Κέντρο Αθήνας, Αναπαλαίωση, ανάπλαση και αξιοποίηση παλαιών κτιρίων

Παπαντωνίου Κώστας Φανταστείτε την Αθήνα όπως ήταν παλιά. Θα περπατούσατε σε δρόμους που τα νεοκλασικά της δεν θα περιβάλλονταν από σκαλωσιές και οι τοίχοι τους δεν θα είχαν ξεφλουδίσει. Οι κεραμοσκεπές τους θα ήταν διατηρημένες, όπως και τα μικρά, αλλά γεμάτα χάρη μπαλκόνια. Αν τυχόν σάς προσκαλούσαν να τα επισκεφτείτε ή αν τύχαινε, ακόμη καλύτερα, να ζείτε σε αυτά, θα βλέπατε περιποιημένες αυλές, αλλά όχι τυποποιημένες, τοιχογραφίες που θα εξέπεμπαν ζωή και αρχιτεκτονικά στολίδια σε τοίχους και οροφές σχεδιασμένα με λεπτομέρεια.
1.126 κτήρια

Ο χρόνος βέβαια, όσο κι αν το θέλουμε, πίσω δεν γυρνά. Σίγουρα όμως, η σημερινή παραπαίουσα όψη της Ιστορίας της Αθήνας, μπορεί να βελτιωθεί. Σε αυτή την κατεύθυνση, το υπουργείο Εργασίας βάζει μπρος σχέδιο το οποίο σε πρώτη φάση αφορά την ανακαίνιση 24 παλιών κτισμάτων σε περιοχές του ιστορικού κέντρου της πόλης και θα αποτελέσει τον οδηγό για την ανακαίνιση και εκ νέου χρησιμοποίηση συνολικά 1.126 κτηρίων σε όλη την Ελλάδα που, επιτέλους, καταγράφηκαν.
Πρόκειται για ένα τεράστιο κτηριακό απόθεμα που ανήκει στους φορείς κοινωνικής ασφάλισης και η επιδιωκόμενη αξιοποίησή του αναμένεται να φέρει, πέρα από την ενίσχυση των φορέων με την ενεργοποίηση και ενοικίαση των κτηρίων, και ακόμη πολλά παράπλευρα οφέλη.
«Θέλουμε μια πολιτική αξιοποίησης των κτηρίων με όρους κοινωνικής ανταπόδοσης και όχι εκποίησης», υπογράμμισε κατά τη χθεσινή συνέντευξή Τύπου, στη Σταδίου 29, η υπουργός Εργασίας Έφη Αχτσιόγλου. Τον λόγο πήραν ακόμη η αναπληρώτρια υπουργός Θεανώ Φωτίου, που μίλησε για αντίστοιχο κτηριακό απόθεμα στην Πρόνοια και την αντίστοιχη δουλειά που έχει γίνει εκεί, ο Δημήτρης Ησαΐας, κοσμήτορας της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, που χαιρέτισε την πρωτοβουλία, και ο Νίκος Μπελαβίλας, αναπληρωτής καθηγητής Πολεοδομίας και Ιστορίας της Πόλης της Σχολής Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ και διευθυντής του Εργαστηρίου Αστικού Περιβάλλοντος, που ανέλυσε το σχέδιο το οποίο θα υλοποιηθεί σε συνεργασία με το ΕΜΠ.
Σε όλο το κέντρο

Τα κτήρια στα οποία θα γίνουν οι παρεμβάσεις αφορούν τις χωρικές ενότητες Πειραιώς, Ομόνοιας - Βάθης, Πανεπιστημίου - Χαυτείων, Συντάγματος, Πλατείας Κλαυθμώνος - Βουλής. Όπως ανέφερε ο Ν. Μπελαβίλας, ο σχετικός διαγωνισμός θα ανακοινωθεί στις αρχές του 2018, ώστε να προετοιμαστούν οι σχετικοί -πρωτόγνωροι για την Ελλάδα- όροι του και προς το τέλος του ίδιου χρόνου ή στις αρχές του 2019 θα ξεκινήσουν τα πρώτα έργα.

Ενδεικτικά κτήρια που θα επισκευαστούν ή πρόκειται να παραδοθούν σύντομα προς χρήση είναι το διώροφο διατηρητέο του Ερνέστου Τσίλλερ επί των Κανάρη 1 και Ακαδημίας, το πάλε ποτέ επιβλητικό ξενοδοχείο Ambassadeur στην οδό Σωκράτους 65-67, που φτιάχτηκε το 1958, το κτήριο που χρονολογείται από τη δεκαετία του 1880 στην οδό Πανεπιστημίου 46 και παραμένει για 17 χρόνια κλειστό στο μεγαλύτερο τμήμα του, το συγκρότημα δύο διατηρητέων κτηρίων στην οδό Βουλής 6 και το Μέγαρο του Ταμείου Εμπόρων, που χτίστηκε το διάστημα 1949-1953 επίσης στην οδό Βουλής (8-10).

Ψυρρή

Του Άγγελου Μανταδάκη* Θα περπατήσουμε σήμερα μέσα στην καρδιά της πόλης μας, στην πιο γλυκιά γειτονιά της. Του Ψυρρή ή στον Ψυρρή όπως - συνηθιζόταν παλαιότερα... (επιτρέψτε μου για τον «νονό» της περίφημης συνοικίας να αναφερθούμε στο τέλος). Του Ψυρρή είναι μια συνοικία γνωστή για τους ανθρώπους και λιγότερο για τα μαγαζιά της. Εκεί έζησαν ο Αλ. Παπαδιαμάντης, ο Σίμος ο υπαρξιστής και ο λόρδος Βύρων φιλοξενούμενος στη βίλα του Άγγλου υποπρόξενου. Βεβαίως για πολλά χρόνια ήταν γειτονιά και στέκι των κουτσαβάκηδων, τους οποίους εξολόθρευσε ο περιβόητος Μπαϊρακτάρης αστυνομικός διοικητής εκείνη την εποχή στην Αθήνα. Μια φυσιογνωμία που κυριάρχησε στη γειτονιά ήταν ο τυχοδιώκτης Πατσίφικο. Λεγόταν ότι οι δραστηριότητές του ήταν περίεργες και ήταν ο λόγος που εξεδιώχθη από του Ψυρρή από τους ίδιους τους κατοίκους. Για πολλά χρόνια αυτή η συνοικία ήκμασε λόγω της παρουσίας πολλών βιοτεχνιών και εργαστηρίων κυρίως στην επεξεργασία δέρματος, στην υποδηματοποιία, την κατεργασία μεταλλικών ειδών και την ξυλουργική.

Ο Σίμος ο υπαρξιστής μια από τις φιγούρες της περιοχής και πρόδρομος του υπαρξισμού στη χώρα μας, ήταν ο μόνος που επισκέφτηκε ο Ζαν Πολ Σαρτρ στην παράγκα του στις όχθες του Κηφισού. Κάποιοι φίλοι του Σίμου του εξασφάλισαν ένα δώμα πίσω από την εκκλησία των Αγίων Αναργύρων όπου έμενε και αποθήκευε τα καλώδια από τα οποία έπαιρνε τον χαλκό και τον μεταπωλούσε. Τις δεκαετίες του ’60 και ’70 κυριάρχησαν τα τσαγκαράδικα πολλά από τα οποία έκαναν εξαγωγές ελληνικού παπουτσιού. Στη συνέχεια η κρίση του κλάδου και γενικότερα η αποβιομηχανοποίηση της χώρας οδήγησε ολόκληρη τη συνοικία σε οικονομικό μαρασμό και εγκατάλειψη. Τον χώρο που εγκατέλειψαν οι βιοτεχνίες από τις αρχές του 90 και ύστερα άρχισαν να καταλαμβάνουν καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος και υπερτοπικής διασκέδασης. Η ποικιλία και ομορφιά του παρελθόντος μετατράπηκαν σε ένα μονόχρωμο περιβάλλον καταστημάτων. Όσοι μεγαλώσαμε στου Ψυρρή θυμόμαστε ότι τα πρώτα χρόνια της μεταστροφής πανάκριβα αυτοκίνητα έρχονταν από τα βόρεια προάστια με νεαρούς και νεαρές που ρωτούσαν πώς θα φτάσουν στου Ψυρρή.

Η ονομασία της περιοχής κατά πολλούς οφείλεται στο νησί των Ψαρών, δηλαδή σε Ψαριανούς που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή. Οι ονομασίες ξεκίνησαν από Ψαριανός, έγινε Ψυριανός και στο τέλος Ψυρρή.

Σπάρτη, Μυστράς, Ταύγετος

Η βυζαντινή γοητεία του Μυστρά και ο επιβλητικός Ταΰγετος. Δημοσίευση Κλαυδιανός Φοίβος

Η περιοχή του Ταΰγετου (στο ύψος της Σπάρτης) είναι, χωρίς υπερβολή, παράδεισος για τους λάτρεις της πεζοπορίας, αρχάριους και έμπειρους, καθώς, έχει γίνει καλή δουλειά από τον τοπικό ορειβατικό σύλλογο Σπάρτης στη διατήρηση, ανάδειξη και σηματοδότηση μονοπατιών της περιοχής

Όσοι θεωρούν βαρετούς τους αρχαιολογικούς χώρους εύκολα θα αλλάξουν γνώμη αν επισκεφθούν τον Μυστρά την άνοιξη. Εντυπωσιακά βυζαντινά κάστρα, εκκλησίες και παλάτια, επιβλητικές χιονοσκέπαστες κορυφογραμμές του Ταΰγετου και του Πάρνωνα, ο λακωνικός κάμπος με τις πορτοκαλιές και τις ελιές και η εγγύτητα της θάλασσας συνθέτουν ένα ανοιξιάτικο σκηνικό που θα γοήτευε ακόμη και τους πιο απαιτητικούς.

Η αρχική ονομασία του ήταν Λόφος του Μυζηθρά. Περιλαμβάνει 20 παρεκκλήσια και ερείπια 2.000 σπιτιών (το 1953 μετακινήθηκαν τα τελευταία 166 άτομα). Εδώ στέφθηκε, το 1448, ο τελευταίος αυτοκράτορας του Βυζαντίου Κωνσταντίνος Παλαιολόγος. Πρόκειται για ένα σπάνιο σύνολο από μνημεία φράγκικα, βυζαντινά και οθωμανικά.

Τη στρατηγική σημασία του αναγνώρισαν πρώτοι οι Φράγκοι και το 1249 ο Γουλιέλμος Β’ Βιλεαρδουίνος έχτισε στην κορυφή του κάστρο ώστε να εδραιώσει την εξουσία του στην ανατολική Πελοπόννησο. Δεκατρία χρόνια αργότερα παραδόθηκε στους Βυζαντινούς. Από τα μέσα του 14ου αιώνα ο Μυστράς υπήρξε πρωτεύουσα του Δεσποτάτου του Μορέως. Το 1460 παραδόθηκε στους Τούρκους. Ο Μυστράς μπορεί να χωριστεί σε τρία πολεοδομικά επίπεδα: το οχυρωμένο κάστρο στην κορυφή, την Πάνω και την Κάτω Χώρα.

Κοντά στον Μυστρά μπορεί κάποιος να επισκεφθεί τα ορεινά χωριουδάκια του Ταΰγετου. Το σημαντικότερο, η Αναβρυτή, προσεγγίζεται από έναν δρόμο με «αεροπλανική θέα» στην κοιλάδα του Ευρώτα. Στο καφενείο - μπακάλικο - ταβέρνα της πλατείας βρίσκεις φρεσκομαγειρεμένο φαγητό και το πικάντικο χοιρινό σύγλινο με πορτοκάλι και άλλα μυρωδικά και χυλοπίτες. Η Κουμουστά είναι ένα μοναδικό, ερειπωμένο μεσαιωνικό χωριό που αρχίζει σιγά - σιγά να ξαναζεί με τις αναστηλώσεις σπιτιών. Είναι γεμάτο λιθόκτιστα καλντερίμια που ανηφορίζουν περνώντας ανάμεσα σε πέτρινα σπίτια, μαρμάρινες βρύσες και βυζαντινά εκκλησάκια.

Η περιοχή του Ταΰγετου (στο ύψος της Σπάρτης) είναι, χωρίς υπερβολή, παράδεισος για τους λάτρεις της πεζοπορίας, αρχάριους και έμπειρους, καθώς, έχει γίνει καλή δουλειά από τον τοπικό ορειβατικό σύλλογο Σπάρτης στη διατήρηση, ανάδειξη και σηματοδότηση μονοπατιών της περιοχής. Ένα εύκολο, αλλά πανέμορφο μονοπάτι ενώνει τον παραδοσιακό οικισμό της Κουμουστάς με τη Μονή Γόλας (επισκέψιμη και με αυτοκίνητο), μέσα από το καταπράσινο φαράγγι της Λαρνακιάς, με πέτρινα γεφυράκια, ρυάκια, μικρούς καταρράκτες. Ένα μεγαλύτερο (περίπου τέσσερις ώρες) συνδέει το ορειβατικό καταφύγιο του Ταΰγετου (προσβάσιμο και με αυτοκίνητο, με καταπληκτική θέα στον Λακωνικό κόλπο) και την Αναβρυτή και περνάει μέσα από δάση Ελάτων και Μαυρόπευκων. Ορισμένα αιωνόβια είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακά σε μέγεθος.

Οι πιο δυνατοί πεζοπόροι μπορούν να συνεχίσουν από το καταφύγιο για τον προφήτη Ηλία, την κορυφή του Ταΰγετου, την ψηλότερη της Πελοποννήσου. Οι δε έμπειροι ορειβάτες μπορούν να διασχίσουν, σε δύο μέρες, το κεντρικό τμήμα της κορυφογραμμής του Ταΰγετου (από την Αναβρυτή στο καταφύγιο, από μονοπάτι πάνω από τα 2.000 μέτρα), τον περιβόητο Πενταδάκτυλο με τις κορυφές Σιδηρόκαστρο, Σπανακάκι, Νεραϊδοβούνι, Γούπατα, Αθάνατη Ράχη, Προφήτης Ηλίας. Ο Ταΰγετος είναι ένα από τα πιο επιβλητικά (έχει μήκος 115 χιλιομέτρων) και ταυτόχρονα κομψά βουνά της Ελλάδας, καθώς έχει αέρινες - ανάλαφρες κορυφές και κυκλώνεται από θάλασσα.

Φεστιβάλ Αθηνών και Πειραιάς

Την άγνωστη ιστορία μιας γεωγραφίας σημείων και τόπων και την ανάδειξή τους μέσα από σύγχρονες μαρτυρίες επιχειρεί φέτος το Φεστιβάλ Αθηνών με σειρά δράσεων σε Αθήνα και Πειραιά και υπό τον τίτλο “Άνοιγμα στην Πόλη”.
Αυτόνομο φεστιβάλ.
Για τη δυνατότητα ενός “αυτόνομου φεστιβάλ” μίλησε κατά την χθεσινή ξενάγηση στους χώρους του μεγάλου λιμανιού ο καλλιτεχνικός διευθυντής Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος με την “έντονη εμπλοκή των πολιτών” και ο Νίκος Διαμαντής του Δημοτικού Θεάτρου έκανε λόγο για δράσεις “με δημιουργία μέλλοντος”, χωρίς να παραλείψει να θίξει “τον παραδειγματικό τρόπο λειτουργίας των δύο φορέων”.
Το βίωμα της συμμετοχής
Σκηνοθέτες, ηθοποιοί, χορευτές, εικαστικοί, ιστορικοί, μουσικοί και περφόρμερς μαζί με κατοίκους θα έρθουν σε επαφή με διαφορετικές δομές και ομάδες της πόλης, έτσι ώστε να ενισχυθούν το βίωμα της συμμετοχής αλλά και η πρόσβαση ευαίσθητων κοινωνικά ομάδων στο καλλιτεχνικό γεγονός. Από το Σάββατο 3 Ιουνίου και για όλον τον μήνα θα πραγματοποιηθούν παραστάσεις σε απρόβλεπτες περιοχές και μέρη, όπως η Πλαζ Βοτσαλάκια, το Πάρκο Δηλαβέρη, η Πλατεία Καστέλλας, τα Μανιάτικα, η Ναυπηγοεπισκευαστική Ζώνη Περάματος, το Εργοστάσιο Λιπασμάτων της Δραπετσώνας, τα Προσφυγικά της Νίκαιας, αλλά και το Δημοτικό Θέατρο, καθώς επίσης σπίτια και ταβέρνες σε πειραιώτικες γειτονιές. Τίτλος των δράσεων “Πειραιάς - Γεφυρώνοντας τις διαφορετικότητες”.

Ακαδημία Πλάτωνα

..."ανάδειξης του σημαντικού αρχαιολογικού χώρου της Ακαδημίας Πλάτωνος, που πραγματικά μπορεί να αποτελέσει έναν τουριστικό πόλο έλξης στην Αθήνα και δυστυχώς παραμένει στα αζήτητα εδώ και πολλά χρόνια ... υπάρχουν ευρήματα εξαιρετικής σημασίας που δεν τα επισκέπτεται ο κόσμος γιατί δεν υπάρχει ένα σχέδιο αξιοποίησης».
Πάνος Σκουρλέτης 15.5.2017

Ιστορικό Κέντρο, αναβίωση

Μπελαβίλας Νίκος: Στην Αθήνα έχουμε ένα ιστορικό κέντρο. Η «παλιά πόλη», το αμερικανικό down town, το ιταλικό centro storico• παντού τα ιστορικά κέντρα είναι οι πλέον ελκυστικοί προορισμοί του αστικού τουρισμού.
Παρίσι πρώτο, Λονδίνο δεύτερο, Ρώμη τρίτη, Βερολίνο πέμπτο, Μόσχα έκτη, Αθήνα εικοστή τέταρτη ως προς την ελκυστικότητα. Τι μας λείπει και δεν είμαστε ψηλότερα, παρ’ ότι έχουμε τον Παρθενώνα; Όχι τα ξενοδοχεία, ούτε τα καζίνο. Λείπουν οι νεοκλασικές συνοικίες που καταστρέψαμε, τα μουσεία και οι δομές πολιτισμού που δεν φτιάξαμε, τα πάρκα, η ποιότητα του δημόσιου χώρου. Οι περισσότεροι έρχονται για την Ακρόπολη, όχι για την Αθήνα.
Λένε: Μία πόλη δεν μπορεί να ζει για τον τουρισμό, μόνο από τον τουρισμό. Δεν μπορεί να ζει μέσα σε μνημεία και να μην αναπτύσσεται. Πρέπει να έχει επενδύσεις. Βεβαίως, έτσι είναι. Καμία από τις παραπάνω πόλεις, το Παρίσι, η Ρώμη, το Λονδίνο, η Βαρκελώνη, δεν υποφέρουν απ’ αυτό. Αντιθέτως! Οι πόλεις αυτές αναπτύσσονται μέσα στο ιστορικό τους περιβάλλον, ο τουρισμός δεν είναι ο μοναδικός μοχλός της οικονομίας τους. Αλλά οι ιστορικές συνοικίες δεν αγγίζονται.
Ό,τι σώθηκε από το ιστορικό κέντρο και τους αρχαιολογικούς χώρους της Αθήνας, ό,τι φέρνει σήμερα τουρισμό το χρωστάμε στην αρχαιολογική υπηρεσία. Αυτή εμπόδισε την επέλαση της αντιπαροχής στο βάθος της παλιάς πόλης, τη δόμηση στους λόφους της Πνύκας, του Φιλοπάππου, στο Ολυμπείο. Οι αρχαιολόγοι ανέδειξαν μετά τον πόλεμο τις μεγάλες ενότητες αρχαίων και πρασίνου, ό,τι αργότερα αποτέλεσε τους ενοποιημένους αρχαιολογικούς χώρους της Αθήνας.
Ας φανταστούμε να είχαν επιτρέψει τότε τις «επενδύσεις»: Οι ταβέρνες θα βρίσκονταν στα Προπύλαια, οι πολυκατοικίες μεσοτοιχία με το Ηρώδειο. Να το θυμόμαστε όταν τους οικτίρουμε για την επιμονή να σώζουν μνημεία και αρχαιότητες.

Φάληρο, Πλανητάριο, Φλοίσβος, ξένη δημοσίευση

Από τον Φλοίσβο στο Φαληρικό Δέλτα, το Πλανητάριο καιτο Κέντρο Πολιτισμού-Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Ρεπορτάζ Πρώτο Θέμα.Ελένη Φωτίου, 06/05/201707:40
«Δώσε καμιά ιδέα για το Φάληρο με παιδιά», της είπα. «Κάτι ιδιαίτερο, ψαγμένο». Κι άρχισε να μου αραδιάζει έναν κατάλογο ζαχαροπλαστείων με όλες τις σπεσιαλιτέ τους, που σκέφτηκα ότι τελικά δεν υπάρχει τίποτα πιο ωραίο να τριγυρνάς στις γειτονιές του Παλαιού Φαλήρου παρέα με μια Πολίτισσα.

Οι Πολίτες, οι Έλληνες δηλαδή της Κωνσταντινούπολης (που είχαν εξαιρεθεί από την ανταλλαγή των πληθυσμών του 1923, όπως και οι Έλληνες της Ίμβρου και της Τενέδου) αποτελούν τη συντριπτική πλειονότητα των κατοίκων του Παλαιού Φαλήρου. Εποίκισαν την περιοχή, που ήταν άλλωστε η μοναδική -αστική από τότε- γειτονιά της ευρύτερης περιοχής των Αθηνών που έμοιαζε (και μοιάζει) σαν τις όχθες του Βοσπόρου και της Θάλασσας του Μαρμαρά, το 1955, όταν έφυγαν κακήν κακώς από την Πόλη την αποφράδα νύχτα των Σεπτεμβριανών. Σε αυτούς προστέθηκαν κι άλλοι, περίπου μια δεκαετία αργότερα, με τις απελάσεις του 1964 κι άλλοι το 1974, καθώς τα πράγματα είχαν χειροτερέψει εξαιτίας του Κυπριακού.

Από το κέντρο έως τον Ελαιώνα, Αθήνα, Ανάπλαση Πότε επιτέλους;

Από το κέντρο έως τον Ελαιώνα
Οι παρεμβάσεις στο κέντρο της πόλης, το οποίο περικλείεται μεταξύ των οδών Σταδίου, Πειραιώς και Ερμού. Η περιοχή θα χωριστεί σε τρεις ενότητες: “Γεράνι”, “Εμπορικό Τρίγωνο” και “Ψυρρή - Πλατεία Κουμουνδούρου”. Τα σημεία, αν και διαφορετικού χαρακτήρα, θα αναπτυχθούν διατηρώντας την ετερόκλητη φυσιογνωμία τους.
Οι πρώτες επεμβάσεις θα ξεκινήσουν με άξονα την οδό Αθηνάς. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει ανάπτυξη πρασίνου στα πεζοδρόμια και πεζοδρομήσεις στους κάθετους δρόμους, όπως π.χ. στην οδό Βλαχάβα, στην Καΐρη, στη Βύσσης κλπ.
Για την Πλατεία Θεάτρου προβλέπεται η υλοποίηση της υφιστάμενης από το 2010 μελέτης για τον ανασχεδιασμό τόσο της πλατείας όσο και των κάθετων στην οδό Μενάνδρου δρόμων έως και τη Βαρβάκειο Αγορά.
Η δημιουργία ενός μικρού κρυμμένου κήπου, ανάμεσα στη στενωπό των πολυκατοικιών, είναι ένα από τα ενδιαφέρονται στοιχεία της μελέτης. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει ακόμη και επεμβάσεις στις όψεις των εμβληματικών κτιρίων στη συγκεκριμένη γειτονιά.

Ελένη Κονδύλη, αραβικός πολιτισμός

«Ο αραβικός πολιτισμός είναι σαν ένα κόσκινο που έχει αναμείξει στοιχεία άλλων πολιτισμών, από τον Ατλαντικό Ωκεανό έως τα βάθη της Ασίας. Μέσα απ' αυτό το κόσκινο, όμως, ο διάλογος με τον ελληνικό πολιτισμό είναι συνεχής» λέει η Ελένη Κονδύλη, καθηγήτρια Κλασικού Αραβικού Πολιτισμού και Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, το πρώτο ελληνικό πανεπιστημιακό ίδρυμα της χώρας που ενέταξε στο εκπαιδευτικό πρόγραμμά του τις αραβικές σπουδές.

Βραβευμένη με το βραβείο της Ακαδημίας του Βελγίου για το έργο της σχετικά με την ελληνική μετάφραση αραβικών λογοτεχνικών κειμένων τον 11ο αιώνα, με τα δύο τελευταία βιβλία της «Αραβικός Πολιτισμός» και «Εισαγωγή στη Λογοτεχνία των Αράβων» (εκδόσεις Πεδίο), επιχειρεί να αναδείξει «έναν λαμπρό πολιτισμό», όπως τον ονομάζει, σε μια θαμπή εποχή, στην οποία κυριαρχούν στερεοτυπικές και φοβικές αντιλήψεις.
Συνέντευξη στην Πόλυ Κρημνιώτη

Σαλαμίνα - Salamina

Υποβρύχια αναγνωριστική έρευνα στις ανατολικές ακτές της Σαλαμίνας, συγκεκριμένα στην περιοχή Αμπελακίου-Κυνόσουρας, η πρώτη συστηματική υποβρύχια έρευνα που εγκαινιάζεται από ελληνικούς φορείς (με 20μελή επιστημονική ομάδα), σε βεβαρυμένο θαλάσσιο περιβάλλον, αλλά σε χώρο μείζονος ιστορικής σημασίας, διενεργήθηκε τον Νοέμβριο και Δεκέμβριο του 2016.

Όπως πληροφορεί το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, κύριο πεδίο της έρευνας του 2016 (που γίνεται στο πλαίσιο τριετούς προγράμματος) αποτέλεσε το εσώτερο (δυτικό) τμήμα του Όρμου του Αμπελακίου. «Πρόκειται για τον εμπορικό και πιθανότατα πολεμικό λιμένα της Κλασικής και Ελληνιστικής πόλης-δήμου της Σαλαμίνος, τον σημαντικότερο και πλησιέστερο του Αθηναϊκού κράτους, μετά από τους τρεις λιμένες του Πειραιώς (Κάνθαρο, Ζέα, Μουνιχία)», ενημερώνει το ΥΠΠΟΑ, συμπληρώνοντας ότι «πρόκειται, ακόμη, για τον χώρο συγκέντρωσης τμήματος του ενωμένου Ελληνικού στόλου την παραμονή της μεγάλης ναυμαχίας του 480 π.Χ., ο οποίος γειτνιάζει με τα σημαντικότερα μνημεία της Νίκης: το πολυάνδρειον (τύμβο) των Σαλαμινομάχων και το Τρόπαιον, επί της Κυνόσουρας. Αναφορές στον αρχαίο λιμένα της Σαλαμίνος απαντούν στα έργα του γεωγράφου Σκύλακος (του 4ου αι. π.Χ.), του γεωγράφου Στράβωνος (του 1ου αι. π.Χ.-1ου αι. μ.Χ.) και του περιηγητή Παυσανία (του 2ου αι. μ.Χ.)».

Πειραιάς, όρος Αιγάλεω, Πάρκο Σχιστού, Τουρκολίμανο, Βοτσαλάκια, Τερψιχόρη, Μαρίνα Ζέα, Νεώσοικοι, αρχαία τείχη, Ναυτικό Μουσείο, Αρχαιολογικό Μουσείο, Κονώνεια τείχη, Πειραϊκή, Ηετιώνεια Πύλη

Προστασία και οικολογική ανάδειξη του Όρους Αιγάλεω ως ένα από τα σημεία υπερτοπικής σημασίας σε σύνδεση με το Περιβαλλοντικό Πάρκο Σχιστού, τις πράσινες διαδρομές με δίκτυα ποδηλατοδρόμων - αστικών διαδρομών και χώρων ήπιας κυκλοφορίας, την ανάπλαση ελεύθερων χώρων και των πρώην στρατοπέδων, την ανάπλαση του Τουρκολίμανου με τα τουριστικά καταστήματα και την ελεύθερη πρόσβαση στη θάλασσα, τις παρεμβάσεις στις πλαζ Βοτσαλάκια και Τερψιχόρη, την ιστορική ανάδειξη της Μαρίνας Ζέας με τους Νεώσοικους και τα αρχαία τείχη, την ανάδειξη του Ναυτικού και Αρχαιολογικού Μουσείου στη Ζέα, την ανάπλαση των Κονώνειων τειχών γύρω από την Πειραϊκή, την Ηετιώνεια Πύλη και την ανάδειξη των αρχαιολογικών χώρων, τον σταθμό του ΟΣΕ, το παράλιο μέτωπο Δραπετσώνας για την ανάδειξή του ως υπερτοπικού κέντρου αναψυχής και τουρισμού, την ανάπτυξη «μαρινών» στον αρμό του Περάματος και κατασκευή χώρων αναψυχής και αθλητισμού, την ανάδειξη του δυτικού άκρου του Περάματος για αναψυχή, πολιτισμό, αθλητισμό, τις μαρίνες, τη ζεύξη Περάματος - Σαλαμίνας και την ανάπτυξη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της αλλά και των νησιών του Σαρωνικού (Αίγινα, Ύδρα, Πόρος, Σπέτσες, Κύθηρα, Τροιζήνα κ.α.)
Source.

Τα 5 δυνατά σημεία του εγχώριου τουριστικού προϊόντος

Στο πλαίσιο αυτό, ο ΕΟΤ συνεργάζεται στενά με τους επαγγελματίες του τουρισμού αλλά και τους περιφερειακούς και δημοτικούς άρχοντες και όλοι μαζί δημιουργούν θεματικά τουριστικά προϊόντα που συνδέονται με τον Πολιτισμό και την Ιστορία κάθε τόπου, τη γαστρονομία της κάθε περιοχής, τις δυνατότητες υπαίθριων δραστηριοτήτων αλλά και την αξιοποίηση των φυσικών πόρων που προσφέρει κάθε τόπος, όπως είναι, για παράδειγμα, οι πολυάριθμες ιαματικές πηγές της χώρας.

Τα 5 δυνατά σημεία του εγχώριου τουριστικού προϊόντος και η στόχευση

Σε ένα πλέγμα μέτρων που περιλαμβάνουν τη σύνδεση του τουριστικού προϊόντος με την εγχώρια παραγωγή, την προώθηση των λιγότερων δημοφιλών νησιωτικών προορισμών αλλά και τη σύνθεση προϊόντων και υπηρεσιών για τη δημιουργία ειδικής ζήτησης εστιάζει ο ΕΟΤ με στόχο την παγκόσμια τουριστική αγορά.

Στο πλαίσιο αυτό, ο ΕΟΤ συνεργάζεται στενά με τους επαγγελματίες του τουρισμού αλλά και τους περιφερειακούς και δημοτικούς άρχοντες και όλοι μαζί δημιουργούν θεματικά τουριστικά προϊόντα που συνδέονται με τον Πολιτισμό και την Ιστορία κάθε τόπου, τη γαστρονομία της κάθε περιοχής, τις δυνατότητες υπαίθριων δραστηριοτήτων αλλά και την αξιοποίηση των φυσικών πόρων που προσφέρει κάθε τόπος, όπως είναι, για παράδειγμα, οι πολυάριθμες ιαματικές πηγές της χώρας. Παράλληλα, συνεχίζεται η προσπάθεια προβολής των ελληνικών θαλασσών ως ιδανικών για τουρισμό κρουαζιέρας, yachting και καταδυτικό τουρισμό, αλλά και των μεγάλων αστικών κέντρων, όπως η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη, για city break και συνεδριακό τουρισμό.

Επιπλέον, η ενδοχώρα και τα λιγότερο δημοφιλή νησιά είναι σήμερα στο προσκήνιο της πολιτικής του ΕΟΤ. Με στόχο την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, τα γραφεία του ΕΟΤ στο εξωτερικό οργανώνουν για τους προορισμούς αυτούς δεκάδες ταξίδια εξοικείωσης δημοσιογράφων και bloggers αλλά και μεγάλων τουριστικών πρακτόρων. Ο στόχος, όμως, συνδέεται άρρηκτα και με τις ευκαιρίες επένδυσης στον τουριστικό κλάδο. Χαρακτηριστικά παραδείγματα, η αναβάθμιση των περιφερειακών αεροδρομίων της Ελλάδας, οι μαρίνες και οι λιμένες, η ακτοπλοΐα, η αγορά τουριστικής κατοικίας και η ανάδειξη των προϊόντων με Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης (ΠΟΠ) μέσω της διασύνδεσής τους με τους επιμέρους τουριστικούς προορισμούς. Κάθε πρωτοβουλία που κινείται προς αυτό τον στόχο είναι ευπρόσδεκτη.

Στα δυνατά σημεία του εγχώριου τουριστικού brand name είναι το μοναδικό κλίμα και το φως, τα διαφορετικά τοπία, η αυθεντικότητα του ελληνικού τουριστικού προϊόντος, οι υψηλού επιπέδου τουριστικές υπηρεσίες και κυρίως η ποικιλία στις επιλογές τουρισμού. Η χώρα, άλλωστε, προσφέρει ασφαλές περιβάλλον, φιλόξενες υπηρεσίες, σύγχρονες υποδομές διαμονής, αγορών και ψυχαγωγίας, αναρίθμητους πολιτισμικούς θησαυρούς, ατελείωτα χιλιόμετρα ακτογραμμής, πολυάριθμα νησιά και πελάγη που, σε συνδυασμό με το ήπιο κλίμα, προσφέρονται ιδανικά για κρουαζιέρες και ιστιοπλοΐα. Εναλλακτικά επίσης γνωρίσματα της ξεχωριστής παρουσίας του εγχώριου τουριστικού προϊόντος στον παγκόσμιο τουριστικό χάρτη αποτελούν τα επιβλητικά  ορεινά τοπία αλλά και τα γνήσια προϊόντα μεσογειακής διατροφής, (όπως μέλι), οι γαστρονομικές επιλογές και τα μακραίωνα ήθη και έθιμα. Αυτά προβάλλει ο ΕΟΤ μέσα από το πρόγραμμά του, ώστε η Ελλάδα να αποτελέσει μία από τις πρώτες επιλογές τουριστών για διακοπές, αξιοποιώντας τις μεγαλύτερες τουριστικές ψηφιακές πλατφόρμες του κόσμου και τα πλέον δημοφιλή Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης στο εξωτερικό. Παράλληλα, εργάζεται μεθοδικά για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων, την προσέγγιση νέων αγορών και τη σύνθεση προϊόντων και υπηρεσιών για τη δημιουργία ειδικής ζήτησης και στηρίζει την επιμόρφωση του ανθρώπινου κεφαλαίου μέσω της διά βίου μάθησης. Όλα τα παραπάνω αποτελούν «παράθυρα ευκαιρίας» μιας βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης. .. source..

Κεραμεικός, Κόρινθος, Ελευσίνα: ανακαίνιση!

Στον εξωραϊσμό και στην προστασία του αρχαιολογικού χώρου του Κεραμεικού, αλλά και στην ανάδειξη των μνημείων του, προχωρούν οι αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού σε συνεργασία με το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Αθηνών που ανασκάπτει την περιοχή. Υπέρ των προτάσεων που εκπονήθηκαν από την ομάδα εργασίας που δημιουργήθηκε, τάχθηκαν ομόφωνα τα μέλη του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου.

Τον δρόμο της επίλυσης παίρνουν ζητήματα που αφορούν την προστασία, αποκατάσταση και συντήρηση των αρχαιοτήτων, την ανάδειξη του χαρακτήρα του χώρου και των μνημείων του, την αισθητική αναβάθμιση και βελτίωση της λειτουργικότητάς του.

Σύμφωνα με το ΚΑΣ, θα πρέπει συγκεκριμένα να ληφθούν άμεσα μέτρα προστασίας σε μνημεία, να εκπονηθούν μελέτες συντήρησης, αναστήλωσης και αποκατάστασης, να γίνουν επεμβάσεις που θα προβλεφθούν από τις παραπάνω μελέτες (ή άλλες που έγιναν στο παρελθόν, αλλά δεν υλοποιήθηκαν), να αντιμετωπιστούν ελλείψεις στις υποδομές εξυπηρέτησης κοινού και σε δίκτυα που σχετίζονται με την ασφάλεια του χώρου, καθώς και στην ανεπάρκεια των κτηριακών εγκαταστάσεων.

Σημαντικός παράγοντας που χρήζει επίσης προστασίας (όπως ειπώθηκε και στο Συμβούλιο) είναι το οικοσύστημα του Ηριδανού που διασχίζει τον Κεραμεικό, το μόνο σημείο που μπορεί κανείς να αντιληφθεί τον ποταμό σαν φυσικό στοιχείο της πόλης.

Αξίζει, τέλος, να σημειωθεί ότι ανάλογα σχέδια θα εκπονηθούν και για άλλους αρχαιολογικούς χώρους, όπως της Κορίνθου και της Ελευσίνας.

Νέα έργα στην Αθήνα, περιφέρεια, σε 7 δημοτικές κοινότητες του δήμου Αθηναίων

Σειρά έργων στο κέντρο της Αθήνας, τόσο σε υποδομές όσο και για την ανάδειξη ιστορικών κτισμάτων, δρομολογεί η Περιφερειακή Ενότητα Κεντρικού Τομέα Αθηνών. Πρόκειται για συνολικά 38 νέα έργα, προϋπολογισμού 46.162.852 ευρώ, που περιλαμβάνει για την περιοχή το πρόσφατα εγκεκριμένο από το Περιφερειακό Συμβούλιο πρόγραμμα εκτελεστέων έργων 2017 της Περιφέρειας Αττικής.

Με αφορμή τη δρομολόγηση των συγκεκριμένων έργων στο κέντρο της πρωτεύουσας, η αρμόδια αντιπεριφερειάρχης, Ερμίνα Κυπριανίδου, επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι πλέον «διαμορφώνεται σαφέστερα ο οδικός χάρτης που υπηρετεί το στρατηγικό σχέδιο της Περιφέρειας, αποσαφηνίζοντας ενέργειες και στόχους, όπως είναι οι υποδομές, η ανάδειξη και αξιοποίηση του ιστορικού κέντρου, αλλά και άλλων ιστορικών κτισμάτων που ενισχύουν την κοινωνική συνοχή, εξυπηρετούν τους πολίτες και πάνω από όλα δικαιώνουν χρόνια αιτήματα τους».

Όπως ανέφερε η κ. Κυπριανίδου, στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται μελέτες για σημαντικά έργα όπως :

-Η ανακαίνιση των κτιρίων του διατηρητέου συγκροτήματος των Προσφυγικών της Λ. Αλεξάνδρας, αμέσως μετά τη μεταβίβαση της κυριότητας 177 διαμερισμάτων από το δημόσιο, στην Περιφέρεια Αττικής. «Κοινός στόχος», σημειώνει, είναι «η διατήρηση και αξιοποίηση των ιστορικών αυτών κτισμάτων, με άξονες την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, την κοινωνική χρησιμότητα και την ισορροπημένη ένταξή τους στις ανάγκες της ευρύτερης περιοχής». Στις προτάσεις χρήσεων και λειτουργιών περιλαμβάνονται: Μουσείο Μικρασιατικής Μνήμης, ξενώνας συγγενών ασθενών Αγίου Σάββα, διαμερίσματα για κοινωνική στέγη ή χρήση για συλλογικότητες.

-Η ανακαίνιση κτιρίων ΕΑΤ-ΕΣΑ στο Πάρκο Ελευθερίας, για τη δημιουργία Μουσείου Αντιδικτατορικής Δράσης, (μετά από πρόταση του ΣΦΕΑ) και στόχο την ανάδειξη της ιστορικής ταυτότητας, την προστασία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

-Η ανάδειξη της ευρύτερης περιοχής του Υμηττού και η διασύνδεση του με τον αστικό ιστό, μέσα από συγκεκριμένα έργα και σε συνεργασία με το ΣΠΑΥ, ώστε να αναδειχθούν τα οικολογικά και πολιτιστικά γνωρίσματα της περιοχής και οι κάτοικοι των όμορων δήμων αλλά και της ευρύτερης Αθήνας να γνωρίσουν τις αξίες οικολογικές και πολιτιστικές του Υμηττού.

Στο μεταξύ, συμπληρώνει η κ Κυπριανίδου, βρίσκονται σε εξέλιξη ή δρομολογούνται έργα για τα οποία έχουν υπογραφεί, ήδη, προγραμματικές συμβάσεις με τους δήμους και αφορούν στην ενίσχυση σχολικών και αθλητικών υποδομών για νέους, αντιπλημμυρικών και αποχετευτικών έργω καθώς και άλλες κοινωνικές δράσεις. Ενδεικτικά η αντιπεριφερειάρχης αναφέρει δράσεις κατά τομείς όπως συντήρηση υποδομών για τη νεότητα αναφέρει τις κατασκευές νέων και επισκευές ή ανακαινίσεις παιδικών σταθμών και αύλειων σχολικών χώρων στους δήμους Ηλιούπολης (2.860.000 ευρώ), του πρώην ΠΙΚΠΑ, (1.660.000 ευρώ), Καισαριανής (127.188 ευρώ), Βύρωνα (120.000 ευρώ), Γαλατσίου (11.601.000 ευρώ) Ν.Φιλαδέλφειας – Χαλκηδόνος, αναβάθμιση των χώρων άθλησης με παρεμβάσεις σε καίρια σημεία όπως το Ιλίσσιο κολυμβητήριο (600.000 ευρώ), στην «ΕΡΓΑΝΗ» Βύρωνα (580.000 ευρώ), στο αθλητικό κέντρο Γαλατσίου (1.254.128 ευρώ), στο γήπεδο «Μ. ΚΡΗΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ» Καισαριανής, σε επτά γήπεδα 5x5 του δήμου Αθηναίων (600.000,00 ευρώ), με κατασκευή γηπέδου 8x8 στο Γεωπονικό πανεπιστήμιο και ανακατασκευή των αθλητικών εγκαταστάσεων του Ε.Μ.Π. (1.060.000 ευρώ).

Η κ. Κυπριανίδου υπογραμμίζει, επίσης, τη σημασία που έχει για την Περιφέρεια Αττικής η ανάδειξη του ιστορικού – εμπορικού κέντρου της Αθήνας και τις συνεχείς παρεμβάσεις της Περιφέρειας όπως είναι και η ένταξη στο Π.Ε.Ε. του έργου των ασφαλτοστρώσεων σε όλους τους κεντρικούς δρόμους της Αθήνας (Ακαδημίας, Αριστείδου, Ασκληπιού, Ευριπίδους, Ζωοδόχου Πηγής, Σωκράτους, Σοφοκλέους, Σόλωνος, Πατησίων κ.α.) ποσού 4.940.000 ευρώ. «Στόχος μας», αναφέρει μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, «δεν είναι να κόβουμε κορδέλες, αλλά να δίνουμε προτεραιότητα σε έργα που επιλύουν προβλήματα, που απειλούν την δημόσια υγεία όπως η κατασκευή αποχετευτικών δικτύων ακαθάρτων και σύνδεση των ακινήτων και στις 7 δημοτικές κοινότητες του δήμου Αθηναίων (7.750.000 ευρώ) αλλά και η ολοκλήρωση του δικτύου αποχέτευσης ακαθάρτων στο δήμο Καισαριανής (3.281.212 ευρώ).
Αναδημοσίεσυη από εφημερίδα Αυγή.

Περιβάλλον Αθηνών, τι πρέπει να γίνει; σκέψεις ειδικού κ. Μπελαβίλα

Τι σημαίνει κλιματική αλλαγή μόλις το μαθαίνουμε, με τις πλημμύρες, τους καύσωνες, τις επιπτώσεις στην ποιότητα της καθημερινής μας ζωής. Σε μια πόλη που ήδη υποφέρει, με ένα περιβάλλον λεηλατημένο, χωρίς πράσινο, χωρίς ποτάμια, χωρίς δάση, χωρίς ανοιχτές ακτές.

Διασχίσαμε έναν χρόνο δύσκολο, πολύ δύσκολο! Κάθε συζήτηση για το περιβάλλον αντιμετωπιζόταν με ένα στραβό χαμόγελο: «Τι λες τώρα! Εδώ κινδυνεύουμε με χρεωκοπία, στενάζουμε από τη φτώχεια και την ανεργία. Μ' αυτά θα ασχολούμαστε;». Κι όμως, ο χρόνος πέρασε. Σαν να εξομαλύνονται πολλά, να μειώνεται ο βραχνάς των απολύσεων, να φεύγει η αγχόνη των προαπαιτούμενων.

Έχουμε τα πρώτα σημάδια αναστροφής. Στη Δραπετσώνα, στο Φάληρο, στην Καισαριανή. Στην Καλλιθέα, με το νέο πάρκο δίπλα στη Λυρική. Κάτι κινείται γύρω από το Γουδί και το Πάρκο Αντώνης Τρίτσης. Τέλος, κι ας ξενίσει πολλούς, στο Ελληνικό, είτε το θέλουμε είτε όχι, προσκυρώνεται πλέον η ιδιωτικοποίησή του, αλλά και τα 3.000 στρέμματα ανοιχτού δημόσιου πάρκου και κοινόχρηστων χώρων και ακτής. Δεν είναι όσα θέλαμε, αλλά δεν είναι και λίγα!

Είναι ώρα να ξαναπιάσουμε το νήμα εκεί που το αφήσαμε: Όταν διεκδικούσαμε το αστικό και περιαστικό πράσινο, τις ακτές και τους ελεύθερους χώρους της Αθήνας. Είναι ώρα πλέον να αναβιώσουμε αυτούς τους χώρους όπου ρημάζουν και να τους δημιουργήσουμε όπου δεν υπάρχουν.

Τρεις ενότητες, διακριτές, διαφορετικές, εξίσου πολύτιμες, βρίσκονται στην κορυφή των προτεραιοτήτων.

Πειραιάς δημοφιλής τουριστικός προορισμός

Μώραλης: «Έτσι θα γίνει ο Πειραιάς δημοφιλής τουριστικός προορισμός» http://salamina.net/?p=265499
Μώραλης: «Έτσι θα γίνει ο Πειραιάς δημοφιλής τουριστικός προορισμός»   Μαΐου 26, 2016
Στον συνολικό στρατηγικό σχεδιασμό της Δημοτικής Αρχής, ώστε να αναδειχθεί ο Πειραιάς δημοφιλής τουριστικός προορισμός, αναφέρθηκε ο Δήμαρχος κ. Γιάννης Μώραλης, στα εγκαίνια του σηματοδοτημένου περιπάτου κρουαζιέρας «The Piraeus City Walk», που πραγματοποιήθηκαν χθες, στην Παγόδα.

Ο σηματοδοτημένος περίπατος κρουαζιέρας «The Piraeus City Walk», είναι μια πρωτοβουλία του Εμπορικού Συλλόγου Πειραιά, η οποία υλοποιήθηκε σε συνεργασία με τη Δημοτική Αρχή Πειραιά και εντάσσεται στον εορτασμό των «Ημερών Θάλασσας 2016».

Αμέσως μετά την τελετή των εγκαινίων οι παρευρισκόμενοι περπάτησαν την ειδική τουριστική διαδρομή με αφετηρία την «ΠΑΓΟΔΑ» και οδηγό τα σήματα που έχει φροντίσει να τοποθετήσει ο Ε.Σ.Π.

Στόχος του «The Piraeus City Walk», είναι να προσελκύσει τους επισκέπτες της κρουαζιέρας στην πόλη. Συμπεριλαμβάνει τμήμα του Οpen Μall Piraeus αλλά και πολλά σημεία τουριστικού ενδιαφέροντος όπως το Δημοτικό Θέατρο, το Αρχαιολογικό Μουσείο, σημαντικές Εκκλησίες κ.ά. Εκτείνεται σε μήκος τεσσάρων χιλιομέτρων και έχει χρονομετρημένη διάρκεια  μία ώρα.

Γούβα Βάβουλα

Για τα μικρά πράγματα στη Γούβα του Βάβουλα / ΤΟΥ NΙΚΟΥ ΜΠΕΛΑΒΙΛΑ
Η Γούβα του Βάβουλα, αυτός ο τόπος με το καθόλου εύηχο όνομα, βρίσκεται στις άκρες της παλιάς μετεπαναστατικής πόλης του Πειραιά. Εκεί ήταν και τα όρια της αρχαίας πόλης, δίπλα στις πύλες, στο έλος, στο σημείο, που τα Μακρά Τείχη συναντούσαν το πειραϊκό τείχος. Είναι μία κοιλότητα του εδάφους με σπηλαιώσεις, με ξυλαποθήκες, βιοτεχνίες, συνεργεία και χαμόσπιτα. Στις παρυφές της βιομηχανικής ζώνης, δίπλα στα εργοστάσια του Καλαμάκη, του Νικολετόπουλου, του Κεράνη, στις γραμμές του τραίνου, η Γούβα διέσχισε σχεδόν δύο αιώνες ως η πιο υποβαθμισμένη συνοικία του κεντρικού Πειραιά.
Μετά τον πόλεμο χτίστηκαν λίγες πολυκατοικίες. Ελάχιστα λείψανα των αρχαίων πύργων και του τείχους σώζονταν σε κενά, ανάμεσα στα κτήρια, ώσπου πριν από πολλά χρόνια η Αρχαιολογική Υπηρεσία ξεκίνησε ένα φιλόδοξο σχέδιο αποκάλυψης του οχυρωματικού συνόλου μαζί με τη δημιουργία ενός αρχαιολογικού πάρκου και ενός μουσείου.
Η εποχή είχε αλλάξει. Η βιομηχανία είχε καταρρεύσει, οι αποθήκες και τα εργαστήρια μετατρέπονταν σε κέντρα αναψυχής, η γειτονιά απέκτησε όλα τα φόντα ώστε να μετατραπεί σε κάτι που θα έμοιαζε στα Λαδάδικα ή στου Ψυρρή.

Τέσσερα ερωτήματα για τον τουρισμό

Τέσσερα ερωτήματα για τον τουρισμό / Τριποταμιανός Γ.
Πλέον οι περισσότεροι αντιμετωπίζουν τον τουρισμό ως την «ατμομηχανή της οικονομίας». Κάποιοι, μάλιστα, προχωρούν ένα βήμα παραπέρα και τον παραλληλίζουν με την οικοδομή στην οποία στηρίχθηκε η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας για τουλάχιστον πέντε δεκαετίες.
Τα τελευταία χρόνια, η κοινή γνώμη επικεντρώνεται στο πόσα εκατομμύρια τουριστών έρχονται στην Ελλάδα και ευτυχώς ο αριθμός τους χρόνο με τον χρόνο αυξάνεται. Πίσω από την ικανοποίηση, όμως, που προσφέρει η εικόνα των εκατομμυρίων ξένων που επισκέπτονται τη χώρα, υπάρχουν ορισμένα κρίσιμα προβλήματα στα οποία, αν δεν βρεθεί σύντομα λύση, τότε και αυτή η οικονομική δραστηριότητα θα αποδειχθεί τόσο ευάλωτη όσο και η οικοδομή.
Το πρώτο ερώτημα αφορά την κατά κεφαλή τουριστική δαπάνη. Και αυτή χρόνο με τον χρόνο μειώνεται. Πολλοί αναλυτές συνδέουν τη μείωση αυτή με την κρίση. Από την άλλη πλευρά, όμως, ο κίνδυνος η ελληνική τουριστική αγορά να μετατραπεί σε αγορά χαμηλού κόστους είναι πλέον υπαρκτός.

Πειραιάς: Το εμβληματικό λιμάνι της Δημοκρατικής Αθήνας

Πειραιάς δεν είναι μόνο το λιμάνι / Ραπανάκης Σπύρος / 16.05.2016 / εφημ. Αυγή / Πειραιάς δεν είναι μόνο το λιμάνι.  Αλήθεια, τι θα απαντούσατε εάν κάποιος σας ζητούσε να πείτε δυο λόγια για τον Πειραιά; Οι περισσότεροι μάλλον θα έλεγαν για το λιμάνι, άλλοι ίσως για τον Ολυμπιακό, άλλοι για τα ρεμπέτικα, κάποιοι ίσως για το δημοτικό θέατρο.
Μετρημένοι στα δάχτυλα θα ήταν αυτοί που γνωρίζουν ότι ο Πειραιάς, εκτός από το μεγάλο λιμάνι της χώρας, είναι και μια πόλη με πλούσια ιστορία από την αρχαιότητα, με αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία καθώς και ένα μοναδικό αρχαιολογικό μουσείο.
Σήμερα, Περιφέρεια υπουργείο Πολιτισμού σε συνεργασία με την αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων επιχειρούν την ανάδειξη των σημαντικότερων χώρων, με άνοιγμά τους στους πολίτες και τους επισκέπτες αλλά και την αναστήλωσή τους.

Το εμβληματικό λιμάνι της Δημοκρατικής Αθήνας

Η ανάπτυξη του Πειραιά συνέπεσε με την ακμή της Δημοκρατικής Αθήνας και οφείλεται στο μεγάλο ενδιαφέρον και τις δημιουργικές πραγματώσεις δύο μεγάλων πολιτικών μορφών της εποχής: του Θεμιστοκλή και του Περικλή.

Όπως διαβάζουμε στην ιστοσελίδα του Δήμου Πειραιά, τα έργα για την τείχιση και γενικά για την οχύρωσή του άρχισαν οπωσδήποτε πριν από τη ναυμαχία της Σαλαμίνας (480 π.Χ.), αλλά αποπερατώθηκαν ανάμεσα στο 471 και το 465 π.Χ. Αργότερα (461-456 π.Χ.) ακολούθησαν άλλα έργα για την επέκταση των Μακρών Τειχών, ώστε να επιτευχθεί η σύνδεση του Πειραιά με την Αθήνα. Και, τέλος, στην περίοδο 451-431 π.Χ. ολοκληρώθηκε η οικοδόμηση και η οριστική διαμόρφωση της πόλης, με ένα υποδειγματικό, για την εποχή, πολεοδομικό σχέδιο που είχε εκπονηθεί από τον διάσημο αρχιτέκτονα και πολεοδόμο Ιππόδαμο τον Μιλήσιο.

"Ο Πειραιάς είναι κομμάτι της Αθήνας, η οποία έχει ξεχάσει ότι έχει λιμάνι. Ως τέτοιο δημιουργήθηκε, το λέει η ιστορία του, η σύνδεσή του με την Αθήνα με τους δρόμους που έχουν βασιστεί πάνω στους αρχαίους άξονες, στην Πειραιώς και τη Συγγρού", μας λέει η Στ. Χρυσουλάκη, προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής, Πειραιώς και Νήσων.

Μια αρχαία πόλη κάτω από τη σύγχρονη

Η πόλη του Πειραιά, όπως τη συναντάμε σήμερα, έχει χτιστεί σχεδόν εξ ολοκλήρου πάνω στην αρχαία πόλη. Αυτό το μαρτυρούν οι κεντρικές οδοί που "πατάνε" πάνω στις αρχαίες αλλά και η πολεοδομική της λογική. "Κάτω από κάθε σπίτι, κτήριο, κήπο, δρόμο, έχουμε τα κατάλοιπα της αρχαίας πόλης", εξηγεί η Στ. Χρυσουλάκη.
Σήμερα, διασώζονται ίχνη σε δύο μεγάλους χώρους. Οι Αστικές πύλες στην είσοδο της πόλης από Αθήνα, έργο οχυρωματικό και κομμάτι του τείχους της πόλης και η Ηετιώνια πύλη που βρίσκεται σε ύψωμα στα "σύνορα" Πειραιά- Δραπετσώνας και είναι ορατή από το λιμάνι του Πειραιά. Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα κομμάτια της οχύρωσης του Πειραιά.
Οι κυριότεροι αρχαιολογικοί χώροι είναι τα τείχη της πόλης με τις δύο φάσεις τους, τα Θεμιστόκλεια και τα Κονώνεια, που βρίσκονταν στην περιοχή της σημερινής Πειραϊκής και εκτείνονταν ως την αρχή του Κανθάρου, του σημερινού λιμανιού.
"Τα τείχη στην πραγματικότητα 'στεφανώνουν' τη χερσόνησο του Πειραιά και υπήρξαν εμβληματικά κατά την αρχαιότητα, αφού επρόκειτο για την οχύρωση της Δημοκρατικής Αθήνας", σημειώνει η Στ. Χρυσουλάκη, εξηγώντας πως για να φαίνονται απροσπέλαστα υψώνονταν πάνω στον βράχο και δημιουργούσαν στεφάνη στο υψηλότερο σημείο του. "Ήταν σύμβολο της Δημοκρατικής Αθήνας και καμάρι των Αθηναίων, οι οποίοι κατέβαιναν στον Πειραιά για να τα επισκεφθούν και να δουν από κοντά τον στόλο από τις τριήρεις".
Στην περιοχή της Ζέας υπήρχαν και περίπου 196 Νεώσοικοι, όπου οι τριήρεις του πανίσχυρου αθηναϊκού στόλου "ξεχειμώνιαζαν" και επισκευάζονταν- συντηρούνταν. Σήμερα, κομμάτια των νεώσοικων διασώζονται στα υπόγεια πολυκατοικιών.

Οι μεγάλες ανοικοδομήσεις της πόλης, καταστροφή για τον αρχαιολογικό πλούτο.

Οι καταστροφές που επέφεραν οι βομβαρδισμοί στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο αλλά κυρίως οι επόμενες φάσεις ανοικοδόμησης του Πειραιά "έθαψαν" ή εξαφάνισαν σε μεγάλο βαθμό τις αρχαιότητες. Σε πρώτη φάση από τα μέσα της δεκαετίας του '50 και στη συνέχεια τα χρόνια της χούντας, το μπετόν και οι πολυκατοικίες έκρυψαν την αρχαία πόλη αλλά και τα νεοκλασικά που στόλιζαν τον Πειραιά.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η παραθαλάσσια περιοχή της Πειραϊκής όπου στα χρόνια του δημάρχου της δικτατορίας Σκυλίτση πραγματοποιήθηκε επίχωση των τειχών του Πειραιά, τα οποία μπαζώθηκαν με υπολείμματα νεοκλασικών αρχοντικών(!) προκειμένου να κατασκευαστούν... ταβέρνες πάνω στη θάλασσα. Χρειάστηκαν πολλά χρόνια και η απόφαση της Μ. Μερκούρη για να χαρακτηριστούν ως αρχαιολογικός χώρος και να ξηλωθούν ταβέρνες και τραπεζοκαθίσματα.
"Υπάρχουν ορατά κομμάτια αλλά είναι απίστευτα δαπανηρό για να μπορέσει κάποιος να βγάλει τα μπάζα που ρίχτηκαν επί επταετίας", σημειώνει η Στ. Χρυσουλάκη
Τα έργα του μετρό ρίχνουν φως στη ζωή της αρχαίας πόλης
Όμως ο Πειραιάς έχει ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό. Ως πόλη, λαξεύτηκε πάνω στον βράχο, κάτι που σημαίνει ότι δεν υπάρχει χώμα και βάθος στα θεμέλιά της. Έτσι, πολύ κοντά στην επιφάνεια βρίσκονται κομμάτια και στοιχεία της αρχαίας πόλης. Κάθε φορά που πραγματοποιείται ένα έργο, σχεδόν πάντα συνοδεύεται από τον εντοπισμό αρχαιοτήτων.
Δεν θα μπορούσε να γίνει αλλιώς με τα έργα που πραγματοποιούνται για την κατασκευή του μετρό στον Πειραιά. Με μια μεγάλη ανασκαφή που έγινε στον κεντρικό σταθμό, απέναντι από το Δημοτικό Θέατρο, η Εφορεία Αρχαιοτήτων σε συνεργασία με το ΕΜΠ έφερε στο φως τα συστήματα ύδρευσης της αρχαίας πόλης, από τα κλασικά χρόνια έως το ρωμαϊκό υδραγωγείο.
Όπως μας ενημερώνει η προϊσταμένη της Εφορείας, με την κατασκευή του σταθμού, η Μετρό Α.Ε. θα αναλάβει την χρηματοδότηση για τη δημιουργία μόνιμης θεματικής έκθεσης που θα πραγματεύεται τον τρόπο ύδρευσης της πόλης κατά τις διαφορετικές περιόδους κατοίκησης.
"Θα είναι ένα από τα αξιοθέατα του Πειραιά. Πρόκειται για την πρώτη θεματική έκθεση σε σταθμό μετρό, όχι απλώς έκθεση των ευρημάτων. Θα υπάρχουν αντίγραφα σε φυσικό μέγεθος", τονίζει η Στ. Χρυσουλάκη υπογραμμίζοντας πως το μετρό "ρίχνει φως" στις περιόδους κατοίκησης της πόλης.
Έως την κατασκευή όμως του σταθμού, όσοι ενδιαφέρονται θα μπορούν να δουν τα όσα υπήρχαν κάτω από την πόλη στην εκπαιδευτική έκθεση που θα λειτουργήσει στο κτήριο της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής, Πειραιά και Νήσων στην περιοχή των Αστικών πυλών, με ελεύθερη είσοδο

Σχέδιο αναστήλωσης, ανάδειξης και παράδοσης στους πολίτες των αρχαιολογικών χώρων

Ο αντιπεριφερειάρχης Πειραιά Γ. Γαβρίλης, περιφερειακοί σύμβουλοι και αρχαιολόγοι επισκέφτηκαν πριν μερικές μέρες το αρχαίο θέατρο της Ζέας στον περιβάλλοντα χώρο του Αρχαιολογικού Μουσείου Πειραιά και την οχύρωση της αρχαίας πόλης στις αστικές πύλες, το Κονώνειο τείχος και την Ηετιώνεια πύλη.
Με εγκεκριμένες μελέτες, στόχος είναι η αποκατάσταση του διατηρητέου κτηρίου του παλαιού μουσείου, στο πλαίσιο της διαμόρφωσης ενός ολοκληρωμένου αρχαιολογικού πάρκου, με την ανάπλαση του οικοδομικού τετραγώνου.
Στόχος είναι το αρχαίο θέατρο να δοθεί στο κοινό και να πραγματοποιηθούν ξανά εκδηλώσεις και παραστάσεις σε συνεργασία με το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, ενώ το παλιό αρχαιολογικό μουσείο να λειτουργήσει ως μόνιμος χώρος ψυχαγωγίας με καφέ, αίθουσες περιοδικών εκθέσεων και σύγχρονη τέχνη.
Παράλληλα, σχεδιάζεται η απομάκρυνση μπάζων και ανάδειξη σημαντικού τμήματος (περίπου 800 μ.) του Κονωνείου τείχους. "Είναι αξιοσημείωτο ότι από την έναρξη των εργασιών μέχρι την αποπεράτωσή τους υπολογίζεται ότι θα απομακρυνθούν περίπου 140.000 κυβικά μέτρα χώμα, από επιχωματώσεις που είχαν γίνει την περίοδο της δικτατορίας", σημειώνει ο αντιπεριεφερειάρχης Πειραιά. Τελικός στόχος είναι η ανάδειξη των τειχών σε έκταση 2.5 χιλιομέτρων καθώς και ένα σχέδιο ανάδειξης περιπάτου και επίσκεψης τόσο από τη στεριά όσο και από την θάλασσα.
Επίσης, αποφασίστηκε η ανάδειξη και συμπλήρωση του αρχαιολογικού έργου στην Ηετιώνεια Ακτή, με την αποκατάσταση δύο ακόμα πύργων της οχύρωσης της αρχαίας πόλης του Πειραιά, έως το 2017.
Την ίδια στιγμή, εκτός από την αρχαιολογική κληρονομιά, ο Πειραιάς "κουβαλάει" και τη σύγχρονη ιστορία του, με βιομηχανικά κτήρια και νεοκλασικά αρχιτεκτονικά δείγματα. Στις σκέψεις των αρμοδίων είναι και το "μπλέξιμο" της ιστορίας, με θεματικές διαδρομές αλλά και εκδηλώσεις λόγου, με ανάδειξη του Πειραιά μέσα από την σύγχρονη λογοτεχνία, περιηγητές αλλά και αρχαία κείμενα.

Αστικές αναπλάσεις

Αστικές αναπλάσεις; Ναι, αλλά για ποιους; 02.06.2013
Ειδήσεις από το κέντρο της Αθήνας διαδέχονται η µια την άλλη, πλέκοντας µια µυθολογία που σχεδόν έχει αυτονοµηθεί από την πραγµατικότητα. Κάποιες περιοχές σηµατοδοτούνται ως επικίνδυνα γκέτο, ως άντρα εγκληµατικότητας µε ύποπτους ξένους που καταλαµβάνουν το δηµόσιο χώρο και εκτοπίζουν τους ντόπιους. Άλλες πάλι ανυψώνονται σε συµβολικές σφαίρες, γίνονται αντικείµενα πολεοδοµικών φαντασιώσεων και υπερφίαλων παρεµβάσεων. Ο ισοπεδωτικός λόγος που τονίζει την παραβατικότητα και την εξαθλίωση, την υποβάθµιση και ερήµωση, που γενικεύει το εντοπισµένο, που συγχέει αιτία και αποτέλεσµα, πιέζει συνεχώς προς εύρεση δυναµικών λύσεων.

Η ανακούφιση της κοινής γνώµης, όπως τουλάχιστον τη µεταδίδουν και τη διαµορφώνουν τα ΜΜΕ, είναι έντονα αισθητή κάθε φορά που ανακοινώνεται ένα ακόµη µεγαλόπνοο έργο πολεοδοµικών παρεµβάσεων. Έγινε µε το Rethink Athens, έγινε και πιο τελευταία µε τις αναπλάσεις στην περιοχή του Μεταξουργείου. Με την οικονοµική, πολιτιστική και κοινωνική κρίση να βαθαίνει µέρα µε τη µέρα, και µε έναν ολοένα και πιο αποδεκτό ξενοφοβικό δηµόσιο λόγο, είναι πάρα πολύ δύσκολο να µιλήσει κανείς µε ψυχραιµία για το τι συµβαίνει στον αστικό σχεδιασµό στην Αθήνα. Όλοι και όλες µας καταφεύγουµε σε υποθέσεις, πιστεύοντας πως µπορούµε να µαντέψουµε τις κρυφές προθέσεις των άλλων. Όµως οι αστικές αναπλάσεις είναι συνήθως πιο σύνθετες και δεν επιτρέπουν µονοσήµαντες ερµηνείες.

Η αστική ανάπλαση αναφέρεται συνήθως στην αναβάθµιση του κτιριακού αποθέµατος ή της υποδοµής µιας περιοχής. Μπορεί να έχει (εκφρασµένο ή µη) στόχο και µια παρέµβαση στην κοινωνική της σύνθεση ή αντίστροφα να στοχεύει στη διατήρησή της. Στην Ευρώπη του κράτους-πρόνοιας οι αναπλάσεις είναι αντικείµενο κεντρικού πολεοδοµικού σχεδιασµού. Προϋποθέτουν σηµαντικό κρατικό προϋπολογισµό κυρίως για την κάλυψη νέων υποδοµών ή για την προσφορά εξισορροπητικών κοινωνικών µέτρων. Συµπεριλαµβάνει όµως και πόρους για αποζηµιώσεις από επεµβάσεις στην ιδιοκτησία, για οικονοµικά κίνητρα (κυρίως φορολογικές ελαφρύνσεις) σε επενδυτές, ιδιοκτήτες κ.λπ. Αντίστροφα, κι αυτό είναι σηµαντικό, όσοι εµπλέκονται στις αναπλάσεις δεσµεύονται και από αυστηρούς κανόνες: περιορισµοί τιµών ακινήτων ή ύψους ενοικίων, προσφορά κοινωνικών ή τεχνικών υποδοµών, φροντίδα του δηµόσιου χώρου κ.λπ. Και κράτος και ιδιώτες επενδύουν, κι ενώ οι δεύτεροι προσβλέπουν στο κέρδος, το πρώτο στοχεύει σε βελτίωση της περιοχής. Σε αυτή την ισορροπία βασίζεται η λογική των µέτρων αστικής ανάπλασης. Με ένα συρρικνωµένο κράτος η εξάρτηση από τον ιδιώτη θα είναι πολύ µεγαλύτερη, κάνοντας τη ζυγαριά να κλίνει πολύ επικίνδυνα προς τη µια µερά. Αξίζει τον κόπο όµως να κοιτάξει κανείς πόσες δυνατότητες έχει ακόµη το κράτος (κυρίως µέσα από την πολεοδοµική νοµοθεσία και τη διαδικασία αδειοδότησης) να θέσει τους όρους της ιδιωτικής επένδυσης. Το ότι τo κράτος «δεν µπορεί» είναι περισσότερο ιδεολογική τοποθέτηση παρά ερµηνεία της πραγµατικότητας.

Από τις αναπλάσεις επωφελούνται πολλοί και µε διάφορους τρόπους: Αυξάνει η αξία των ακινήτων, αναβαθµίζεται ο δηµόσιος χώρος, τονώνεται το αίσθηµα (πραγµατικής ή φανταστικής) ασφάλειας, βελτιώνεται η ποιότητα ζωής στο άµεσο περιβάλλον, αναβαθµίζεται αισθητικά αλλά και συµβολικά η περιοχή και πολλά άλλα.

Όµως διαβάζοντας τα παραπάνω θα έλεγε κανείς πως οι αναπλάσεις παράγουν µόνον κερδισµένους. Κάθε άλλο. Και η διαδικασία της ανάπλασης, αλλά και το αποτέλεσµά της είναι σε θέση να εκτοπίσουν σηµαντικά τµήµατα των πιο ευάλωτων κατοίκων. Σε πόλεις όπως η Αθήνα που ένα µεγάλο κοµµάτι του πληθυσµού έχει καταφύγει σε ηµιπαράνοµες ή εντελώς παράνοµες µορφές κατοικίες (καταλήψεις άδειων κτιρίων, υπόγεια, αποθήκες κ.λπ.) µια διαδικασία αναβάθµισης σηµαίνει γι' αυτούς συνήθως, όχι βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης, αλλά βίαιο εκτοπισµό. Η δε αύξηση των τιµών ακινήτων παράγει γρήγορα θύµατα ανάµεσα σε όλους όσους πληρώνουν ενοίκιο, κατοίκους και τοπικές επιχειρήσεις. Γι' αυτό και συνήθως εκεί που γίνονται αναπλάσεις υπάρχει και νοµικός περιορισµός των ενοικίων ή και πρόβλεψη για κατασκευή εναλλακτικών κατοικιών µε χαµηλά ενοίκια (π.χ. κοινωνικές κατοικίες) µέσα στην ίδια περιοχή. Συχνά σε περιπτώσεις που το κράτος δεν είναι σε θέση να κάνει αυτήν την επένδυση, η υποχρέωση αυτή µεταφέρεται στους ιδιώτες, µε απρόβλεπτες επιπτώσεις.

Όταν οι αστικές αναπλάσεις δεν συµπεριλαµβάνονται σε έναν ευρύτερο πολεοδοµικό σχεδιασµό, συνήθως είναι προϊόντα πίεσης ιδιωτών που έχουν επενδύσει το κεφάλαιό τους σε ακίνητα. Αυτό επηρεάζει και την όλη διαδικασία λήψης αποφάσεων καθώς και τις διαπραγµατεύσεις κράτους-ιδιώτη. Οι περιπτώσεις που κάτοικοι και τοπικές επιχειρήσεις συµµετέχουν σε αυτήν τη διαδικασία δεν είναι σπάνιες, παραµένουν όµως πολύ άνισες. Εκτός από λίγες εξαιρέσεις (εκεί που ο επενδυτής χρειάζεται ένα µέρος των κατοίκων µε το µέρος του για την αναβάθµιση της περιοχής), συνήθως οι συµµετοχικές διαδικασίες δυσκολεύουν τον ιδιώτη καθώς οι τοπικές φωνές είναι ένας µη προβλέψιµος παράγοντας. Γι' αυτό και η συµµετοχή συνήθως είναι περιορισµένη σε τόπους µε ισχυρά κοινωνικά κινήµατα ή µε µια σηµαντική προϊστορία συµµετοχικών διαδικασιών στον αστικό σχεδιασµό. Όµως κι εδώ ισχύει ένας σηµαντικός περιορισµός: η πρόσβαση στο δηµόσιο λόγο (κύρια προϋπόθεση για τη συµµετοχή) είναι πολύ άνιση. Αυτή η ανισότητα έχει φύλο, τάξη, προέλευση, ηλικία και γλωσσική ικανότητα. Δεν είναι τυχαίο πως δηµόσιες διαβουλεύσεις συνήθως κυριαρχούνται από νέους ντόπιους άντρες. Η συµµετοχή είναι (σχεδόν πάντα) συµµετοχή των λίγων ικανών.

Τίποτα από τα παραπάνω δεν αναιρεί την ανάγκη να βελτιωθούν γειτονιές της πόλης, απλώς περιπλέκουν σηµαντικά τις φαινοµενικά εύκολες απαντήσεις. Βάζοντας τους κατοίκους (και τις τοπικές επιχειρήσεις) και την καθηµερινότητά τους στο κέντρο της σκέψης µας για τις πολεοδοµικές παρεµβάσεις, αναδεικνύονται πολύ διαφορετικά θέµατα από αυτά που απασχολούν τη δηµόσια συζήτηση για την πόλη. Κύριο ζητούµενο παραµένει το ερώτηµα «σε ποιον ανήκει η πόλη» µε τα πολλά του παρακλάδια: Ποιος ελέγχει το δηµόσιο λόγο και ποιος είναι ο ρόλος του στον αστικό σχεδιασµό; Ποιος αποφασίζει για τις παρεµβάσεις και µε τι στόχο; Ποιος κερδίζει τελικά και ποιος χάνει; Είναι ανάγκη να προσεγγιστούν προσεκτικά αυτά τα ερωτήµατα αν είναι να βρεθούν λύσεις. Αντίθετα µια συζήτηση που µιλάει για ένα αφηρηµένο «κοινό καλό» κουκουλώνει τα ζητήµατα της άνισης πρόσβασης στην κατοικία, στην εργασία και στις υπηρεσίες – στην πόλη και στη δηµόσια σφαίρα.

Αρης ΚαλαντΙδης/ Δρ. Πολεοδόµος