Πολιτισμός, Αθήνα, Πειραιάς

Στο Πεδίον του Άρεως, το κτίριο Οικονομίδη, ανακαινίστηκε και εγκαινιάστηκε με σταθερό και πλούσιο πρόγραμμα (Σαββόπουλος, Νικολακοπούλου, παιδικό πρόγραμμα, Καραγκιόζης κ.ά.).
Το θέατρο του Μάνου Κατράκη, οι παρλάτες του Γιώργου Οικονομίδη, η θερινή σκηνή της Ρένας Βλαχοπούλου και πλήθος αξιόλογων μορφών του εικοστού αιώνα ξαναζωντανεύουν...
Σε συνδυασμό με τις καθιερωμένες καλλιτεχνικές εκδηλώσεις πολιτισμού και το μεγάλο μπαζάρ στα τέλη Δεκεμβρίου και την περίοδο του Πάσχα, τις αθλητικές εκδηλώσεις για μεγάλους (ΟΠΑ run) και μικρούς (athletic kids), σε συνεργασία με όλους τους φορείς (ΣΕΓΑΣ, Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Επαγγελματιών Πωλητών Υπαίθριων Αγορών, Κρατική Ορχήστρα Αθηνών κ.ά.) που διοργανώνει κάθε χρόνο η Περιφέρεια, πλέον το Πεδίο του Άρεως αλλάζει το πρόσωπο της πόλης.

Το Μουσείο της Ακρόπολης. Εκεί ο επισκέπτης θα μπορεί να προγραμματίσει την επίσκεψή του σύμφωνα με τα ενδιαφέροντά του, να δημιουργήσει μια «προσωπική συλλογή» από αγαπημένα εκθέματα ή να αλληλεπιδράσει με μια από τις διαδραστικές multimedia εφαρμογές που θα δημιουργηθούν για χρήση τόσο στον φυσικό χώρο του μουσείου όσο και εικονικά στο Διαδίκτυο.
Πρόκειται για το πρώτο ψηφιακό μουσείο στη χώρα μας με χρηματοδότηση από το ΠΕΠ Αττικής, συνολικού προϋπολογισμού 1,74 εκατ. ευρώ, με παρουσίαση της μοναδικής συλλογής 10.000 αντικειμένων του μουσείου, 24 διαδραστικές και διαδικτυακές ψηφιακές εφαρμογές σε δύο γλώσσες (ελληνικά και αγγλικά) και έναν ξεχωριστό ιστοχώρο για την Παιδική Λέσχη, μέσω του οποίου τα παιδιά θα μπορούν να περιηγηθούν στο Μουσείο και να γνωρίσουν τον αρχαίο πολιτισμό παίζοντας διαδραστικά και ψυχαγωγικά παιχνίδια.

Στη περιοχή των Λιπασμάτων Δραπετσώνας, κάτι καινούργιο γεννιέται. Στο λόφο “Καστράκι”, συνολικού εμβαδού 21.000 τ.μ., ο χώρος από την εγκατάλειψη περνά στην αναγέννηση και σταδιακά μεταμορφώνεται στο “μπαλκόνι” της Δραπετσώνας.
Προχωρά η ανάπλαση της περιοχής. Οι παρεμβάσεις, προϋπολογισμού 4 εκατ. ευρώ, δημιουργούν ένα πρότυπο αστικής ανάπλασης στον λόφο “Καστράκι” και μαζί με την ολοκληρωμένη πλέον αναστήλωση των οχυρώσεων της Ηετιώνειας Πύλης διαμορφώνουν έναν ελεύθερο χώρο 40 στρεμμάτων στην είσοδο της Δραπετσώνας.
Αρχαία μνημεία που μπορούν και τώρα να φιλοξενήσουν καλλιτεχνικές παραστάσεις αρχαίου δράματος, ένας εντυπωσιακός δημόσιος χώρος με πολύ πράσινο, χώροι εστίασης και άλλο ένα μικρό σύγχρονο θεατράκι για το κοινό, συνολικά ένα έργο που μεταμορφώνει την περιοχή του Πειραιά.

Φεστιβάλ Αθηνών και Πειραιάς

Την άγνωστη ιστορία μιας γεωγραφίας σημείων και τόπων και την ανάδειξή τους μέσα από σύγχρονες μαρτυρίες επιχειρεί φέτος το Φεστιβάλ Αθηνών με σειρά δράσεων σε Αθήνα και Πειραιά και υπό τον τίτλο “Άνοιγμα στην Πόλη”.
Αυτόνομο φεστιβάλ.
Για τη δυνατότητα ενός “αυτόνομου φεστιβάλ” μίλησε κατά την χθεσινή ξενάγηση στους χώρους του μεγάλου λιμανιού ο καλλιτεχνικός διευθυντής Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος με την “έντονη εμπλοκή των πολιτών” και ο Νίκος Διαμαντής του Δημοτικού Θεάτρου έκανε λόγο για δράσεις “με δημιουργία μέλλοντος”, χωρίς να παραλείψει να θίξει “τον παραδειγματικό τρόπο λειτουργίας των δύο φορέων”.
Το βίωμα της συμμετοχής
Σκηνοθέτες, ηθοποιοί, χορευτές, εικαστικοί, ιστορικοί, μουσικοί και περφόρμερς μαζί με κατοίκους θα έρθουν σε επαφή με διαφορετικές δομές και ομάδες της πόλης, έτσι ώστε να ενισχυθούν το βίωμα της συμμετοχής αλλά και η πρόσβαση ευαίσθητων κοινωνικά ομάδων στο καλλιτεχνικό γεγονός. Από το Σάββατο 3 Ιουνίου και για όλον τον μήνα θα πραγματοποιηθούν παραστάσεις σε απρόβλεπτες περιοχές και μέρη, όπως η Πλαζ Βοτσαλάκια, το Πάρκο Δηλαβέρη, η Πλατεία Καστέλλας, τα Μανιάτικα, η Ναυπηγοεπισκευαστική Ζώνη Περάματος, το Εργοστάσιο Λιπασμάτων της Δραπετσώνας, τα Προσφυγικά της Νίκαιας, αλλά και το Δημοτικό Θέατρο, καθώς επίσης σπίτια και ταβέρνες σε πειραιώτικες γειτονιές. Τίτλος των δράσεων “Πειραιάς - Γεφυρώνοντας τις διαφορετικότητες”.

Πειραιάς, όρος Αιγάλεω, Πάρκο Σχιστού, Τουρκολίμανο, Βοτσαλάκια, Τερψιχόρη, Μαρίνα Ζέα, Νεώσοικοι, αρχαία τείχη, Ναυτικό Μουσείο, Αρχαιολογικό Μουσείο, Κονώνεια τείχη, Πειραϊκή, Ηετιώνεια Πύλη

Προστασία και οικολογική ανάδειξη του Όρους Αιγάλεω ως ένα από τα σημεία υπερτοπικής σημασίας σε σύνδεση με το Περιβαλλοντικό Πάρκο Σχιστού, τις πράσινες διαδρομές με δίκτυα ποδηλατοδρόμων - αστικών διαδρομών και χώρων ήπιας κυκλοφορίας, την ανάπλαση ελεύθερων χώρων και των πρώην στρατοπέδων, την ανάπλαση του Τουρκολίμανου με τα τουριστικά καταστήματα και την ελεύθερη πρόσβαση στη θάλασσα, τις παρεμβάσεις στις πλαζ Βοτσαλάκια και Τερψιχόρη, την ιστορική ανάδειξη της Μαρίνας Ζέας με τους Νεώσοικους και τα αρχαία τείχη, την ανάδειξη του Ναυτικού και Αρχαιολογικού Μουσείου στη Ζέα, την ανάπλαση των Κονώνειων τειχών γύρω από την Πειραϊκή, την Ηετιώνεια Πύλη και την ανάδειξη των αρχαιολογικών χώρων, τον σταθμό του ΟΣΕ, το παράλιο μέτωπο Δραπετσώνας για την ανάδειξή του ως υπερτοπικού κέντρου αναψυχής και τουρισμού, την ανάπτυξη «μαρινών» στον αρμό του Περάματος και κατασκευή χώρων αναψυχής και αθλητισμού, την ανάδειξη του δυτικού άκρου του Περάματος για αναψυχή, πολιτισμό, αθλητισμό, τις μαρίνες, τη ζεύξη Περάματος - Σαλαμίνας και την ανάπτυξη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της αλλά και των νησιών του Σαρωνικού (Αίγινα, Ύδρα, Πόρος, Σπέτσες, Κύθηρα, Τροιζήνα κ.α.)
Source.

Πειραιάς δημοφιλής τουριστικός προορισμός

Μώραλης: «Έτσι θα γίνει ο Πειραιάς δημοφιλής τουριστικός προορισμός» http://salamina.net/?p=265499
Μώραλης: «Έτσι θα γίνει ο Πειραιάς δημοφιλής τουριστικός προορισμός»   Μαΐου 26, 2016
Στον συνολικό στρατηγικό σχεδιασμό της Δημοτικής Αρχής, ώστε να αναδειχθεί ο Πειραιάς δημοφιλής τουριστικός προορισμός, αναφέρθηκε ο Δήμαρχος κ. Γιάννης Μώραλης, στα εγκαίνια του σηματοδοτημένου περιπάτου κρουαζιέρας «The Piraeus City Walk», που πραγματοποιήθηκαν χθες, στην Παγόδα.

Ο σηματοδοτημένος περίπατος κρουαζιέρας «The Piraeus City Walk», είναι μια πρωτοβουλία του Εμπορικού Συλλόγου Πειραιά, η οποία υλοποιήθηκε σε συνεργασία με τη Δημοτική Αρχή Πειραιά και εντάσσεται στον εορτασμό των «Ημερών Θάλασσας 2016».

Αμέσως μετά την τελετή των εγκαινίων οι παρευρισκόμενοι περπάτησαν την ειδική τουριστική διαδρομή με αφετηρία την «ΠΑΓΟΔΑ» και οδηγό τα σήματα που έχει φροντίσει να τοποθετήσει ο Ε.Σ.Π.

Στόχος του «The Piraeus City Walk», είναι να προσελκύσει τους επισκέπτες της κρουαζιέρας στην πόλη. Συμπεριλαμβάνει τμήμα του Οpen Μall Piraeus αλλά και πολλά σημεία τουριστικού ενδιαφέροντος όπως το Δημοτικό Θέατρο, το Αρχαιολογικό Μουσείο, σημαντικές Εκκλησίες κ.ά. Εκτείνεται σε μήκος τεσσάρων χιλιομέτρων και έχει χρονομετρημένη διάρκεια  μία ώρα.

Γούβα Βάβουλα

Για τα μικρά πράγματα στη Γούβα του Βάβουλα / ΤΟΥ NΙΚΟΥ ΜΠΕΛΑΒΙΛΑ
Η Γούβα του Βάβουλα, αυτός ο τόπος με το καθόλου εύηχο όνομα, βρίσκεται στις άκρες της παλιάς μετεπαναστατικής πόλης του Πειραιά. Εκεί ήταν και τα όρια της αρχαίας πόλης, δίπλα στις πύλες, στο έλος, στο σημείο, που τα Μακρά Τείχη συναντούσαν το πειραϊκό τείχος. Είναι μία κοιλότητα του εδάφους με σπηλαιώσεις, με ξυλαποθήκες, βιοτεχνίες, συνεργεία και χαμόσπιτα. Στις παρυφές της βιομηχανικής ζώνης, δίπλα στα εργοστάσια του Καλαμάκη, του Νικολετόπουλου, του Κεράνη, στις γραμμές του τραίνου, η Γούβα διέσχισε σχεδόν δύο αιώνες ως η πιο υποβαθμισμένη συνοικία του κεντρικού Πειραιά.
Μετά τον πόλεμο χτίστηκαν λίγες πολυκατοικίες. Ελάχιστα λείψανα των αρχαίων πύργων και του τείχους σώζονταν σε κενά, ανάμεσα στα κτήρια, ώσπου πριν από πολλά χρόνια η Αρχαιολογική Υπηρεσία ξεκίνησε ένα φιλόδοξο σχέδιο αποκάλυψης του οχυρωματικού συνόλου μαζί με τη δημιουργία ενός αρχαιολογικού πάρκου και ενός μουσείου.
Η εποχή είχε αλλάξει. Η βιομηχανία είχε καταρρεύσει, οι αποθήκες και τα εργαστήρια μετατρέπονταν σε κέντρα αναψυχής, η γειτονιά απέκτησε όλα τα φόντα ώστε να μετατραπεί σε κάτι που θα έμοιαζε στα Λαδάδικα ή στου Ψυρρή.

Πειραιάς: Το εμβληματικό λιμάνι της Δημοκρατικής Αθήνας

Πειραιάς δεν είναι μόνο το λιμάνι / Ραπανάκης Σπύρος / 16.05.2016 / εφημ. Αυγή / Πειραιάς δεν είναι μόνο το λιμάνι.  Αλήθεια, τι θα απαντούσατε εάν κάποιος σας ζητούσε να πείτε δυο λόγια για τον Πειραιά; Οι περισσότεροι μάλλον θα έλεγαν για το λιμάνι, άλλοι ίσως για τον Ολυμπιακό, άλλοι για τα ρεμπέτικα, κάποιοι ίσως για το δημοτικό θέατρο.
Μετρημένοι στα δάχτυλα θα ήταν αυτοί που γνωρίζουν ότι ο Πειραιάς, εκτός από το μεγάλο λιμάνι της χώρας, είναι και μια πόλη με πλούσια ιστορία από την αρχαιότητα, με αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία καθώς και ένα μοναδικό αρχαιολογικό μουσείο.
Σήμερα, Περιφέρεια υπουργείο Πολιτισμού σε συνεργασία με την αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων επιχειρούν την ανάδειξη των σημαντικότερων χώρων, με άνοιγμά τους στους πολίτες και τους επισκέπτες αλλά και την αναστήλωσή τους.

Το εμβληματικό λιμάνι της Δημοκρατικής Αθήνας

Η ανάπτυξη του Πειραιά συνέπεσε με την ακμή της Δημοκρατικής Αθήνας και οφείλεται στο μεγάλο ενδιαφέρον και τις δημιουργικές πραγματώσεις δύο μεγάλων πολιτικών μορφών της εποχής: του Θεμιστοκλή και του Περικλή.

Όπως διαβάζουμε στην ιστοσελίδα του Δήμου Πειραιά, τα έργα για την τείχιση και γενικά για την οχύρωσή του άρχισαν οπωσδήποτε πριν από τη ναυμαχία της Σαλαμίνας (480 π.Χ.), αλλά αποπερατώθηκαν ανάμεσα στο 471 και το 465 π.Χ. Αργότερα (461-456 π.Χ.) ακολούθησαν άλλα έργα για την επέκταση των Μακρών Τειχών, ώστε να επιτευχθεί η σύνδεση του Πειραιά με την Αθήνα. Και, τέλος, στην περίοδο 451-431 π.Χ. ολοκληρώθηκε η οικοδόμηση και η οριστική διαμόρφωση της πόλης, με ένα υποδειγματικό, για την εποχή, πολεοδομικό σχέδιο που είχε εκπονηθεί από τον διάσημο αρχιτέκτονα και πολεοδόμο Ιππόδαμο τον Μιλήσιο.

"Ο Πειραιάς είναι κομμάτι της Αθήνας, η οποία έχει ξεχάσει ότι έχει λιμάνι. Ως τέτοιο δημιουργήθηκε, το λέει η ιστορία του, η σύνδεσή του με την Αθήνα με τους δρόμους που έχουν βασιστεί πάνω στους αρχαίους άξονες, στην Πειραιώς και τη Συγγρού", μας λέει η Στ. Χρυσουλάκη, προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής, Πειραιώς και Νήσων.

Μια αρχαία πόλη κάτω από τη σύγχρονη

Η πόλη του Πειραιά, όπως τη συναντάμε σήμερα, έχει χτιστεί σχεδόν εξ ολοκλήρου πάνω στην αρχαία πόλη. Αυτό το μαρτυρούν οι κεντρικές οδοί που "πατάνε" πάνω στις αρχαίες αλλά και η πολεοδομική της λογική. "Κάτω από κάθε σπίτι, κτήριο, κήπο, δρόμο, έχουμε τα κατάλοιπα της αρχαίας πόλης", εξηγεί η Στ. Χρυσουλάκη.
Σήμερα, διασώζονται ίχνη σε δύο μεγάλους χώρους. Οι Αστικές πύλες στην είσοδο της πόλης από Αθήνα, έργο οχυρωματικό και κομμάτι του τείχους της πόλης και η Ηετιώνια πύλη που βρίσκεται σε ύψωμα στα "σύνορα" Πειραιά- Δραπετσώνας και είναι ορατή από το λιμάνι του Πειραιά. Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα κομμάτια της οχύρωσης του Πειραιά.
Οι κυριότεροι αρχαιολογικοί χώροι είναι τα τείχη της πόλης με τις δύο φάσεις τους, τα Θεμιστόκλεια και τα Κονώνεια, που βρίσκονταν στην περιοχή της σημερινής Πειραϊκής και εκτείνονταν ως την αρχή του Κανθάρου, του σημερινού λιμανιού.
"Τα τείχη στην πραγματικότητα 'στεφανώνουν' τη χερσόνησο του Πειραιά και υπήρξαν εμβληματικά κατά την αρχαιότητα, αφού επρόκειτο για την οχύρωση της Δημοκρατικής Αθήνας", σημειώνει η Στ. Χρυσουλάκη, εξηγώντας πως για να φαίνονται απροσπέλαστα υψώνονταν πάνω στον βράχο και δημιουργούσαν στεφάνη στο υψηλότερο σημείο του. "Ήταν σύμβολο της Δημοκρατικής Αθήνας και καμάρι των Αθηναίων, οι οποίοι κατέβαιναν στον Πειραιά για να τα επισκεφθούν και να δουν από κοντά τον στόλο από τις τριήρεις".
Στην περιοχή της Ζέας υπήρχαν και περίπου 196 Νεώσοικοι, όπου οι τριήρεις του πανίσχυρου αθηναϊκού στόλου "ξεχειμώνιαζαν" και επισκευάζονταν- συντηρούνταν. Σήμερα, κομμάτια των νεώσοικων διασώζονται στα υπόγεια πολυκατοικιών.

Οι μεγάλες ανοικοδομήσεις της πόλης, καταστροφή για τον αρχαιολογικό πλούτο.

Οι καταστροφές που επέφεραν οι βομβαρδισμοί στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο αλλά κυρίως οι επόμενες φάσεις ανοικοδόμησης του Πειραιά "έθαψαν" ή εξαφάνισαν σε μεγάλο βαθμό τις αρχαιότητες. Σε πρώτη φάση από τα μέσα της δεκαετίας του '50 και στη συνέχεια τα χρόνια της χούντας, το μπετόν και οι πολυκατοικίες έκρυψαν την αρχαία πόλη αλλά και τα νεοκλασικά που στόλιζαν τον Πειραιά.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η παραθαλάσσια περιοχή της Πειραϊκής όπου στα χρόνια του δημάρχου της δικτατορίας Σκυλίτση πραγματοποιήθηκε επίχωση των τειχών του Πειραιά, τα οποία μπαζώθηκαν με υπολείμματα νεοκλασικών αρχοντικών(!) προκειμένου να κατασκευαστούν... ταβέρνες πάνω στη θάλασσα. Χρειάστηκαν πολλά χρόνια και η απόφαση της Μ. Μερκούρη για να χαρακτηριστούν ως αρχαιολογικός χώρος και να ξηλωθούν ταβέρνες και τραπεζοκαθίσματα.
"Υπάρχουν ορατά κομμάτια αλλά είναι απίστευτα δαπανηρό για να μπορέσει κάποιος να βγάλει τα μπάζα που ρίχτηκαν επί επταετίας", σημειώνει η Στ. Χρυσουλάκη
Τα έργα του μετρό ρίχνουν φως στη ζωή της αρχαίας πόλης
Όμως ο Πειραιάς έχει ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό. Ως πόλη, λαξεύτηκε πάνω στον βράχο, κάτι που σημαίνει ότι δεν υπάρχει χώμα και βάθος στα θεμέλιά της. Έτσι, πολύ κοντά στην επιφάνεια βρίσκονται κομμάτια και στοιχεία της αρχαίας πόλης. Κάθε φορά που πραγματοποιείται ένα έργο, σχεδόν πάντα συνοδεύεται από τον εντοπισμό αρχαιοτήτων.
Δεν θα μπορούσε να γίνει αλλιώς με τα έργα που πραγματοποιούνται για την κατασκευή του μετρό στον Πειραιά. Με μια μεγάλη ανασκαφή που έγινε στον κεντρικό σταθμό, απέναντι από το Δημοτικό Θέατρο, η Εφορεία Αρχαιοτήτων σε συνεργασία με το ΕΜΠ έφερε στο φως τα συστήματα ύδρευσης της αρχαίας πόλης, από τα κλασικά χρόνια έως το ρωμαϊκό υδραγωγείο.
Όπως μας ενημερώνει η προϊσταμένη της Εφορείας, με την κατασκευή του σταθμού, η Μετρό Α.Ε. θα αναλάβει την χρηματοδότηση για τη δημιουργία μόνιμης θεματικής έκθεσης που θα πραγματεύεται τον τρόπο ύδρευσης της πόλης κατά τις διαφορετικές περιόδους κατοίκησης.
"Θα είναι ένα από τα αξιοθέατα του Πειραιά. Πρόκειται για την πρώτη θεματική έκθεση σε σταθμό μετρό, όχι απλώς έκθεση των ευρημάτων. Θα υπάρχουν αντίγραφα σε φυσικό μέγεθος", τονίζει η Στ. Χρυσουλάκη υπογραμμίζοντας πως το μετρό "ρίχνει φως" στις περιόδους κατοίκησης της πόλης.
Έως την κατασκευή όμως του σταθμού, όσοι ενδιαφέρονται θα μπορούν να δουν τα όσα υπήρχαν κάτω από την πόλη στην εκπαιδευτική έκθεση που θα λειτουργήσει στο κτήριο της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής, Πειραιά και Νήσων στην περιοχή των Αστικών πυλών, με ελεύθερη είσοδο

Σχέδιο αναστήλωσης, ανάδειξης και παράδοσης στους πολίτες των αρχαιολογικών χώρων

Ο αντιπεριφερειάρχης Πειραιά Γ. Γαβρίλης, περιφερειακοί σύμβουλοι και αρχαιολόγοι επισκέφτηκαν πριν μερικές μέρες το αρχαίο θέατρο της Ζέας στον περιβάλλοντα χώρο του Αρχαιολογικού Μουσείου Πειραιά και την οχύρωση της αρχαίας πόλης στις αστικές πύλες, το Κονώνειο τείχος και την Ηετιώνεια πύλη.
Με εγκεκριμένες μελέτες, στόχος είναι η αποκατάσταση του διατηρητέου κτηρίου του παλαιού μουσείου, στο πλαίσιο της διαμόρφωσης ενός ολοκληρωμένου αρχαιολογικού πάρκου, με την ανάπλαση του οικοδομικού τετραγώνου.
Στόχος είναι το αρχαίο θέατρο να δοθεί στο κοινό και να πραγματοποιηθούν ξανά εκδηλώσεις και παραστάσεις σε συνεργασία με το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, ενώ το παλιό αρχαιολογικό μουσείο να λειτουργήσει ως μόνιμος χώρος ψυχαγωγίας με καφέ, αίθουσες περιοδικών εκθέσεων και σύγχρονη τέχνη.
Παράλληλα, σχεδιάζεται η απομάκρυνση μπάζων και ανάδειξη σημαντικού τμήματος (περίπου 800 μ.) του Κονωνείου τείχους. "Είναι αξιοσημείωτο ότι από την έναρξη των εργασιών μέχρι την αποπεράτωσή τους υπολογίζεται ότι θα απομακρυνθούν περίπου 140.000 κυβικά μέτρα χώμα, από επιχωματώσεις που είχαν γίνει την περίοδο της δικτατορίας", σημειώνει ο αντιπεριεφερειάρχης Πειραιά. Τελικός στόχος είναι η ανάδειξη των τειχών σε έκταση 2.5 χιλιομέτρων καθώς και ένα σχέδιο ανάδειξης περιπάτου και επίσκεψης τόσο από τη στεριά όσο και από την θάλασσα.
Επίσης, αποφασίστηκε η ανάδειξη και συμπλήρωση του αρχαιολογικού έργου στην Ηετιώνεια Ακτή, με την αποκατάσταση δύο ακόμα πύργων της οχύρωσης της αρχαίας πόλης του Πειραιά, έως το 2017.
Την ίδια στιγμή, εκτός από την αρχαιολογική κληρονομιά, ο Πειραιάς "κουβαλάει" και τη σύγχρονη ιστορία του, με βιομηχανικά κτήρια και νεοκλασικά αρχιτεκτονικά δείγματα. Στις σκέψεις των αρμοδίων είναι και το "μπλέξιμο" της ιστορίας, με θεματικές διαδρομές αλλά και εκδηλώσεις λόγου, με ανάδειξη του Πειραιά μέσα από την σύγχρονη λογοτεχνία, περιηγητές αλλά και αρχαία κείμενα.

Η ιστορία του Πειραιά

Ο Πειραιάς και η ιστορία του / Αθανασίου Σάββας / ΤΟΥ ΣΑΒΒΑ Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ / Ο Πειραιάς, μετά το 1920, με τις εισροές των προσφύγων από τη Μικρά Ασία, γέμισε από κόσμο και παράγκες όπου έμεναν χιλιάδες Έλληνες που υπέστησαν τους διωγμούς από τους Τούρκους ύστερα από την κατάρρευση και υποχώρηση του ελληνικού στρατού στο Αφιόν Καραχισάρ. Υπολογίζεται ότι γύρω στους 60.000 πρόσφυγες προστέθηκαν στους 35.000 κατοίκους της ευρύτερης περιοχής. Είχε προηγηθεί η κατάληψη του λόφου του Βώκου από τους Μανιάτες και του λόφου του Προφήτη Ηλία από τους Κρητικούς. Βέβαια οι Μανιάτες απέκτησαν προβάδισμα γιατί ήλεγχαν με τον αείμνηστο Νίκο Γεννηματά το λιμάνι.


Το λιμάνι σταδιακά απέκτησε σημαντική άνοδο. Όλο και περισσότερα πλοία κατέπλεαν για να φορτώσουν και να ξεφορτώσουν εμπορεύματα, όπως ξύλα στο Ξαβέρι, λεμόνια στα Λεμονάδικα, τσιμέντα στο Κράκαρη. Οι επιβάτες εξυπηρετούνται στου Τζελέπη. Επιπλέον πάνω από 5.000 ναυτικοί συνωστίζονταν στα παραλιακά μαγαζιά και στα ξενοδοχεία του Πειραιά. Σε αυτούς πρέπει να συνυπολογιστούν νησιώτες που έρχονταν να βρουν την τύχη τους στην πρωτεύουσα, είτε για να μπαρκάρουν είτε να κάνουν μεροκάματο στις βιομηχανίες της περιοχής, όπως στα Λιπάσματα και στα Καπνεργοστάσια.

Οι ανάγκες του ανδρικού πληθυσμού ήταν μεγάλες. Έτσι, διαμορφώθηκαν πιάτσες με γυναίκες που πωλούσαν το κορμί τους έναντι μερικών τάλαρων. Αρχικά δημιουργήθηκαν τα Βούρλα και αργότερα η Τρούμπα. Οι γυναίκες ήταν λίγες και οι περισσότερες είχαν προστάτες. Αγαπητικούς, νταβατζήδες. Αυτοί εξασφάλιζαν "σπίτι" και "ασφάλεια" και εκείνοι εισέπρατταν συνήθως όλα τα έσοδα που είχαν από την "εξυπηρέτηση πελατών" τους. Οι συγκρούσεις ήταν αιματηρές ανάμεσα στους προστάτες. Συχνά είχαμε ξεκαθαρίσματα για τον έλεγχο κάποιας γυναίκας. Υπήρξε εποχή που οι φόνοι ήταν καθημερινό γεγονός. Νεοφερμένοι νταβατζήδες καθάριζαν τους παλαιότερους προκειμένου να καθιερωθούν ως νταήδες και προστάτες. Για να καθιερωθείς, όταν διεκδικούσε κάποιος από αυτούς μια γυναίκα, έπρεπε να επιτεθεί με μαχαίρι ή με όπλο στον "παλιό νταβά". Ο άγραφος νόμος υπαγόρευε τους τραυματισμένους να μην καταθέτουν μήνυση στην Αστυνομία και είχαν τότε δικαίωμα, όταν θα βγουν από το νοσοκομείο, να διεκδικήσουν και πάλι τη "γυναίκα" με τον ίδιο τρόπο. Με μαχαίρι ή με πιστόλι. Σε περίπτωση φόνου, η γυναίκα "φρόντιζε" τον νταή που ήταν στη φυλακή. Όμως, είχε την υποχρέωση, όταν ο "φονιάς" αποφυλακιζόταν, να την παντρευτεί.

Ανάμεσα σε αυτούς που κυριαρχούσαν στα Βούρλα, στις Λαμαρίνες, στην Τρούμπα ήταν αποφασισμένοι τσαμπουκάδες. Δεν δίσταζαν για να αποδείξουν τη δύναμή τους να προβαίνουν σε αγριότητες. Από ξυλοδαρμούς μέχρι και χαρακώματα στα πρόσωπα και από πυροβολισμούς στα πόδια μέχρι και φόνους. Έτσι κυλούσαν τα χρόνια με φόνους και εναλλαγές νταβατζήδων. Ο ένας διαδεχόταν τον άλλο. Όμως, η "κόντρα" που έμεινε στην ιστορία της Τρούμπας ήταν ανάμεσα στον "Μάπα" και στον "Κεφάλα".

Ο "Κεφάλας", κατά κόσμον Κ. Κωνσταντινίδης, ήταν παιδί της προσφυγιάς. Άγριος μαχαιροβγάλτης, που για αρκετά χρόνια κατόρθωνε να διατηρήσει τα σκήπτρα του αρχινταβατζή. Μάλιστα, όταν μια πόρνη που ήταν υπό την προστασία του, η Έλσα, είχε κολλήσει αφροδίσια νοσήματα, την έβγαλε με το ζόρι στην πιάτσα. Όταν την αντιλήφθηκε σε κάποιο μπαρ ένας αστυνομικός και την κάλεσε να τον ακολουθήσει, ο "Κεφάλας" του πέταξε μαχαίρι. Ήταν αδίστακτος. Ωστόσο ο "Μάπας" αμφισβήτησε σε κάποια φάση την κυριαρχία του και τον "καθάρισε" μέσα στο "παράπηγμα" όπου έμενε, στα Καρβουνιάρικα. Τον γάζωσαν την ώρα που κοιμόταν και λέγεται ότι ήταν χασισωμένος.

Εμβληματική μορφή του προπολεμικού Πειραιά επίσης ήταν και ο περίφημος "Σταύρακας". Ο Σταύρος Οικονόμου διατηρούσε και ένα μαγαζί όπου συνήθως μαζεύονταν και βουλευτές, και οι φασαρίες, τα μαχαιρώματα ήταν καθημερινό φαινόμενο. Μάλιστα, κάποιος καραγκιοζοπαίχτης τον καθιέρωσε ως τον μάγκα του "μπερντέ" με τραγούδι εισόδου του το "Κοντραμπάντο", στο οποίο φόρτωναν λαθραία από το λιμάνι του Πειραιά για τη Θεσσαλονίκη, γνωστού ρεμπέτη. Βέβαια, οι κόντρες και οι μάχες μεταξύ των πρωτοπαλλήκαρων εκείνης της εποχής ήταν ομηρικές, αλλά ταλαιπώρησαν τον Πειραιά και τους κατοίκους του. Ύστερα ήρθε η χούντα και ο εκλεκτός της δήμαρχος Αριστείδης Σκυλίτσης έκλεισε την Τρούμπα, γκρέμισε και το ιστορικό Ρολόι...

Από τη δεκαετία του 1970 ο Πειραιάς και η Ακτή Μιαούλη γέμισαν ναυτιλιακά γραφεία και ο εφοπλισμός έγινε κυρίαρχος στην πόλη και στον Ολυμπιακό. Πέρασαν πενήντα και πλέον χρόνια απο τότε που ο αλησμόνητος πρόεδρος Νίκος Γουλανδρής τον έκανε "Θρύλο", ενώ οι έντεκα εφοπλιστές υπό τον Σταύρο Νταιφά το 1979 τον έκαναν ΠΑΕ. Η άλλη μεγάλη αθλητική δύναμη της πόλης, ο Εθνικός, έχει πέσει στην αφάνεια μετά την αποχώρηση του Δημήτρη Καρέλλα και έχει χάσει την παλιά του ποδοσφαιρική αίγλη. Ζήσαμε τις ποδοσφαιρικές κόντρες, αλλά όλα αυτά τα χρόνια είχαμε ησυχία. Εξάλλου μετά τη μεταπολίτευση δεν είχαμε σοβαρά επεισόδια μεταξύ των πολιτών που υποστήριζαν την Ν.Δ. και το ΠΑΣΟΚ. Δεν υπήρχαν έντονα πολιτικά πάθη και οι πολιτικές δυνάμεις διαδοχικά και εναλλακτικά ανέβαιναν και στο δημαρχιακό μέγαρο.

Σήμερα, μετά από επτά δεκαετίες περίπου, στον Πειραιά έχουμε έναν ιδιότυπο πόλεμο μεταξύ πανίσχυρων εφοπλιστών που έχουν και τις έδρες των επιχειρήσεών τους στο επίνειο. Τους εφοπλιστές ακολουθούν, εκτός από τους προσωπικούς στρατούς - μπράβους, και οι οργανωμένοι οπαδοί των ομάδων, του πρώην ΠΟΚ, στους οποίους είναι βασικοί ιδιοκτήτες.

Πρόσφατα οι εφοπλιστές με αλλεπάλληλες συνεντεύξεις Τύπου εκτόξευσαν σοβαρές καταγγελίες ο ένας για τον άλλο. Ας ελπίσουμε ότι ο παρορμητικός τους χαρακτήρας δεν θα τους παρασύρει σε καταστάσεις στις οποίες η εποχή του "Μάπα", του "Κεφάλα" και του "Σταύρακα" θα μοιάζει με παραμύθι...