόμη σημεία έχει κανείς μια «αίσθηση τοπίου» μέσα στην αχανή πόλη. Αλλά και η ίδια η έννοια του τοπίου είναι ένας όρος της νεωτερικής εποχής. Επηρεασμένος από ένα εξαιρετικό ανάγνωσμα, που μου κράτησε συντροφιά μερικές μέρες, ξαναέβλεπα την πόλη, μέσα από τα ανοίγματα, τα ξέφωτα, τις ρεματιές, τους ουρανούς, τις κατηφόρες και τις ανηφόρες, τις ίδιες τις αστικές πλαγιές. Από το Μετς, του Μακρυγιάννη, το Μοναστηράκι και τον Λυκαβηττό, το ανάγλυφο της Αθήνας παραμένει εξιδανικευμένο σαν μια εξαϋλωμένη σταθερά, μια επιβεβαίωση της ύπαρξης. Είχα μόλις βγει διαποτισμένος από το βιβλίο «Η φωτογραφία του ελληνικού τοπίου. Μεταξύ μύθου και ιδεολογίας» του Ηρακλή Παπαϊωάννου (εκδ. Αγρα), και μέσα από πολλούς ποταμούς σκέψης, αλληλουχίας και στοχασμού, εξορμούσα για μια νέα συνάντηση με την πόλη. Ο Ηρακλής Παπαϊωάννου μιλάει γενικά για το τοπίο, και όχι μόνο για την Αθήνα, και το δίνει σε κάθε δυνατή εκδοχή φιλοσοφικής διάστασης, διαπολιτισμικής κατανόησης, αισθητικής ενόρασης και εθνικής επένδυσης. Μέσα, όμως, από αυτόν τον πυκνό καμβά με τους λεπτοσφιγμένους κόμπους, σταλάζει η Αθήνα όπως δεν την είχα δει να αχνοφαίνεται μέσα από μια διαδικασία αποκάλυψης. Από τους περιηγητές του 18ου αιώνα, το εθνικό κράτος, τη Μεγάλη Ιδέα και τις ζυμώσεις του Μεσοπολέμου, από τον Φίλιππο Μαργαρίτη, τον πρωτοπόρο φωτογράφο, ώς τη Nelly’s και τους σύγχρονους καταγραφείς του αστικού τοπίου, η Αθήνα μέσα από το πολλαπλώς ερμηνευόμενο τοπίο της, προβάλλει ως ένα παλίμψηστο επιθυμιών, προβολών και προσδοκίας, συλλογικής και ατομικής, με στοιχεία ρεαλισμού και ουτοπίας. Σε μία σήραγγα χρόνου, το τοπίο της Αθήνας μάς εμπεριέχει με αμοιβαιότητα, καθώς και εμείς το εμπεριέχουμε ως χρήστες, αποδέκτες και πομποί του αστικού «τρόπου». Δεν ξέρω πόσες φορές έχω κοιτάξει την Ακρόπολη, συνειδητά ή όχι, και δεν ξέρω με ποιον τρόπο περνάει κάθε φορά μια αίσθηση επιβεβαίωσης για τον τόπο, αναγνώρισης για τη στιγμή, αυτοπροσδιορισμού για τη συνείδηση.

Πέρα όμως από όλα αυτά, η αίσθηση του τοπίου μέσα στο άστυ, πέρα από όλο το βάρος της ευθύνης για την ιδεολογική εξάρτυση και τη συμβολική ισχύ του, περιβάλλεται, σχεδόν μόνο αυτό, με μια αύρα ιερότητας σαν άυλη μεμβράνη. Ακόμη, όμως, και αυτή η αντίληψη μοιάζει ιδεολογικά φορτισμένη και πολιτισμικά χρωματισμένη. Κοινώς, κάθε απόπειρα δημιουργίας μιας προσωπικής σχέσης με το τοπίο είναι δέσμια μιας μακράς σειράς αλληλουχιών, που μας παγιδεύουν σε μία συγκεκριμένη ενόραση.

Ωστόσο, ο μύθος του αθηναϊκού τοπίου είναι από τις ρεαλιστικές δυνατότητες μέσα στην πόλη. Θα συνεχίσει μετά από εμάς να μεταβάλλει και να μεταβάλλεται.

Αθήνα κλασσικά κτίρια

Εκαναν την Αθήνα όμορφη

Μια έκθεση για τα νεοκλασικά κτήρια της πόλης

Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΣΙΑΦΚΟΥ

Ηρθαν στην Αθήνα σχεδόν μόλις ανακηρύχθηκε πρωτεύουσα της Ελλάδας το 1834. Κι έπιασαν αμέσως δουλειά στολίζοντας την πόλη με μερικά από τα ωραιότερα κτήρια, που ευτυχώς διατηρούνται μέχρι σήμερα. Ο λόγος για τους Χριστιανό και Θεόφιλο Χάνσεν, τους οποίους έρχεται τώρα να μας θυμίσει μια έκθεση, που υπογράφει ένας επίσης Δανός αρχιτέκτονας, ο Ρόμπερτ Μόγκενσεν.

Με τίτλο «Η Αθήνα των Χάνσεν μέσα από το αρχιτεκτονικό κέλυφος» ο Οργανισμός Πολιτισμού του Δήμου Αθηναίων και το Ινστιτούτο της Δανίας, με την ευκαιρία συμπλήρωσης 200 χρόνων από τη γέννηση του Θεόφιλου Χάνσεν, παρουσιάζουν από αύριο (έως τις 27 Οκτωβρίου) στο Πολιτιστικό Κέντρο «Μελίνα» 38 σχέδια νεοκλασικών κτισμάτων της Αθήνας που υπογράφει ο Μόγκενσεν. Οι δύο Χάνσεν ήσαν υπεύθυνοι για το σχεδιασμό ανεπανάληπτων κτηρίων, όπως το Αστεροσκοπείο, η Εθνική Βιβλιοθήκη και η Ακαδημία Αθηνών (Θεόφιλος) αλλά και το Πανεπιστήμιο Αθηνών (Χριστιανός).
Ο Μόγκενσεν δούλεψε τα σχέδιά του κατά τη διάρκεια της δίμηνης παραμονής του στην Αθήνα, το χειμώνα 2011-2012. Καθόταν στο πτυσσόμενο σκαμνάκι του και βρέξει, χιονίσει, ανάμεσα σε πεζούς και εποχούμενους πάλευε να αποκωδικοποιήσει τις διαστάσεις των κτηρίων, τα χρώματα και τα υλικά τους, δίνοντας σχέδια-εργαλεία για την καταχώριση και ανάλυση συγκεκριμένων κτηρίων και ντοκουμέντα για την ιδιοσυγκρασία και τις προτιμήσεις του.
Ο νεοκλασικισμός έγινε ο κυρίαρχος αρχιτεκτονικός ρυθμός στην Ευρώπη από το τέλος του 18ου αιώνα, όταν η ρωμαλέα αστική τάξη, με το παγκόσμιο εμπόριο, την αναδυόμενη βιομηχανία και τη δημοκρατική μορφή διακυβέρνησης, ήθελε να αποστασιοποιηθεί από τα φαντάσματα του παρελθόντος. Ηταν αυτή που χρησιμοποίησε την κλασικιστική αρχιτεκτονική για να διαμορφώσει έναν «καινούργιο και καλύτερο πολιτισμό». Αρχιτέκτονες, ιστορικοί τέχνης κ.ά. πήραν ως αφετηρία την αρχαία ελληνική αρχιτεκτονική, που τη θεωρούσαν πιο πηγαία και γνήσια από τη ρωμαϊκή. Ηθελαν με σημείο εκκίνησης αυτή, να διαμορφώσουν ένα καινούργιο, απλό και καθολικό ρυθμό. Ο νέος κλασικισμός ή ο νεοκλασικισμός έγινε πραγματικότητα.
Οταν το 1834 η Αθήνα ανακηρύχθηκε πρωτεύουσα της νέας Ελλάδας, τα πολλά νέα κτήρια που απαιτούσε αυτή της η θέση ακολούθησαν το συγκεκριμένο ρυθμό. Αυτόν επίσης απέπνεε με την αδρή γεωμετρία του και το νέο ισόπλευρο τριγωνικό ρυμοτομικό της σχέδιο, που με αφετηρία την πλατεία Ομονοίας περιέκλειε την παλιά πόλη. Το συναρπαστικό, όμως, στην εξέλιξη της Αθήνας είναι ότι ο νεοκλασικισμός και αυτή συμπορεύτηκαν για πάνω από 100 χρόνια, έως ότου ο μοντερνισμός επικράτησε ολοκληρωτικά μετά το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.
Την Πέμπτη 17 Οκτωβρίου στις 19.00 στο «Οδοιπορικό της Παλιάς Αθήνας» στο Π.Κ. «Μελίνα», ο Μόγκενσεν θα πραγματοποιήσει διάλεξη σχετική με τους Χάνσεν και τα δημιουργήματά τους στην Αθήνα.

Δουργούτι ή Νέος Κόσμος..

Ταξίδι στο άγονο νησί της Αθήνας Η περιοχή ήταν γνωστή ως Δουργούτι, αλλά σήμερα είναι γνωστή ως Νέος Κόσμος. Γεννήθηκε όντως από έναν νέο κόσμο, τους πρόσφυγες της Μικράς Ασίας, που ξεριζωμένοι έστησαν εδώ τις παράγκες τους. Η ανοικοδόμηση που άρχισε λίγο πριν από το 1940 ολοκληρώθηκε 25 χρόνια μετά την απελευθέρωση. Της Βασιλικής Γραμματικογιάννη Φωτογραφίες: Δημήτρης Ζαχράκης «Αν κοιτάξει κανείς την Αθήνα από ψηλά θα δει μια αξιοζήλευτα συνεκτική πόλη. Θα ζηλέψει αυτή την πόλη, αφού εύλογα θα θεωρήσει ότι για να ζουν οι άνθρωποι τόσο κοντά ο ένας στον άλλον, θα πρέπει να είναι πολύ αγαπημένοι».

Αυτός ήταν ο τρόπος με τον οποίο η ομάδα παραστατικών τεχνών «Οχι Παίζουμε/UrbanDigProject» είδε το Δουργούτι Νέου Κόσμου. Και βάλθηκε να το ανακαλύψει, ανιχνεύοντας το σήμερα και το χτες –ίσως και το αύριο– της γειτονιάς στην οποία γυρίστηκε η «Μαγική Πόλη» του Ν. Κούνδουρου. Μιας γειτονιάς που φιλοξένησε τους πρώτους πρόσφυγες και που εξακολουθεί μέχρι και σήμερα να φιλοξενεί κατατρεγμένους μετανάστες από κάθε σχεδόν γωνιά της Γης.

«Το Δουργούτι μοιάζει με νησί άγονης γραμμής κοντά στο κέντρο της Αθήνας. Εχει τη δική του ιστορία, τη δική του κοινωνία και πολεοδομία. Εχει ρυθμό, χρώμα, ησυχία σε σχέση με τη γύρω πολύβουη «ακτογραμμή», με το τραμ, τη λεωφόρο Λαγουμιτζή και την όλο και πιο κοσμοπολίτικη λεωφόρο Συγγρού» θα πει ο Γιώργος Σαχίνης της ομάδας «Οχι Παίζουμε».

Γνωρίζοντας βήμα βήμα αυτή γειτονιά, η ομάδα δεν μπόρεσε να αντισταθεί στην έλξη που γεννά και ασκεί η αλλοτινή παραγκούπολη. Και πήρε την πρωτοβουλία να κινητοποιήσει φορείς και κατοίκους, δημιουργώντας μια αλυσίδα 12 δράσεων που προβλέπεται να έχουν ολοκληρωθεί σε διάστημα ενός χρόνου, μέχρι τον Ιούνιο του 2015.

«Το Dourgouti Island Hotel είναι ένας τόπος και τρόπος ανατροπής του απρόσωπου της πόλης. Μας εμπνέουν ο ευρύς δημόσιος χώρος και η έντονη παράδοση γειτονιάς της περιοχής. Από τον Αύγουστο του 2014 έως τον Ιούνιο του 2015, μέσα σε 12 δράσεις, μαζί με περισσότερες από 50 ομάδες και ανθρώπους, γνωρίζουμε και χαρτογραφούμε τον τόπο σαν ένα νησί στο οποίο όλοι θα θέλαμε να αποβιβαστούμε» σημειώνει ο Γιώργος Σαχίνης, αποκρυπτογραφώντας για λογαριασμό μας την κεντρική ιδέα και συλλογιστική τού project.

Η γνωριμία με το Δουργούτι ξεκινάει αυτό το Σαββατοκύριακο 27-28 Σεπτεμβρίου, από τις 5 το απόγευμα, με ένα πλούσιο σε περιεχόμενο –και… διαφορετικό από τα άλλα- φεστιβάλ, που θα στηθεί στις πλατείες Μπλόκου Δουργουτίου, Θυμάτων Καλαβρύτων και Γωνιάς του Παιδιού. Σε αυτό, μεταξύ άλλων, οι κάτοικοι της περιοχής μα και οι επισκέπτες θα έχουν τη δυνατότητα να μάθουν για την ιστορία της μέσα από τις αφηγήσεις της Ομάδας Προφορικής Ιστορίας Δουργουτίου (ΟΠΙΔΟΥ) που έχει δημιουργηθεί υπό την καθοδήγηση της ιστορικού Τασούλας Βερβενιώτη – μια γνώση που μπορεί να αποτελέσει την αρχική μαγιά και παρακαταθήκη ώστε οι ανταλλαγές μνήμης να έχουν στο μέλλον και συνέχεια

Μια άλλη ενδιαφέρουσα δράση του Φεστιβάλ Δουργουτίου, που θα έχει αφετηρία την πλατεία Θυμάτων Καλαβρύτων, είναι η εξερεύνηση της γειτονιάς με βάση τις αισθήσεις. Η αρχιτέκτονας Βάλια Σπηλιοπούλου της ομάδας «Οχι Παίζουμε» σε συνεργασία με το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, την εικαστικό Αναστασία Ρούσσου και τους La Follie Kilometre έχουν αντικαταστήσει τα τετριμμένα ερωτηματολόγια με έναν χάρτη, με βάση τον οποίο οι επισκέπτες θα κληθούν να εξερευνήσουν το «νησί» και να αποτυπώσουν τις εντυπώσεις που αποκόμισαν από αυτό, με βάση όσα διεγείρουν τις πέντε αισθήσεις τους, θετικά ή αρνητικά.

«Δεν μπορείς να μιλήσεις για το Δουργούτι αν δεν μιλήσεις για τους Αρμένιους» θα πει από την πλευρά της η Λορύ Μπαραζιάν, μέλος της Αρμενικής Εθνικής Επιτροπής Ελλάδος και μια από τους συντελεστές του φεστιβάλ. Και έχει δίκιο. Οι πρώτοι Αρμένιοι πρόσφυγες έφτασαν στο Δουργούτι το 1923. Οι πρώτες αρμενικές παράγκες που στέγασαν τους πρόσφυγες έγιναν εκεί. Στο Δουργούτι υπάρχει αρμενικό σχολείο και εκκλησίες. Καθολική και ορθόδοξη. Η ιστορία των Αρμενίων του Δουργουτίου παρουσιάζεται μέσα από πλούσιο φωτογραφικό υλικό που παραχωρήθηκε από το περιοδικό «Αρμενικά» και από το αρχείο της εφημερίδας «Αζάτ Ορ» (Ελεύθερη Μέρα), αλλά και από περιπάτους μέσα στη γειτονιά…

Αυτό το Σαββατοκύριακο πραγματικά όποιος περάσει από το Δουργούτι ίσως και να ζηλέψει αυτή την πόλη. Και να γνωρίσει –ή να ξαναθυμηθεί- πως ίσως υπάρχουν γειτονιές –δυο βήματα μακριά από τις πολυσύχναστες κεντρικές λεωφόρους– στις οποίες ακόμα και σήμερα ζουν αρμονικά και αγαπημένα άνθρωποι διαφορετικοί μεταξύ τους.

Αθήνα, διαρκής Μπιενάλε Καταστροφής

Αθήνα, διαρκής Μπιενάλε Καταστροφής

Οι προτεραιότητες της δημοτικής αρχής δεν πρέπει να είναι η πόλη της Αθήνας. Η εικόνα της προκαλεί θλίψη. Μπήκε το καλοκαίρι, οι τουρίστες συνέρρεαν και συρρέουν ορδές στο ιστορικό κέντρο -τουρισμό τουλάχιστον φέτος είχαμε- αλλά η εικόνα της Αθήνας που αντικρίζουν ερχόμενοι θα πρέπει να λειτουργεί αποκαρδιωτικά.

Τα θραύσματα της φωτογραφίας δεν προέρχονται από αρχαιολογικό χώρο, όπως θα υπέθετε ο καθένας αντικρίζοντάς τα. Είναι το σπασμένο κράσπεδο της πιο τουριστικής οδού της πόλης, της οδού Αδριανού. Από την αρχή του Μαΐου έως σήμερα κανένας από το δήμο δεν επισκεύασε τη σπασμένη πλάκα στην οποία σκοντάφτουν και τραυματίζονται οι περιπατητές. Και να ήταν η μοναδική περίπτωση! Την ίδια εικόνα συναντάς και σε άλλους πεζόδρομους και πεζοδρόμια. Λακκούβες, σπασμένες πλάκες, τσιμέντα πεταμένα σε σημεία τυφλά. Γεμάτη κρυμμένες παγίδες είναι η πόλη μας. Και οι πολίτες της, μαζί και οι επισκέπτες της μένουν αφύλακτοι.
Επειδή σωτηρία δεν βλέπουμε στον ορίζοντα να δίνεται απ' τους αρμόδιους φορείς, προτείνω, αντί να γκρινιάζουμε και να βρίζουμε το δήμαρχο, να ακολουθήσουμε τα κελεύσματα του Μιχαήλ Μαρμαρινού, με αφορμή τον τραυματισμό μιας ηθοποιού του σε μια τρύπα στο πεζοδρόμιο ενώ κατευθυνόταν στην πρόβα, αλλά και την εικόνα της ξηλωμένης μαρμάρινης εισόδου στο Μετρό στη στάση Πανεπιστήμιο. Ζημιές που μήνες μετά δεν αποκαταστάθηκαν. «Μετά από 100 χρόνια θα καλούμε τους ξένους για να τους δείξουμε κι αυτά τα ερείπια. Γιατί ως χώρα έτσι συντηρούμαστε», λέει ο Μ. Μαρμαρινός. «Κι επειδή δεν επουλώνεται τίποτα, ζούμε σε μια ερειπιώδη κατάσταση, ας αρχίσουμε να τους δείχνουμε και τα σύγχρονα ερείπια. Ελάτε, είμαστε μνημείο καταστροφής! Είμαστε μοναδικοί. Σε λίγο θα είμαστε όπως στη Μέση Ανατολή που έχει διαρκώς πόλεμο. Αυτή η εικόνα είναι μια θλιβερή εικόνα πόλης. Ο μόνος τρόπος να πάψει, είναι να γίνει τέχνη. Ντοκουμέντα 2012 ή 2013. Η Ντοκουμέντα πρέπει να μεταφερθεί πια μόνιμα στην Ελλάδα και στην Αθήνα. Να είναι διά βίου Ντοκουμέντα, μια διαρκής Μπιενάλε Καταστροφής. Αυτό το θεωρώ πρόταση». Συνυπογράφουμε.

ΙΩΑΝΝΑ ΚΛΕΦΤΟΓΙΑΝΝΗ

Πλατεία Ζακλίν ντε Ρομιγί

Πλατεία Ζακλίν ντε Ρομιγί

Η Ζακλίν ντε Ρομιγί, που κάποτε κατέβαινε στους δρόμους του Παρισιού υπερασπιζόμενη τη διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών στα γαλλικά σχολεία, σήμερα παίρνει δικαίως μια θέση στην Αθήνα.

Σε Ζακλίν ντε Ρομιγί μετονομάζεται η πλατεία Θησείου Το όνομα της μεγάλης ελληνίστριας, που ανάλωσε τη ζωή της στη μελέτη της αρχαίας ελληνικής γραμματείας, παίρνει μια πλατεία στο Θησείο. Είναι ο διαμορφωμένος χώρος στη συμβολή των οδών Ηρακλειδών, Νηλέως, Αποστόλου Παύλου και Ακάμαντος. Η τελετή των εγκαινίων γίνεται σήμερα στις 17.15 στο πλαίσιο εκδήλωσης που οργανώνει ο Δήμος Αθηναίων.
Ο δήμαρχος Γιώργος Καμίνης περιμένει να υποδεχθεί τον πρώην πρόεδρο της Γαλλικής Δημοκρατίας Βαλερί Ζισκάρ Ντ' Εστέν, ενώ την πρόσκληση συμμετοχής του έχει αποδεχθεί και ο πρώην υπουργός Πολιτισμού της Γαλλίας Ζακ Λανγκ.
Η εκδήλωση γίνεται σε συνεργασία με το Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο στο Παρίσι και την πρόεδρό του Αλεξάνδρα Μητσοτάκη, την πρόταση της οποίας υιοθέτησε ο Δήμος Αθηναίων.
Για τη Ζακλίν ντε Ρομιγί και το έργο της θα μιλήσουν, μετά τους χαιρετισμούς Καμίνη και Ζισκάρ ντ' Εστέν, η ομ. καθηγήτρια στην Ecole Normale Superieure, Monique Trede-Boulmer, η οποία ήταν μαθήτρια της Ρομιγί, και ο ακαδημαϊκός Κων. Δεσποτόπουλος. Θα ακολουθήσει μουσικό πρόγραμμα και η εκδήλωση θα κλείσει με τα αποκαλυπτήρια σύνθεσης του γλύπτη Δημήτρη Σκαλκώτα με τρεις αναθηματικές στήλες, στις οποίες θα αναγράφονται λέξεις-κλειδιά για το έργο της Ρομιγί, όπως «Η πραότητα στην ελληνική σκέψη».
Η Ρομιγί, που έχει πολιτιγραφηθεί με προεδρικό διάταγμα το 1995 Ελληνίδα, έχει γράψει πάνω από είκοσι βιβλία για την αρχαία ελληνική γραμματεία, για το αρχαίο θέατρο και τους τραγικούς, τον Ομηρο και τους σοφιστές, τα προβλήματα της ελληνικής δημοκρατίας, τον ανθρωπισμό στην ελληνική σκέψη και την εξέλιξη του νόμου στα κλασικά κείμενα. Οι περισσότερες μελέτες πάντως αφορούν το έργο του Θουκυδίδη.

Ησυχες βόλτες του Αυγούστου στην πόλη

Ησυχες βόλτες του Αυγούστου στην πόλη

Η Πλάκα, τα Αναφιώτικα, ο Βοτανικός, η περιοχή πέριξ της Ακρόπολης, το Θησείο, τα προσφυγικά στον περιφερειακό του Φιλιπάππου, η Πνύκα, τα μεγάλα μουσεία και άλλες γωνιές της Αθήνας μπορούν να γίνουν ο απόλυτος προορισμός του Αθηναίου, που θέλει να ανακαλύψει ξάνα την πόλη του, που εξακολουθεί να είναι γοητευτική

ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ ΣΙΑΦΚΟΥ

Εξω οι δικοί μας, μέσα οι ξένοι! Κάπως έτσι θα μπορούσε να περιγράψει κανείς κάποτε την άδεια από τους κατοίκους της Αθήνα, αλλά και τη γεμάτη τουρίστες, Αύγουστο μήνα. Τώρα πια τα πράγματα είναι κάπως διαφορετικά.

Ο περίπατος στο κέντρο της πόλης κρύβει δροσερές γωνιές και φιλικά στέκια. Από το εντευκτήριο του Συλλόγου Αποφοίτων Σχολής Καλών Τεχνών στην Πλάκα  Η κρίση αναγκάζει πολλούς από τους συμπολίτες να παραμείνουν εντός των τειχών, ή στην καλύτερη περίπτωση να ξεκλέψουν ελάχιστες μέρες για διακοπές. Αρα; Αρα, αντί να κλαίμε τη μοίρα μας, ας κάνουμε διακοπές στη «διαμαντόπετρα» (εντελώς τρόπος του λέγειν), εστιάζοντας στο ιστορικό της κέντρο και γύρω από αυτό.
Ο Ψυρρής, η Πλάκα, τα Αναφιώτικα, ο Βοτανικός, η περιοχή γύρω από την Ακρόπολη, το Θησείο, τα προσφυγικά στον περιφερειακό του Φιλοπάππου, η Πνύκα και τα μεγάλα μουσεία μπορούν να γίνουν ο απόλυτος προορισμός του Αθηναίου, που θέλει ξανά να ανακαλύψει την πόλη του. Μια πόλη που εξακολουθεί να είναι γοητευτική, παρά τους αστέγους, τα δεκάδες απλωμένα χέρια, τις οσμές, τις «ταγκιές» στους τοίχους και πάει λέγοντας.
Αρχαιολογικός περίπατος
Με αφετηρία την πολύβουη πλατεία Φιλομούσου Εταιρείας στην Πλάκα, με τις πάμπολλες ταβέρνες και τα καφέ, μπορεί να ξεκινήσει ένας περίπατος που θα οδηγήσει μέχρι κάτω στον πεζόδρομο της Ερμού και τον Κεραμεικό.
Παίρνοντας την Κυδαθηναίων και προσπερνώντας την Τριπόδων, ανεβαίνουμε τα σκαλάκια, παραβλέποντας τους «κράχτες» που μας προσκαλούν στα αγγλικά σε μια από τις εκεί ταβέρνες, για να βρεθούμε αίφνης μπροστά στο βράχο της Ακρόπολης. Κατεβαίνοντας προς τη Διονυσίου Αρεοπαγίτου στα δεξιά μας βρίσκουμε την είσοδο του αρχαιολογικού χώρου του Θεάτρου του Διονύσου. Εφοδιασμένοι με καπελάκι, γυαλιά ηλίου και νερό μπαίνουμε και διαλέγουμε διαδρομή: από τον αρχαιολογικό χώρο του Θεάτρου αν στρίψουμε δεξιά προς τα πάνω βγαίνουμε στα Προπύλαια της Ακρόπολης ενώ από τ' αριστερά πάμε στη Στοά του Ευμένους.
Ενας περίπατος με άρωμα παλιάς Αθήνας και με θέα πάντα την Ακρόπολη Θαυμάζοντας αρχαία στο Ασκληπιείο μάς πιάνει από τη μύτη το άρωμα από τις πικροδάφνες· προχωρούμε και να 'μαστε πάνω από το Ηρώδειο, στα βραχάκια, απ' όπου κάποτε οι μη έχοντες παρακολουθούσαν παραστάσεις και συναυλίες. Συνεχίζουμε την ανάβαση ώς την είσοδο για τα Προπύλαια κι εδώ μπαίνει το δίλημμα: μπαίνουμε; Σίγουρα, για να φρεσκάρουμε τη μνήμη μας, γιατί οι περισσότεροι έχουν δει μεν την Ακρόπολη, αλλά μονάχα μια φορά ως μαθητές.
Αν πάλι αποφασίσουμε να πάρουμε την κατηφόρα, θα βρεθούμε πάνω από την Πλάκα. Προχωρώντας στο πλάι της Ακρόπολης, στην οδό Θεωρίας, ψηλά πάνω από την Αρχαία Αγορά και τη Στοά του Αττάλου, βρίσκουμε ανοιχτή την πόρτα που θα μας βγάλει στη Στοά. Μπαίνουμε και τριγυρίζουμε ώς το ναό του Θησείου ή τη διασχίζουμε για να βγούμε στο Μοναστηράκι. Αν πάλι δεν θέλουμε να μπούμε στον αρχαιολογικό χώρο, διαλέγουμε άλλες διαδρομές: από τα δεξιά πάμε στην Πλάκα, αριστερά οδηγούμαστε στην Αποστόλου Παύλου και στα καφέ του Θησείου.
Παρά ταύτα ως αρχαιόπληκτοι, και παρά τον ήλιο που δεν αστειεύεται, αποφασίζουμε να συνεχίσουμε στην Ερμού σχεδόν ώς την Πειραιώς για να μπούμε στον αρχαιολογικό χώρο του Κεραμεικού. Κι εδώ φρεσκάρουμε τις μνήμες μας (όπως παντού άλλωστε) στις επεξηγηματικές επιγραφές δίπλα στ' αρχαία μέλη. Στην είσοδο τα παγκάκια προσφέρονται για μια ανάσα -άλλωστε περπατήσαμε πολύ.
Εννοείται πως αν αποφασίσουμε να μην κατεβούμε προς τον Κεραμεικό αλλά να πάρουμε από το Θησείο την Αποστόλου Παύλου προς τα επάνω, κάνοντας στάση ή όχι πριν σε μια από τις δεκάδες καφετέριες, για να μπούμε στη συνέχεια στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου, το Μουσείο της Ακρόπολης είναι ο απόλυτος προορισμός. Ομως αν θέλετε να το απολαύσετε με σχετική ησυχία, αποφύγετέ το τον Αύγουστο και δείτε το μόλις ο καιρός αρχίζει να κρυώνει.
Προς τα Προσφυγικά
Αν ανεβούμε την Αποστόλου Παύλου από το σταθμό του Θησείου, έπειτα από λίγο στα δεξιά μας οδηγούμαστε προς το Αστεροσκοπείο. Στα δρομάκια τα σπίτια είναι υπέροχα, κάποια με χαγιάτια, νεοκλασικά τα περισσότερα, να μη χορταίνεις να τα καμαρώνεις. Μπροστά μας η εκκλησία της Αγίας Μαρίνας. Η απλωσιά εμπρός της, ιδανικός παιδότοπος.
Μπαίνοντας τον περιφερειακό του Φιλοπάππου η πρώτη στάση, ή μάλλον η πρώτη ανηφόρα στα δεξιά έχει να κάνει με την επίσκεψη στον αρχαιολογικό χώρο της Πνύκας. Αν αναζητάτε κρύο νερό, χάσατε. Ο «ψύκτης» βγάζει μόνο ζεστό, όμως η θέα της Ακρόπολης είναι συγκλονιστική, όπως και το άρωμα των πεύκων. Μια ανάσα δρόμος πλέον για τα πετρόκτιστα προσφυγικά, που παρά τις όποιες επεμβάσεις παραμένουν σπίτια στο μέτρο του ανθρώπου. Η βόλτα στα δρομάκια με τις μικρές αυλές είναι απολαυστική. Το κρίμα είναι πως οι δεκάδες ροδιές αλλά και οι περισσότερες από τις λεμονιές, που βλέπεις παντού, φέτος έχουν αρρωστήσει. Και εδώ τα παγκάκια (και η σκιά) στο παρακείμενο παρκάκι προσκαλούν για μία στάση,
Τ' Αναφιώτικα
Εχουμε γράψει, γράφουμε και μάλλον θα ξαναγράψουμε για τη μικρή συνοικία που στεφανώνει την Πλάκα, για τα σπίτια των μαστόρων της Ανάφης. Είναι ένας τόπος που δεν πυκνοκατοικείται πια, αλλά όσοι ζουν ακόμα εκεί τον προσέχουν ως κόρην οφθαλμού. Ασβεστωμένα, με το γιασεμί, το τριαντάφυλλο και το γεράνι, με τους νοικοκυραίους σαν μια σφιχτή αγκαλιά, με τις σούδες φροντισμένες, με τα φτωχά υλικά να παίζουν πρωτεύοντα ρόλο δημιουργώντας ομορφιά.
Στα Αναφιώτικα λες και έχει σταματήσει ο χρόνος Και με το βασικότερο απ' όλα: τις παιδικές φωνές που υπόσχονται συνέχεια. Ενα ποτήρι νερό προσφέρεται εύκολα στα Αναφιώτικα και είναι αμαρτία τα σπίτια που έπεσαν να μην ξαναγίνουν για να φιλοξενήσουν κι άλλες οικογένειες. Ανάμεσα στον Αγιο Συμεών και τον Αγιο Γεώργιο των Βράχων, στη βορειοανατολική πλευρά της Ακρόπολης, κάντε ένα περίπατο το δείλι για να ζήσετε την ομορφιά.
Στου Ψυρρή
«Κάποτε τη νύχτα ακραία ν' ακούγαμε κανένα πυροβολισμό», έλεγε κάποτε γελώντας ο μακαρίτης πλέον Τάσος Μπαντής, ο σκηνοθέτης που συνδημιούργησε το θέατρο «Εμπρός». Σήμερα πια, ο Ψυρρής είναι η παιδική χαρά της διασκέδασης της Αθήνας (μαζί με το Γκάζι εννοείται).
Την περιοχή του Ψυρρή με τα παραδοσιακά μεζεδοπωλεία Η συνοικία, στην οποία οι Ναξιώτες εξακολουθούν να έχουν το πάνω χέρι (και το πολύ παλιό ουζερί «Νάξος», αλλά και ένα από τα ελάχιστα πια καμίνια της Αθήνας στην οδό Χριστοκοπίδου), ειδικεύεται κατά κύριο λόγο στα μεζεδοπωλεία και τα εστιατόρια, αλλά και στα μαγαζιά όπου μπορείς να καπνίσεις ναργιλέ. Οι «μπουζουκλερί» ευτυχώς έχουν αραιώσει, αντιθέτως σε κάτι στοές ή αυλές, που πρέπει να τις ψάξεις, διατηρούνται τσιπουράδικα για μερακλήδες, κατά κύριο λόγο κατοίκους ή μαγαζάτορες, γεννήματα θρέμματα. Στην οδό Αισχύλου, που ξεκινάει από την πλατεία Ψυρρή, τα «Σερμπέτια» ειδικεύονται στα πολίτικα γλυκά (και παγωτά) με μερίδες για γίγαντες, ενώ το Οινοπωλείον και η Ταβέρνα του Ψυρρή, απέναντι ακριβώς, από τα παλαιότερα μαγαζιά της περιοχής, κρύβουν πίσω τους δροσερές αυλές.
Δεξαμενή
Την πλατεία Δεξαμενής στο Κολωνάκι με τους φανατικούς θαμώνες Η φωτογραφία του Παπαδιαμάντη τραβηγμένη από τον Νιρβάνα έχει περάσει στο συλλογικό ασυνείδητο. Ηταν στη Δεξαμενή όπου σύχναζε ο γέροντας, το κατ' εξοχήν αθηναϊκό μαγαζί που έμεινε επί χρόνια κλειστό και που επιτέλους ανοιχτό πια δέχεται κατά κύριο λόγο Αθηναίους, αφού βρίσκεται εκτός τουριστικών προορισμών. Για καφέ πρωί ή απόγευμα ή για πιο «σκληρά» ποτά και μεζέδες, κοντογειτονιά με το Σινέ Δεξαμενή και τον «παιδότοπο» από κάτω. Από εκεί και μια από τις συγκλονιστικότερες θεάσεις του Παρθενώνα.

Κέντρο, ο απόλυτος αυγουστιάτικος προορισμός του 2013 Και αν στις γειτονιές οι αλλαγές είναι σχεδόν αμελητέες, στην καρδιά της Αθήνας η κοσμοπλημμύρα των νέων δείχνει ότι «κάτι» έχει αλλάξει. Του Δημήτρη Ρηγόπουλου Καθημερινή

 Αυτός είναι ένας σημαντικός Αύγουστος για την Αθήνα. Δύο δημοφιλείς αστικοί μύθοι έχουν τη σπάνια ευκαιρία να έρθουν σε απόλυτη σύγκρουση. Ο πρώτος και πιο παλιός μύθος επιμένει στην εικόνα της Αθήνας του Δεκαπενταύγουστου: μιας ειδυλλιακής, άδειας από κόσμο πρωτεύουσας που απολαμβάνουν όσοι είτε υποχρεωτικά, είτε «από άποψη» επέλεξαν να μην εγκαταλείψουν.

Ο δεύτερος έχει περισσότερο «μνημονιακή» καταγωγή: δημοσιογράφοι τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών σταθμών αναπαράγουν (ήδη από την άνοιξη) δραματικές στατιστικές σύμφωνα με τις οποίες οι πολίτες σε ένα πολύ μεγάλο ποσοστό δεν θα κάνουν το καλοκαίρι του 2013 διακοπές. Κι αν φέτος είναι υποτίθεται η κορύφωση του μνημονιακού μας δράματος θα πρέπει να τα περιμένουμε σχεδόν όλα: έτσι, αν ισχύουν όντως όλα αυτά τα τρομερά στοιχεία, η Ομόνοια την επόμενη εβδομάδα ελάχιστα θα διαφέρει από την Ομόνοια ενός τυχαίου Οκτωβρίου ή Μαΐου.

Φυσικά δεν θα συμβεί ακριβώς έτσι. Ολοι διαθέτουμε τους συνηθισμένους προσωπικούς «δείκτες» της αυγουστιάτικης Αθήνας. Ως βετεράνος στο θέμα, καθώς συνήθως επιλέγω να μην φεύγω από την πόλη το πρώτο δεκαπενθήμερο του Αυγούστου, όλα δείχνουν «φυσιολογικά». Ναι, ακόμα και το 2013. Σε μια έξαρση σαδισμού, τσουλάω αργά και βασανιστικά το αυτοκίνητο μέχρι τον δρόμο μας, μέχρι να μου αποκαλυφθεί το δώρο του θεού Αύγουστου, που δεν είναι άλλο από μια άνετη θέση έξω από την είσοδο της πολυκατοικίας. Επίσης, στον δρόμο για το σούπερ μάρκετ κατεβαίνω και περπατάω αμέριμνος στο οδόστρωμα και το πιθανότερο είναι να μην με ενοχλήσει κανείς σε μια απόσταση αρκετών οικοδομικών τετραγώνων. Θα μπορούσα να κλείσω τα μάτια και να ξαναβρεθώ στο ανέμελο 1997 ή στο ανυποψίαστο 2009, όταν όλα κυλούσαν εκνευριστικά ήρεμα. Οταν πρώτο θέμα στις ειδήσεις ήταν η διαφωνία δύο υπουργών μιας βαρετής μονοκομματικής κυβέρνησης για ένα εντελώς ανούσιο νομοσχέδιο που δεν θυμάται κανείς πια.

Ετσι στις αθηναϊκές γειτονιές οι αλλαγές είναι σχεδόν αμελητέες. Αν φυσικά το κριτήριο είναι οι ελεύθερες θέσεις στάθμευσης ή ο αριθμός των ανοιχτών ψητοπωλείων. Γιατί στο κέντρο η εικόνα είναι πολύ διαφορετική. Στα χρόνια της ευημερίας το κέντρο ήταν ντεμοντέ. Τα καλοκαίρια στην Αθήνα ήταν ταυτισμένα με τις ατελείωτες ουρές στην παραλιακή και τις καλιφορνέζικες υποσχέσεις μιας σειράς από νυχτερινά clubs και πίστες που συγκροτούσαν, ας πούμε, την ανερχόμενη αθηναϊκή Ριβιέρα. Ηδη πριν από την κρίση αυτή η αποδοτική βιομηχανία ψυχαγωγίας άρχισε να εμφανίζει ρωγμές που χρόνο με τον χρόνο γίνονταν μεγαλύτερες και πιο εμφανείς. Οι Ολυμπιακοί έδειξαν ότι το πάρτι μπορεί να υπάρξει και αλλού. Η τάση ενισχύθηκε τα επόμενα χρόνια για να «απογειωθεί» από το 2010 και μετά.

Στο κέντρο καταλαβαίνεις ότι «κάτι» έχει αλλάξει, ότι αρκετός κόσμος πια «κάνει διακοπές» στην Αθήνα, καταφεύγοντας σε οικονομικές λύσεις που τις περισσότερες φορές αποδεικνύονται και ιδιαιτέρως ρομαντικές. Κατηφορίστε ένα βράδυ τον πεζόδρομο της Αποστόλου Παύλου και θα μείνετε άναυδοι από την κοσμοπλημμύρα των νέων αγοριών και κοριτσιών που με μια μπίρα στο χέρι κατακλύζει το πεζούλι του αρχαιολογικού χώρου. Αλλά και τα σταθερά σημεία αναφοράς του περασμένου χειμώνα, από την πλατεία Αγίας Ειρήνης μέχρι τα Πετράλωνα και τα ανερχόμενα στέκια του ευρύτερου Συντάγματος, δεν εμφανίζουν σημάδια κόπωσης. Οι εξηγήσεις για το φαινόμενο πολλές: στο κέντρο φτάνεις εύκολα και φτηνά (με το μετρό). Στο κέντρο υπάρχει πληθώρα ελεύθερων (και γοητευτικών) δημόσιων χώρων που μπορείς να απολαύσεις το βράδυ σου χωρίς τον καταναγκασμό της αγοράς αλκόολ από το καφέ ή το μπαρ. Τελευταίο αλλά όχι λιγότερο σημαντικό: στο κέντρο βρίσκεις πολλούς σαν και σένα. Ακόμα κι αν δεν τα κατάφερες να φύγεις, εδώ τουλάχιστον δεν είσαι μόνος.